(۴۲۸۲) آیا دعای خاصی هنگام طواف و سعی برای حج یا عمره وجود دارد؟

(۴۲۸۲) سوال: آیا دعای خاصی هنگام طواف و سعی برای حج یا عمره وجود دارد؟ آیا جایز است هنگام طواف و سعی قرآن خوانده شود؟

جواب:

دعای خاصی برای حج و عمره وجود ندارد و انسان هر دعایی که دوست دارد را بگوید اما اگر میخواهد به آن چه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده پایبند باشد بهتر است مثل دعایی که بین رکن یمانی و حجر الاسود است: {رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ}[بقره: ۲۰۱](پروردگارا! به ما در دنیا و در آخرت نیکی عطا فرما و ما را از عذاب آتش نگه دار) همچنین آن چه از دعا در روز عرفه وارد شده همچنین آن چه از ذکر بر روی صفا و مروه وارد شده و شبیه اینها لذا آن چه آن را میداند شایسته است آن را بگوید و آن چه را نمیداند آن را آن چه را در ذهنش میداند بینیاز میسازد و این واجب نیست بلکه مستحب است.

مهم این که برای حج و عمره دعایی واجب وجود ندارد بلکه بحث فضیلت است و بدین مناسبت دوست دارم بگویم: آن چه در این کتابچهها کوچک پیرامون مناسک حج و عمره از دعاهایی مخصوص برای هر دور نوشته میشود و به دست حاجیان و عمره گزاران داده میشود از جمله بدعتهایی است که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده و مفاسدی در آن است که مشخص است لذا این افرادی که این دعاها را با این گمان که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده میخوانند سپس با این الفاظ مشخص را عبادت میدانند و چه بسا آنها را میخوانند در حالی که معنای آن را نمیدانند وبرای هر دور دعای خاصی قرار میدهند اگر دعا قبل از اتمام دورها تمام شد همانطور که هنگام شلوغی رخ میدهد در ادامهی دور ساکت میشوند و اگر دور قبل از تمام شدن دعا کامل شد آن دعا را قطع نموده و ترک میکنند همهی اینها از جمله آسیبهایی است که بر این بدعت مترتب میشود.

همچنین آن چه در این کتابچهها یافت میشود دعا نمودن در مقام ابراهیم است در حالی که این از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که در مقام ابراهیم دعا کنند و هنگامی که به آن روی آورد فرمودهی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را خواند: {وَاتَّخِذُوا مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى}[بقره: ۱۲۵](و از مقام ابراهیم نماز گاهی برای خود برگیرید) سپس پشت آن دو رکعت خواند اما دعایی که با آن دعا میکنند و باعث حواس پرتی نمازگزاران نزد مقام میشوند از دو جهت منکر است:

اول: از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده لذا بدعت است.

دوم: با آن نمازگزارانی که پشت مقام نماز میخوانند را اذیت میکنند و مهم این که غالب آن چه در این کتابچهها بافت میشود یا در کیفیت یا در وقت یا در مکان آن بدعت است.

تعداد بازدید: 80

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل هناك دعاء خاص في الطَّوَافِ أو السَّعْيِ لِلْحَجِّ أو لِلْعُمْرَةِ؟ وهل يجوز أن يقرأ القرآن فيهما؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس هناك دعاء خاص لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، وليقل الإنسان ما شاء من دعاء، ولكن إذا أخذ بما ورد عن النبي عليه الصلاة والسلام فهو أكمل، مثل الدعاء بين الرُّكْنِ اليَمَاني والحجر الأسود ﴿ ربَّنا وَاتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴾ [البقرة: ٢٠١] وكذلك ما ورد من الدعاء في يوم عَرَفَةَ، وما ورد من الذكر على الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وما أشبه ذلك، فالشيء الذي يعلمه ينبغي أن يقوله، والشيء الذي لا يعلمه يغني عنه ما كان في ذهنه مما يعلمه، وهذا ليس على سبيل الوجوب أيضًا، بل هو على سبيل الاستحباب.

المهم أنه ليس لِلْحَجِّ ولا لِلْعُمْرَةِ دعاء مُعَيَّن لا بد منه، بل الأمر كله فيه على سبيل الفضيلة، وبهذه المناسبة أود أن أقول: إن ما يكتب في هذه المناسك الصغيرة التي تقع في أيدي الْحُجَّاجِ والعُمارِ من الأدعية المخصصة لكل شوط، إن هذا من البدع التي لم ترد عن النبي صلى الله عليه وسلم ، وفيها أيضًا من المفاسد ما هو معلوم، فإن هؤلاء الذين يقرؤون هذه الأدعية يظنون أنها أمر وارد عن النبي -عليه الصلاة والسلام-، ثم يعتقدون التعبد بتلك الألفاظ الْمُعَيَّنَةِ، ثم إنهم يقرؤونها وقد لا يعلمون معناها، والمراد بها، ثم إنهم يخصونها بالدعاء بكل شوط، فإذا انتهى الدعاء قبل تمام الشوط كما يكون في الزحام سكتوا في بقية الشوط، وإذا انتهى الشوط قبل تمام هذا الدعاء قَطَعُوهُ وتَرْكُوهُ، حتى لو أنه قد وقف على قوله اللهم. ولم يأتِ بما يريد قطعه وتركه، وكل هذا من الخطأ ومن الأضرار التي تترتب على هذه البدعة.

وكذلك أيضًا ما يوجد في هذه المناسِكِ من الدعاء في مقام إبراهيم، فإن هذا لم يرد عن النبي – عليه الصلاة والسلام- أنه دعا عند مقام إبراهيم، وإنما قرأ حين أقبل عليه قوله تعالى: ﴿ وَاتَّخِذُوا مِن مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلَّى ﴾ [البقرة: ١٢٥] وصلى خلفه ركعتين، وأما هذا الدعاء الذي يَدْعُونَ به، ويُشَوِّشُونَ به على المصلين عند المقام فإنه منكر من جهتين:

الجهة الأولى: أنه لم يرد عن النبي – عليه الصلاة والسلام – فإنه بدعة.

الجهة الثانية: أنهم يؤذون به هؤلاء المصلين الذين يُصَلُّونَ خلف المقام، والمهم أن غالب ما يوجد في هذه المناسِكِ مُبْتَدَعْ ، إما في كيفيته، وإما في وقته، وإما في موضعه.