جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۴۲۹۸) حکم ترک وقوف در مشعرالحرام از روی فراموشی

(۴۲۹۸) سوال: در حج امسالم بعد از عرفه به مزدلفه رفتم و آنجا را شب ماندم ولی فراموش کردم که به مشعر الحرام بروم، آیا گناهی بر من هست شیخ بزرگوار؟ و اگر گناهی بر من می‌باشد کفاره‌ی آن چیست؟

جواب:

اگر در مزدلفه در هر مکانی از آن شب را گذراندی گناهی بر تو نیست و ضرری به تو نمی‌رساند اگر به مشعر الحرام نروی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مشعرالحرام ایستاند و فرموند: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۱] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): جمع یعنی مزدلفه؛ بنابراین در هر مکانی که وقف کرده‌ای و شب را در آنجا ماندی کفایت می‌کند و چیزی که از این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آشکار می‌شود: «وَوَقَفْتُ هَاهُنَا، وَجمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»[۲] : (در مزدلفه ایستاده‌ام و آن نیز به تمامی، موقف است): این است که برای انسان شایسته نیست که بر خود سختی و زحمت برای رسیدن مشعر ااحرام متحمل شود بلکه در مکانی که قرار دارد بماند و نماز صبح را که خواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخواند تا صبح بسیار روشن گشته سپس به منی برود.


[۱] رواه مسلم (۱۲۱۸).

[۲] رواه مسلم (۱۲۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أثناء حَجِّي هذا العام وبعد عَرَفَةَ ذهبت إلى الْمُزْدَلِفَةِ، فَبِتُ بها، ولكن نسيت أن أذهب إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، هل عليَّ إِثم في هذا يا فضيلة الشيخ ؟ وإذا كان كذلك فما هي الكفارة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليك إثم إذا بتّ في مزدلفة في أي مكان منها، ولا ضرر عليك إذا لم تَذْهَبْ إلى الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، فإن النبي صلى الله عليه وسلم وقف في الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ، وقال: «وقفت ها هُنَا، وَجَمعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ»، جمع يعني: مُزْدَلِفَةً كلها موقف. فأي مكان وقفت فيه وبتّ فيه فإنه يجزئك، والذي يظهر من قول النبي صلى الله عليه وسلم: «وقفت ها هنا، وجمع كلها موقف» أنه لا ينبغي للإنسان أن يَتَكَلَّفَ ويتحمل مشقة من أجل الوصول إلى الْمَشْعَرِ، بل يقف في مكانه الذي هو فيه إذا صلى الفجر، فيدعو الله -عز وجل- إلى أن يُسْفِرَ جِدًا ثم يَدْفَعُ إِلى مِنِّي.

مطالب مرتبط:

(۴۳۴۹) آیا تأخیر در رمی روز اول ایام تشریق تا از بین رفتن شلوغی جایز است؟

آنچه از سنت می‌دانیم این است که رمی جمره‌ی عقبه روز عید از آخر شب عید تا طلوع فجر شب یازدهم می‌باشد ولی برای کسانی کم می‌توانند افضل این است که رمی نکنند تا طلوع خورشید و رمی جمرات ایام تشریق از زوال خورشید است...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۴) حکم ترک طواف وداع به‌ سبب عذر شرعی

کسی که طواف وداع نکرده است حج آن صحیح می‌باشد زیرا طواف وداع جدای از حج است و برای همین نیز برای اهل مکه واجب نیست و اگر از واجبات حج می‌بود برای اهل مکه نیز واجب بود....

ادامه مطلب …

(۴۳۴۴) حکم رمی جمرات قبل از تحقق وقت زوال به سبب اشتباه در تشخیص زمان

کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند اگر که بر آن قادر می‌باشد لذا اگر بر آن توانا هستی انجام بده که به احتیاط و برائت ذمه نزدیک‌تر می‌باشد اما اگر بر آن توانا نمی‌باشی چیزی بر تو لازم نیست ولی باید توبه نموده و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب مغفرت نمایی ...

ادامه مطلب …

(۴۳۸۱) پس از اتمام عمره، آیا می‌توان برای دیگری عمره انجام داد؟

این را سنت نمی‌دانیم بلکه بدعت نیز می‌باشد لذا انسان هنگامی که عمره را به پایان رساند از زمانی که به مکه رسید و این که به تنعیم برود و عمره‌ی دیگری را به جا آورد از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۴۳۶۰) تعداد دورهای طواف وداع؛ آیا عدد مشخصی دارد یا طواف به هر مقدار کفایت می‌کند؟

زمانی که طواف اطلاق شد منظور طواف شرعی است که هفت دور است و بر آن زیاد و کم نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۳۰۹) آیا برای زن جایز است که برای رمی جمرات کسی را وکیل بگیرد؟

برای زن و غیر زن جایز نیست که در رمی کسی را وکیل بگیرد زیرا رمی از افعال حج است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه