جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۳۶۵) حکم ترک طواف وداع برای زن حائض در پایان مناسک حج

(۴۳۶۵) سوال: شیخ بزرگوار من و همسر پدرم حج را به جا آوردیم و در طواف وداع در روز اول عادت ماهیانه او آمد و برای همین من و برادرم طواف وداع را انجام دادیم و او طواف وداع نکرد، حکم آن چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

کسی در حیض و نفاس به سر می‌برد بر او طواف وداع واجب نیست ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌‌فرماید:«أُمِرَ الناس أن يكون آخر عَهْدِهِمْ بالبيت، إلا أنه خُفِّفَ عن المرأة الحائض»[۱] : (به مردم امر شد كه آخرين عمل شان در ايام حج، طواف (وداع) باشد مگر زنان حائضه كه از اين قانون مستثنا می باشند): و در صحیحین در حدیث صفیه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا دختر حیی آمدن است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را خواست پس به او گفته شد: ایشان حیض هستند پس فرمودند: «أحابستنا هي قالوا إنها قد أفاضت قال: فلتنفر إذًا»[۲] : ( آیا او ما را ماندگار خواهد ساخت، گفتند او طواف افاضه را به جا آورده است پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: در این صورت راهی شود): لذا بنابراین برای شخصی حیض می‌باشد طواف وداع در حج و عمره نمی‌باشد.

اما اگر قبل از آن که طواف افاضه کرده باشد دچار حیض شود باید منتظر باشد بعد از آن که پاک شد طواف کند و یا این که برود اما در احرام می‌باشد تا این که پاک شود و برگردد و طواف کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ أديتُ فَرِيضَةَ الْحَجِّ أنا وزوجة والدي، وعند طَوافِ الْوَدَاعِ في اليوم الأول أتتها العادة الشهرية، فلذلك أدينا طَوَافَ الْوَدَاعِ أنا وأخي، وهي لم تطف طَوَافَ الْوَدَاعِ، فما حكم ذلك مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى الحائض والنفساء لا يجب عليهما طَوَافُ الْوَدَاع لحديث ابن عباس رضي الله عنهما قال: «أُمِرَ الناس أن يكون آخرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ، إِلَّا أَنَّهُ خُفِّفَ عن الحائض»، وفي الصحيحين من حديث صفية بنت حيي رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم أرادها فقيل: إنها حائض. فقال: «أَحَابِسَتْنَا هِيَ» قالوا إنها قد أفاضت قال: «فَلْتَنْفِرُ إِذَا»، فالحائض ليس عليها وداع لا في حَج ولا عُمْرَةٍ.

أما إذا حاضت قبل أن تَطُوفَ طَوَافَ الْإِفَاضَةِ فإِنه لا بُدَّ أَن تَطُوفَ طَوَافَ الْإِفَاضَةِ، فإما أن تنتظر حتى تطهر ثم تَطَوف، وإما أن تذهب وتبقى على ما بقي من إحرامها حتى تطهر، ثم ترجع فتطوف.

مطالب مرتبط:

(۴۳۵۰) حکم رمی جمرات پیش از زوال در روز دوم ایام تشریق

رمی در روز یازدهم و دوازدهم و سیزدهم قبل از زوال جایز نیست زیرا رمی در این ایام سه‌گانه وقتش داخل نمی‌شود مگر بعد از زوال خورشید...

ادامه مطلب …

(۴۳۵۴) حکم بازگشت حاجی به منی بعد از غروب آفتاب در روز دوم تشریق

مادامی که تعجیل کرده و از منی خارج شده بعد  از آن که رمی جمرات را بعد از زوال انجام داده به نیت اینکه نسکش را به پایان برساند پس نسکش به پایان رسیده است....

ادامه مطلب …

(۴۳۹۰) حکم دعا برای خود در حین عمره‌ای که به نیابت انجام می‌شود

بله جایز است که برای خودت و پدرت و هر کس از مسلمانان که خواستی در این عمره دعا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۲) حكم خروج حاجی از منی به بازار در ایام تشریق

حج‌کننده در روز هشتم به منی می‌رود و در صبح روز نهم بیرون می‌آید سپس صبح روز عید برمی‌گردد اما وجود او در روز هشتم در آن‌جا سنت است و واجب نیست و اما وجود او در روز عید و بعد آن است که شب ماندن شب یازدهم و دوازدهم در منی واجب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۴) حکم رمی جمرات قبل از تحقق وقت زوال به سبب اشتباه در تشخیص زمان

کسی که واجبی را از واجبات حج ترک کند باید فدیه‌ای را در مکه ذبح کند و بین فقرا توزیع کند اگر که بر آن قادر می‌باشد لذا اگر بر آن توانا هستی انجام بده که به احتیاط و برائت ذمه نزدیک‌تر می‌باشد اما اگر بر آن توانا نمی‌باشی چیزی بر تو لازم نیست ولی باید توبه نموده و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب مغفرت نمایی ...

ادامه مطلب …

(۴۳۲۴) حکم تأخیر در رمی جمره عقبه تا عصر روز عید پس از ذبح و حلق

افضل این است که در روز عید انسان هنگامی که بعد از طلوع خورشید به منی رسید ابتدا جمره‌ی عقبه را با هفت سنگ رمی کند سپس قربانی‌اش را ذبح کند سپس سرش را بتراشد یا کوتاه کند اما تراشیدن افضل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه