شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۴۲۹۸) حکم ترک وقوف در مشعرالحرام از روی فراموشی

(۴۲۹۸) سوال: در حج امسالم بعد از عرفه به مزدلفه رفتم و آنجا را شب ماندم ولی فراموش کردم که به مشعر الحرام بروم، آیا گناهی بر من هست شیخ بزرگوار؟ و اگر گناهی بر من می‌باشد کفاره‌ی آن چیست؟

جواب:

اگر در مزدلفه در هر مکانی از آن شب را گذراندی گناهی بر تو نیست و ضرری به تو نمی‌رساند اگر به مشعر الحرام نروی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مشعرالحرام ایستاند و فرموند: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۱] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): جمع یعنی مزدلفه؛ بنابراین در هر مکانی که وقف کرده‌ای و شب را در آنجا ماندی کفایت می‌کند و چیزی که از این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آشکار می‌شود: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۲] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): این است که برای انسان شایسته نیست که بر خود سختی و زحمت برای رسیدن مشعر ااحرام متحمل شود بلکه در مکانی که قرار دارد بماند و نماز صبح را که خواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخواند تا صبح بسیار روشن گشته سپس به منی برود.


[۱] رواه مسلم (۱۲۱۸).

[۲] رواه مسلم (۱۲۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أثناء حَجِّي هذا العام وبعد عَرَفَةَ ذهبت إلى الْمُزْدَلِفَةِ، فَبِتُ بها، ولكن نسيت أن أذهب إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، هل عليَّ إِثم في هذا يا فضيلة الشيخ ؟ وإذا كان كذلك فما هي الكفارة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليك إثم إذا بتّ في مزدلفة في أي مكان منها، ولا ضرر عليك إذا لم تَذْهَبْ إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، فإن النبي صلى الله عليه وسلم وقف في الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، وقال: «وقفت ها هُنَا، وَجَمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، جمع يعني: مُزْدَلِفَةً كلها موقف. فأي مكان وقفت فيه وبتّ فيه فإنه يجزئك، والذي يظهر من قول النبي صلى الله عليه وسلم: «وقفت ها هنا، وجمع كلها موقف» أنه لا ينبغي للإنسان أن يَتَكَلَّفَ ويتحمل مشقة من أجل الوصول إلى الْمَشْعَرِ، بل يقف في مكانه الذي هو فيه إذا صلى الفجر، فيدعو الله -عز وجل- إلى أن يُسْفِرَ جِدًا ثم يَدْفَعُ إِلى مِنِّي.

مطالب مرتبط:

(۴۳۸۶) حکم کسی که ارکانی از رکن‌های حج را انجام ندهد چیست؟

هنگامی که یکی از ارکان را به جا نیاورد، از روی حصر باشد یا از روی غیر حصر باشد و معنی حصر: مانعی برای انسان پیش آید  که نتواند حجش را تمام کند....

ادامه مطلب …

(۴۳۲۱) حکم خروج از احرام با تقصیر جزئی در روز دهم

آنچه متعلق به کوتاه کردن موی سر می‌باشد از این جهت که فقط قسمت کمی از آن را به خاطر اینکه جهل داشته‌ای کوتاه کرده‌ای و سپس از احرام بیرون آمده‌ای چیزی بر گردنت نمی‌باشد زیرا که جاهل بوده‌ای اما باید سر خود را تمام کوتاه کنی...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۹) لطفاً این حدیث را شرح دهید: «عمره‌ی در رمضان به نسبت دیگر ما‌ها برابر با حج است».

انسان هنگامی که در رمضان عمره را به جا آورد اجر برابر با حج کردن را دارد نه این دیگر نیازی به حج کردن نداشته باشد و حج از او ساقط نمی‌شود و عمره‌ی در رمضان فقط اجر آن با حج برابر است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۲) حکم سعی اشتباهی پس از طواف وداع از روی جهل

این بعد از طواف وداع سعی کرده است به این گمان که باید انجام می‌داده است تأثیری بر حج و طواف وداع او ندارد و او فعلی غیر مشورع را انجام داده است ولی جاهل بوده پس چیزی بر او واجب نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۳) حکم ترک اقامت شبانه در منی و گذراندن بخشی از شب در مسجدالحرام

شایسته بود که شما خلاف این را انجام می‌دادید و در ایام تشریق شب و روز را در منی باقی می‌ماندید و اگر مکانی برای شما نبود صبر می‌کردید تا این که مردم تمام می‌شدند ...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۲) زمان صحیح ذبح فدیه در حج

اشکالی ندارد که انسان بعد از تحلل قربانی‌اش را ذبح کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه