(۴۳۸۲) سوال: در مورد تکرار عمره در رمضان سوال دارم؟

جواب:

تکرار عمره در یک سفر از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش تا جایی که می‌دانیم نیست و خود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که مکه را فتح کردند حدود ۲۰ رمضان بود و ۹ روز از رمضان باقی بود که او در مکه باشد اما وارد نشده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تنعیم رفته تا این که عمره کند با وجود این که این امر میسر و آسان بود و همچنین در عمره‌ی قضاء که قبل از فتح مکه بود، وارد مکه شدند و سه روز ماندن اما غیر از عمره‌ی اولی، عمره‌ی دیگری ننمودند با وجود این که یقین داریم هیچ کس به اندازه‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم محبت طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ندارد و همچنین یقین داریم که اگر این از شریعت بود که انسان در یک سفری که مدت آن کم است، چندین بار عمره کند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را با قولش یا فعلش یا تقریرش بیان می‌کرد پس زمانی که قول و فعل و تقریر ایشان بر این نیست دانسته می‌شود که آن از شریعت ایشان نیست و از سنت نیست که انسان در یک سفر چندین بار عمره کند بلکه همان عمر‌ه‌ی اولی که از بلدش برای آن آمده است کافی است.

و همچنین چیزی که بر این دلالت دارد زمانی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را همراه خواهرش عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا به تنعیم فرستاد تا این که عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا ، احرام عمره ببندد اما عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ احرام نبست و اگر این نزدشان معروف بود که چندین بار عمره کند چرا باید خودش را از این اجر محروم کند با وجود این که برایش راحت بود احرام نبست و عجیب این است کسانی این را انجام می‌دهند یعنی در یک سفر چندین بار عمره می‌کنند به حدیث عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا احتجاج می‌کنند اما در حقیقت حدیث عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا حجتی بر علیه ایشان می‌باشد نه این که برای ایشان باشد چون عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا این کار را کرد چون که عمره اولی از او فوت شده بود و او از ذو الحُلیفه، اولی که همراه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مکه می‌آمدند احرام بسته بود اما در مسیر دچار حیض شد و هنگامی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر او وارد شد گریه می‌کرد و او را با خبر ساخت که به آنچه زنان دچار می‌شوند یعنی حیض دوار شده است لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او امر نمود که حج را بر عمره داخل کند پس او احرام به حج بست و هنگامی که به مکه رسیدند طواف و سعی نکرد و بعد آنها را انجام داد پس زنان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمره‌ و حج مستقل به جا آوردند، پس هنگامی که عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از حج فارغ شد از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که که عمره کند و گفت: مردم حج و عمره را انجام می‌دهند و من حج را انجام می‌دهم پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او اجازه داد که عمره را انجام دهد لذا عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رفت و احرام به عمره بست و برادرش عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا همراه او بود ولی احرام نبست و اگر این از سنت برای همه‌ی مردم می‌بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ نیز راهنمایی می‌رکدرکه همراه خواهرش رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا احرام ببندد یا اگر او همراه خواهرش احرام می‌بست این تقریری از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر این عمره‌ای که عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌کرد می‌بود و در هر صورت چنین نشده است.

و ما می‌گوییم: اگر برای زنی مثل آنچه برای عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا رخ داد، رخ دهد یعنی احرام به عمره بسته بود که با آن به سوی حج برود ولی قبل از این که به مکه برسد دچار حیض گشت و حج را بر عمره داخل کرد و عمره‌ی مستقلی انجام نداده بود و راحت نبود که بدون این که عمره‌ی مستقلی را انجام دهد به سوی خانواده برگردد بنابراین مثل عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا عمره را به جا می‌آورد و این در قضیه‌ی معینی می‌باشد و برای همه نیست و در این صورت به سوال کننده می‌گوییم: در یک سفر عمره را تکرار نکن و فقط آن عمره‌ای که برای آن به مکه آمدی انجام بده و کافی است و بهترین روش، روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و این حق در این مسئله می‌باشد.

و در این مناسبت می‌گویم که بسیاری از مردم حریص هستند که در شب ۲۷ رمضان عمره انجام دهند و از کشورشان برای همین می‌آیند و این از بدعت‌ها می‌باشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هیچ وقت بر عمره کردن شب ۲۷ رمضان تشویق نکردند و تا جایی که می‌دانیم صحابه نیز چنین نکردند و شب قدر اختصاص به قیام دارد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن تشویق نیز کرده است هنگامی که فرمود: «مَنْ يَقُمْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ – إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا – غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ»[۱] : (هر كسى شب قدر را از روى ايمان و براى كسب پاداش آن با عبادت كردن زنده كند، گناهان گذشته اش بخشيده می شوند): و قیام در شب ۲۷ رمضان بهتر از عمره می‌باشد که از مکه خارج شود تا عمره کند یا آن شب از بلدش بیاید که در آن شب عمره کند.

اما اگر از روی تصادف این‌گونه رخ داد یعنی از بلدش مسافرت می‌کند و هنگامی که به مکه می‌رسد مصادف با شب ۲۷ می‌شود که در این صورت چیزی به او نمی‌گوییم و به او نمی‌گوییم: عمره را به جا نیاور و این فرق دارد که بگوییم: عمره در شب ۲۷ مستحب است و بین این که بگوییم: شب ۲۷ به عمره نیا و ما نمی‌گوییم: شب ۲۷ عمره نکن، انجام بده اما قصد شب ۲۷ نکن زیرا اگر قصد آن را بکنی چیزی را در آن شب شرع قراردادی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش آن را شرع قرار نداده‌اند و همانطور که گفتیم در شب ۲۷ فقط قیام مشروع می‌باشد و برای همین از برادران طالب علم امید دارم که مردم را در این مورد متوجه سازند تا این که دعوتگر بر بصیرت و خیر و امر به معروف و نهی از منکر باشیم و تا این که مردم آگاه شوند زیرا مردم به یک‌دیگر اقتدا می‌کنند و اگر طالب علمی در بلدش موفق شود و مردم در این مسئله‌ای که سنت نیست را سنت گرفته‌اند را متوجه سازد در آن خیر بسیاری حاصل می‌شود؛ علما رهبران و چراغ امت هستند همانطور که نبی ایشان چراغ روشنی بود بر ایشان نیز واجب است که این وصف جلیل را به ارث ببرند و چراغ روشنی برای اطرافیان خود شوند، و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهیم که همه‌ی ما را در دینمان با بصیرت بگرداند.

[۱] رواه البخاری (۳۵) و مسلم (۷۶۰).