جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۳۶۰) تعداد دورهای طواف وداع؛ آیا عدد مشخصی دارد یا طواف به هر مقدار کفایت می‌کند؟

(۴۳۶۰) سوال: آیا برای طواف وداع نیز تعداد دور مشخصی است یا این که انسان هر چه خواست طواف می‌کند مثلا یک بار یا پنج بار یا ده بار و مهم این است که دور کعبه طواف کند.

جواب:

زمانی که طواف اطلاق شد منظور طواف شرعی است که هفت دور است و بر آن زیاد و کم نمی‌شود همانطور هنگامی که نماز می‌خوانیم صفت مشخصی از رکوع و سجود و قیام و نشستن دارد لذا هنگامی که طواف اطلاق شد مراد طواف دور کعبه می‌باشد و در صحیحین و غیر از حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموند: «لا ينفِر أحدٌ حتَّى يكونَ آخرَ عهدِه الطَّوافُ بالبيتِ»[۱] : (کسی از مکه خارج نشود مگر این که آخرین کارش طواف (وداع) باشد): و در ابو داود روایت شده است: «حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ»[۲] : (تا این که آخرین کارش طواف باشد): بنابراین زمانی که طواف اطلاق شد، نفت دور می‌باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] رواه ابو داود (۲۰۰۲).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل للوداع أشواط معدودة، أو يطوف الإنسان ما شاء، واحدًا، أو خمسة، أو عشرة، المهم أن يطوف حول الكعبة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا أُطْلِقَ الطَّوَافُ المراد به الطَّوَافُ المشروع، وهو لا يقل عن سبعة أشواط، ولا يزيد عليها، كما أننا إذا قلنا صلاة فهي الصلاة المشروعة التي لها صفة معينة من ركوع وسجود وقيام، وقعود، فالطواف إذا أطلق فإنها المراد به الطَّوَافُ بالبيت، وقد ثبت في الصحيحين وغيرهما من حديث ابن عباس رضي الله عنهما أن النبي – عليه الصلاة والسلام- قال: «لا يَنْفِرُ أَحدٌ حَتَّى يكونَ آخرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ»، وفي رواية لأبي داود: «حَتَّى يَكونَ آخِرَ عَهْدِهِ الطَّوَافُ بالبيت، والطواف إذا أطلق فهو سبعة أشواط.

مطالب مرتبط:

(۴۳۶۷) آیا طواف وداع برای عمره‌گزار واجب است؟

هنگامی که کسی برای عمره می‌آید، طواف، سعی و تراشیدن سر یا کوتاه کردن آن را که به جا آورد از دو حالت خارج نیست: یا این که نیت خروج از مکه را بعد از انتهای عمره دارد که در این صورت طواف وداع برای او لازم نیست ...

ادامه مطلب …

(۴۳۷۲) آیا خرید پس از طواف وداع فدیه دارد؟

اهل علم می‌گویند: اشکالی ندارد که انسان هنگامی که طواف وداع نمود چیزهایی که در مسیر نیاز دارد مثل هدایا و وسایل کمک‌کنندن‌ی سفر را خریداری کند اما نمی‌تواند برای تجارت کردن خرید کند و اگر این کار را کرد باید دوباره طواف وداع انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۳۳۸) حکم کسی که در خارج از منی می‌خوابد و تا بعد از طلوع خورشید بیدار نمی‌شود

اگر این از روی سهل‌انگاری و تفریط از جانب او نباشد چیزی بر او لازم نیست اما اگر از روی تفریط بوده است نزد جمهور اهل علم باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۶۱) حکم جمع بین طواف افاضه و طواف وداع

اگر طواف افاضه را قبل از وقت سفر انجام دادی تو را از طواف وداع کفایت می‌کند اما اگر طواف افاضه را زودتر به جا آوردی یعنی در روز عید یا روز دوم یا سوم قبل از این که حج تمام شود طواف افاضه کردی، کفایت نمی‌کند ...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۵) حکم پوشیدن لباس پیش از ذبح قربانی در حج پس از رمی، طواف و حلق

بله جایز است زیرا انسان هنگامی که در روز عید رمی جمره‌ی عقبه را به جا آورد و سرش را تراشید، تحلل اول صورت گرفته است و برای او جایز است که لباسش را بپوشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۸) آیا زن می‌تواند در حج اول به‌ علت شلوغی رمی جمرات را وکالت دهد؟

امید دارم که چیزی برایش لازم نباشد مادامی که در آن وقت نمی‌توانسته رمی کنند و گمان کرده است که با وکیل گرفتن از جانب او به جا می‌آید و برای همین نیز وکیل گرفته است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه