(۴۳۹۹) سوال: امسال به حج رفتم و اولین کاری که کردم طواف و سعی را به جا آوردم و منظورم طواف قدوم می‌باشد و بعد از آن به منی رفتم سپس به عرفات رفتم و به مزدلفه برگشتم و شب را آنجا گذراندم سپس روز عید به منی رفتم و جمره‌ی عقبه را رجم کردم و شب را در منی گذراندم و روز دوم جمر‌ی صغری و وسط و کبری را رجم کردم و این بعد از ظهر بود و در همان روز این را تکرار کردم و یقین داشتم که اولین روز عید از ایام سه‌گانه تشریق است و گمان کردم که روز عید یعنی روز دهم اولین روز است و روز یازدهم روز دوم و بعد از آنکه رجم کردم، روز یازدهم بعد از عصر به سر کارم در جده برگشتم و این بعد از طواف وداع بود و آن روز آخرین روز حج به نسبت من بود؛ مرا راهنمایی کنید که آیا چیزی بر من لازم است؟ و چقدر می‌باشد؟ و در چه مکانی؟ و در چه وقتی؟

جواب:

این مردی که قصه‌ی حج را بیان کرد، رمی روز سوم یعنی روز دوازدهم را انجام نداده است و همچنین شب دوازدهم را در منی نگذرانده است اما شب ماندن در منی در شب دوازدهم، یک شب است و امر آن آسان است و می‌تواند چیزی صدقه بدهد.

اما رمی جمراتی که در روز دوازدهم ترک کرده است، واجبی از واجبات حج بوده که اهل علم می‌گویند کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید یک گوسفند یا بز نر یا ماده فدیه را در مکه ذبح کند و بین فقرا برای جبران آنچه از او فوت شده است توزیع کند.