(۴۳۸۱) سوال: آیا بین عمره کردن وقت مشخصی وجود دارد و آیا بعد از این که عمره‌ی اولی را به جا آوردم می‌توانم برای یکی از نزدیکانم به جا آورم؟

جواب:

این را سنت نمی‌دانیم بلکه بدعت نیز می‌باشد لذا انسان هنگامی که عمره را به پایان رساند از زمانی که به مکه رسید و این که به تنعیم برود و عمره‌ی دیگری را به جا آورد از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش نمی‌باشد لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش در سال فتح مکه ۱۹ روز در مکه ماندن و هیچ کدام از آنها برای این که عمره کنند به تنعیم نرفتند و همچنین هنگامی که برای عمره‌ی قضاء آمدند، به تنعیم نرفتند که برای بار دوم عمره کنند بنابراین برای انسان بعد از آمدنش برای عمره سنت نیست که به تنعیم برای عمره کردن دوباره برود نه برای خودش و نه برای کسی دیگر و اگر می‌خواهد که به دیگری نفع برساند برایش دعا کند زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ ؛ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ» [۱]: (با مرگ انسان ، رشته عملش قطع مى شود ، مگر از سه چيز : صدقه جارى، دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند ، و فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند): و نفرمود: فرزند صالحی که برای او عمره کند یا روزه بگیرد یا نماز بخواند یا برای او قرآن بخواند لذا این دلالت دارد که دعا افضل است به نسبت اعمال صالحی که انسان به میت هدیه می‌دهد و اگر باید این کار را انجام دهد و چیزی از اعمال صالح را به میت هدیه کند پس طواف کند و زیرا این نزدیک است و از رفتنش به تنعیم نیز بهتر است تا این که عمره کند چون طواف در هر زمانی مشروع است.

اما انجام عمره با آمدنش به مکه انجام می‌دهد و این‌گونه نیست که از مکه به تنعیم برود تا این که عمره کند.

اگر کسی بگوید: جواب به قصه‌ی عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او اجازه داد تا برود و بعد از حج عمره کند، چیست؟[۲]

می‌گوییم: جوابش این است که عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا هنگامی که به مکه می‌آمد برای عمره احرام بسته بود اما در مسیر دچار حیض شد و نتوانست عمره را به جا آورد پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امر نمود که احرام به حج قران ببندد و این کار را انجام داد و زمانی که حج را به پایان رساند از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که عمره‌ی مستقلی را به جا آورد همانطور که همسران رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل از حج به جا آوردند لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او اجازه داد و برادرش عبدالرحمن بن ابوبکر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ همراهش بود با وجود این که عبدالرحمن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ برایش میسر بود، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او ارشاد ننمود که عمره کند بنابراین اگر حالتی مثل عائشه را یافتیم می‌گوییم: اشکالی ندارد زن از مکه برای عمره به تنعیم برود و در غیر این صورت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است که از مکه برای عمره به تنعیم رفته باشد و همچنین از اصحاب تا جایی که می‌دانیم چنین چیزی وارد نشده است.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گدشت.