پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۳ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۴۴۱۸) ترک حج واجب پس از احرام به‌ سبب ناآگاهی

(۴۴۱۸) سوال: در سالی از سال‌ها نیت حج کردم یعنی حج اسلام (یعنی اولین حج، که بر او واجب می‌باشد) و من مقیم عربستان سعودی بودم و مطلقا چیزی از مناسک حج نمی‌دانستم و با مردی در مسجد خیف در منی، روز هشتم از ماه حج وعده گذاشتم و من به منی و مسجد در حالی که در احرام بودم، رفتم و چندین بار دنبال او گشتم ولی او را پیدا نکردم سپس به مکه رفتم و احرامم را بیرون آوردم و نشستم و به سببی که ذکر کردم حج نکردم، حکم این چیست با وجود این که من در سال بعد از آن حج کردم؟

جواب:

حکم آن این است که سوال کننده در امر دینش سهل‌انگار است و آن را سبک شمرده است و باید از آنچه انجام داده است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند؛ برای کسی که می‌خواهد عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از حج و غیره را به جا آورد، واجب است قبل از آن که وارد آن شود حدود آن را بشناسد.

بنابراین نظر ما در مورد این سوال کننده این است که قربانی را در مکه ذبح کند زیرا او در جایگاه کسی بوده که در آن سال به دلیل وجود مانعی نتوانسته نسک حجش را تمام کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَیۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡیِ}[سوره البقرة: ۱۹۶] : (و اگر باز داشته شدید (بوسیله دشمن یا بیماری و غیره) پس آنچه از قربانی فراهم شود (ذبح کنید، و آنگاه از احرام بیرون شوید)).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نويت في سنة من السنين الْحَجَّ، أعني حجة الْإِسْلَامِ، وكنت مقيما بالسعودية، وكنت لا أعلم شيئًا عن الْمَنَاسِكِ إطلاقًا، وتواعدت مَعَ رجل في مسجد الخيف في مِنّى في اليوم الثامن من شهر الْحَجِّ، وذهبت إلى مِنّى وإلى المسجد تُحرما، وبحثت فيه عنه عدة مرات، ولكني لم أجده، ثم ذهبت إلى مكة، وفسخت الْإِحْرَامَ، وجلست ولم أحج للسبب الذي ذكرته، فما هو الحكم علما بأنني حججت بعد هذا العام بسنة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم في هذا أن السائل مُفَرِّطُ متهاون في أمر دينه، وعليه أن يتوب إلى الله -سبحانه وتعالى- مما فعل، والواجب على المرء إذا أراد أن يتعبد الله بِحَج أو غيره أن يكون عارفًا لحدوده قبل أن يدخل فيه.

فالذي نرى لهذا السائل أن يذبح هديًا في مَكَّةَ، لأنه بمنزلة الْمُحْصَرِ لعجزه عن إتمام نُسُكِهِ في ذلك العام، وقد قال الله تعالى: ﴿ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الهدي ﴾ [البقرة: ١٩٦].

مطالب مرتبط:

(۴۴۲۷) حکم ترک تقصیر در عمره و خروج از احرام به‌صورت سهوی

در مکانی که می‌باشد موی سر خود را کوتاه کند مگر این زمان از آن گذشته باشد که فدیه‌ای را مکه ذبح می‌کند و آنجا بین فقرا تقسیم می‌کند.....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۷) حکم نزدیکی با همسر پس از بازگشت از حج بدون انجام طواف افاضه

اگر در این مدتی که با زنش هم‌خوابی کرده است جاهل بوده و حکم آن را نمی‌دانسته است چیزی براو لازم نمی‌شود چون وقتی که او به آن جهل دارد با انجام محظورات چیزی بر او لازم نمی‌شود اما اگر به آن آگاه بوده است پس باید همانطور که اهل هلم گفته‌اند گوسفندی را ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۹) حکم اشتباه در تعیین ایام تشریق و بازگشت زودهنگام از منی

رمی جمراتی که در روز دوازدهم ترک کرده است، واجبی از واجبات حج بوده که اهل علم می‌گویند کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید یک گوسفند یا بز نر یا ماده فدیه را در مکه ذبح کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۵) حکم ترک رمی جمرات در ایام تشریق با شک در وکالت پس از گذشت سال‌ها

آن چیزی که فقها مقرر داشته‌اند واجب می‌باشد یعنی بدل رمی را گوسفند یا بز نر یا ماده را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند ....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۶) حکم تعجیل در خروج از منی و نیابت در رمی جمرات در ایام تشریق

رای شخص واجب است که در منی، روز عید و شب یازدهم و شب دوازدهم و روز دوازدهم تا غروب خورشید بماند و رمی جمرات کند سپس اگر خواست تعجیل کند و حجش را تمام کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۹۴) حکم ماندن در مکه به جای منی در ایام تشریق

اگر آن‌گونه که وصف کرد امکان رسیدن به منی برایشان وجود نداشته است چیزی بر ایشان لازم نیست و اگر سهل‌انگار بوده‌اند و دنبال نرفتند و تحقیق نکردند، خطای بسیار بزرگی مرتکب شده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه