(۴۴۱۹) سوال: مردی نیت حج مرده و آنچه نزدش بوده را فروخته است تا این که بتواند حج کند اما اجلش فرا رسیده، حکم آن چیست؟ و آیا صحیح است که او نیت کرده پس حج بر او نوشته می‌شود؟ لطفاً در این مورد ما را راهنمایی کنید بارک الله فیکم.

جواب:

این مردی که عزم حج کرده و آنچه نزدش بوده را فروخته است تا حج را به جا آورد امید داریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او اجر حج کننده را برایش بنوسید زیرا نیت عمل صالح را داشته و آن مقداری از اسباب را که توانسته اتخاذ کرده و کسی که نیت عمل صالحی را داشته باشد و آنچه از اسباب بر او مقدر است را انجام داده است آن برایش نوشته می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَمَن یَخۡرُجۡ مِنۢ بَیۡتِهِۦ مُهَاجِرًا إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ ثُمَّ یُدۡرِكۡهُ ٱلۡمَوۡتُ فَقَدۡ وَقَعَ أَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۗ } [سوره النساء: ۱۰۰] : (و کسی‌که به قصد هجرت به سوی الله و پیامبرش، از خانه خود بیرون رود، آنگاه مرگش فرا رسد، قطعاً پاداشش بر الله است): و اگر این مردی که مالش را فروخته تا این که حج به جا آورد و حج فرض را به جا نیاورده بوده است پس از جانب او با این مالی که آماده کرده است، حج می‌شود و یکی از اولیا او یا کسی دیگر از جانبش حج می‌کند و این در حدیث متقق علیه از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده است: «أَنَّ امْرَأَةً مِنْ جُهَيْنَةَ جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : إِنَّ أُمِّي نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ فَلَمْ تَحُجَّ حَتَّى مَاتَتْ، أَفَأَحُجُّ عَنْهَا ؟ قَالَ : ” نَعَمْ، حُجِّي عَنْهَا!»[۱] : (زنی از قبيلةٌ جهینه نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و گفت: «مادرم نذر کرده بود که حج کند ولی حج نکرد تا آنکه وفات کرد، آیا من از جانب او حج کنم؟ رسول  الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: بله از جانب او حج را به جا آور): و این در حجة الوداع بود.

[۱] تخریج آن گذشت.