(۴۲۵۷) سوال: حکم تبرک جستن به کعبه­ی مشرفه و مسح گونه­ها، لیسیدن آن با زبان و مسح آن با کف دست سپس قرار دادن آن بر سینه­ی حاجی چیست؟

جواب:

این از جمله بدعت­هایی است که شایسته نیست و به حرام بودن نزدیک­تر است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و نهایت آن چه در چنین چیزی وارد شده این است التزام است یعنی انسان سینه، گونه و دو دستش را بر کعبه بین حجر الاسود و درب کعبه قرار دهد نه در تمام گوشه­های کعبه همان­طور که برخی از حاجیانی که جاهل هستند امروزه انجام می­دهند.

لیسیدن با زبان یا تبرک جستن به کعبه سپس مسح نمودن سینه یا بدن با آن در هر حالتی بدعت است و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است.

بدین مناسبت دوست دارم نظر حاجیان را جلب کنم به این که هدف از مسح نمودن حجرالاسود و رکن یمانی عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با مسح نمودن آن­ها است نه تبرک جستن با مسح آن­ها بر خلاف آن چه نادانان تصور می­کنند که مقصود تبرک جستن است به هیمن دلیل می­بینی برخی از آن­ها رکن یمانی و حجر الاسود را مسح نموده سپس با دست خود بر سینه و صورت خود یا سینه و صورت نوزاد خود می­کشند در حالی که این مشروتع نیست و اعتقادی است که اصلی ندارد لذا بین عبادت و بین تبرک جستن فرق است و آن چه دلالت می­دهد که هدف عبادت محض است نه تبرک جستن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ کنار حجرالاسود گفت: «إني لأعلم أنك حجر لا تضر و لا تنفع، و لولا أني رأيت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يقبلك ما قبلتك»[۱]: (می­دانم که تو سنگی بیش نیستی که نه سود و نه زیان می­رسانی و اگر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را نمی­دیدم که تو را نمی­بوسید تو را نمی­بوسیدم).

بدین مناسبت دوست دارم بیان کنم آن چه را بسیاری از جاهلان انجام می­دهند و به تمامی دیوارهای کعبه، ارکان آن تبرک می­جویند این کار آن­ها اصلی ندارد، بدعت است و از آن نهی می­شود هنگامی که ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا معاویه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را دید در حالی  که رکن­های چهارگانه را لمس می­کرد بر او انکار کرد معاویه صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او گفت: چیزی از کعبه ترک نمی_­شود ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا به او گفت: {لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}[احزاب: ۲۱](یقیناً برای شما در زندگی رسول الله سرمشق نیکویی است) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را دیدم که در حالی که دو رکن یمانی را لمس می­کرد[۲] لذا معاویه با ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم هم نظر شد و این دلالت می­دهد بر این که مسح نمودن کعبه یا عبادت نمودن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با مسح کعبه یا مسح ارکان آن عبادتی است که واجب است در آن از آثار پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقط پیروی شود.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.