(۴۳۴۶) سوال: آیا خواندن فاتحه برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا برای روح اموات، از سنت‌های مشروع است؟ از آنجا که در آخر برخی مصحف‌ها نوشته شده است: بارالها، ثواب آنچه از قرآن را که خواندیم، و روشنایی و نور آنچه از قرآن را که تلاوت کردیم قبول بفرما، که به عنوان هدیه از ما به روح پیامبر و شفیع ما محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و به روح پدران ما برسد؟

جواب:

این موضوع در برخی مصاحف بدعت است و بر آن اقرار نمی‌شود، و برای هرکس که بمانند این مصحف در دستش افتاد شایسته است که این نوشته را از بین ببرد، و اگر ممکن بود تمام برگه را برکند، چنانچه در طرف دیگر آن قرآن نبود پس آن را برکند (و از قرآن جدا کند).

اما اهدای ثواب عبادت‌ها به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز یکی از بدعت‌هاست، و برای ما مشروع نیست که چیزی از ثواب عبادت‌ها را به رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اهدا کنیم؛ زیرا این عمل از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم دیده نشده درحالی‌که بسیار بیشتر از ما محبت رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را داشتند، و شتابشان به خیر از ما بیشتر بوده، و با این وجود ابوبکر هیچ عبادتی را اهدا نکردند، و نه عمر و نه عثمان و نه علی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چیزی از عبادت‌ها را اهدا کردند، نه از قرائت قرآن، و نه از ذکر، و نه از نماز، و نه از صدقه، و نه از حج، و نه از عمره اهدا کردند. و همچنین اهدای آن به رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نادانی است؛ زیرا اجر عمل هر شخصی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حاصل می‌شود، برای اینکه او راهنمایی کننده به خیر است، و هرکس به خیری راهنمایی کند (در اجر) مانند انجام دهنده‌ی آن است [تخریج آن گذشت]، لذا اهدای ثواب قربات به رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جز این نخواهد بود که انجام دهنده‌ی آن از اجر این عبادت محروم می‌باشد، و لازم است بر انسان که متمسک به این مسأله باشد که سراسر خیر است. و همین‌طور نسبت به اهدای قربات به خویشان از پدران و مادران گفته می‌شود: سنت نیست، ولی جایز است.

و علماء در اهدای ثواب قرآن و دیگر عبادات بدنی محض، اختلاف کرده‌اند که: آیا به میت می‌رسد یا نمی‌رسد؟ و شکی نیست که برای انسان چنانچه خواست به پدر و مادرش نفع برساند بهتر است برای آن دو دعا کند؛ به دلیل فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم :  «إِذَا مَاتَ الإنْسَانُ انقَطَعَ عنْه عَمَلُهُ إِلَّا مِن ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِن صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ ينْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو له». [تخریج آن گذشت] یعنی: (هرگاه فردی بميرد عمل وی قطع می‌شود، جز از سه چيز: صدقه‌ی جاريه، يا علم بامنفعتى كه از خود به جای بگذارد، يا فرزند صالحی كه برای وى -پس از مرگش- دعا كند).