پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۴۴۲۳) حکم ترک قربانی و حلق در حج تمتع

(۴۴۲۳) سوال: حج تمتع را به جا آوردم اما قربانی نکردم و موی سر خود را نیز نتراشیده‌ام، حکم آن چیست؟ جوابم را بدهید جزاکم الله خیرا.

جواب:

قربانی فقط برای کسانی واجب است که حج تمتع را به جا می‌آورند اما کسانی که حج افراد را انجام می‌دهند قربانی برایشان واجب نیست ولی کوتاه کردن موی سر که انجام ندادی باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کنی و بین فقرا تقسیم کنی زیرا اهل علم می‌گویند: کسی که واجبی را از واجبات حج را ترک کند بر او واجب می‌شود که قربانی را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند.

و من در این مناسبت مسلمانانی که می‌خواهند حج کنند را نصیحت می‌کنم که قبل از انجام حج احکام آن را بیاموزند زیرا هنگامی که حج را بر اساس غیر علم به جا آورند چه بسا که کارهای را انجام دهند که در نسکشان خلل ایجاد کند و خودشان نیز ندانند و چه بسا بعد از مدت طولانی آن را متذکر شوند لذا بر کسی که می‌خواهد حج انجام دهد بیاد قبل از احکامش را یاد بگیرد و می‌تواند این را از طریق علما به صورت شفاهی یا از طریق نوشته‌هایی که درباره‌ی مناسک حج نوشته است یاد بگیرد و الحمدلله فراوان می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حججت متمتعا ولم أَنحَرُ، ولم أقصر، فما الحكم؟ أجيبوني جزاكم الله خيرًا.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: النحر لا يجب إلا على الْمُتَمَتِّعِ والقَارِنِ، وأَما الْمُفْرِدِ فإنه لا يجب عليه الهَدْي، أما التقصير فإن عليك أن تذبح بَدَلَهُ فِدْيَةٌ في مكة توزعها على الفقراء، لأن أهل العلم يقولون: من ترك واجبًا من واجبات الْحَج فعليه دم، يذبح في مكة، ويوزع على الفقراء.

وإنني بهذه المناسبة أنصح المسلمين إذا أرادوا الْحَجَّ أن يتعلموا أحكام الْحَج قبل أن يحجُّوا، لأنهم إذا حجوا على غير علم فربما يفعلون أشياء تُخل بنسكهم وهم لا يشعرون، وربما لا يتذكرون ذلك إلا بعد مدة طويلة، فعلى المرء إذا أراد أن يحجَّ أن يتعلم أحكام الْحَجّ، إما عن طريق العلماء مشافهة، وإما عن طريق قراءة المناسك المكتوبة، وهي كثيرة والله الحمد.

مطالب مرتبط:

(۴۴۰۷) حکم نزدیکی با همسر پس از بازگشت از حج بدون انجام طواف افاضه

اگر در این مدتی که با زنش هم‌خوابی کرده است جاهل بوده و حکم آن را نمی‌دانسته است چیزی براو لازم نمی‌شود چون وقتی که او به آن جهل دارد با انجام محظورات چیزی بر او لازم نمی‌شود اما اگر به آن آگاه بوده است پس باید همانطور که اهل هلم گفته‌اند گوسفندی را ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۲۲) حكم حج نیابی برای دو متوفی و تأخیر در ذبح

به جا آوردن یکی از آن دو را داری اما حج کردن از جانب آن دو در نسک واحد جایز نیست چون نسک واحد از هم جدا نمی‌شود و باید برای یک نفر باشد ....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۵) ترک عمره به‌ دلیل حادثه و بازداشت در مسیر

گر این مرد هنگام احرام بستن شرط بسته است و گفته: اگر چیزی مرا نگه داشت از همانجا از احرام بیرون می‌آیم، چیزی بر او لازم نمی‌شود اما اگر شرط نکرده علما در مورد آن...

ادامه مطلب …

(۴۴۰۳) حکم نقص در طواف وداع به دلیل خستگی و عدم توانایی

کسی که واجبی را ترک کرد فدیه را باید گوسفند (نر یا ماده) یا بز (نر یا ماده) در مکه ذبح کند و بین فقرا تقسیم کند....

ادامه مطلب …

(۴۴۰۶) حکم ترک طواف افاضه و وداع به علت عذر شرعی و انجام محظورات احرام

در این حالت برایت واجب است که به مکه برگردی و فقط طواف افاضه را انجام دهی اما طواف وداع مادامی که دچار حیض بودی هنگام خروجت از مکه بر تو لازم نبوده است....

ادامه مطلب …

(۴۴۱۳) حکم زن مُحرمی که به دلیل عادت ماهیانه نتوانسته عمره را ادا کند

شما همچنان در احرام می‌باشید و بر شما واجب است که از تمام محظورات احرام دوری کنید و فوری به مکه روید و عمره را به جا آورید و بر انسان واجب است که در سوال کردن از اهل علم تأخیر نکند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه