(۴۱۶۳) سوال: بهترین مناسک کدام است؟

جواب:

بهترین مناسک تمتع است و آن به این صورت است که حاجی ابتدا عمره را ادا نموده سپس در روز هشتم ذی الحجه برای حج احرام می­بندد و دلیل آن این است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اصحابش را به آن دستور دادند و فرمود: «لو استقبلت من أمري ما استدبرت ما سقت الهدي، و لا أحللت معكم»[۱]: (اگر آن چه را اکنون می­دانم ابتدا می­دانستم هدی را با خود نمی­آوردم و با شما از احرام بیرون نمی­آمدم).

تمتع بین دو نسک با تمام افعال آن جمع می­بندد زیرا کسی که تمتع را ادا می­کند عمره و حج را کامل ادا می­کند به همین دلیل قول راجح که جمهور علما بر همین قول هستند این است که بر کسی که نیت تمتع می­کند برای عمره طواف و سعی را انجام دهد و برای حج نیز طواف و سعی را انجام دهد همان­طور که در حدیث ابن عباس و عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا آمده است و در حج تمتع، بهره­مندی برای حاجی حاصل می­شود زیرا بین عمره و حج کامل از احرام خارج می­شود همچنین از آن چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او از ممنوعات احرام که اگر بر احرام خود باقی می­ماند ممنوع بود حلال نموده بهره­مند می­شود این در صورتی است که هدی (قربانی) را سوق نداده باشد اگر هدی را سوق داده باشد تمتع را انجام نمی­دهد و حج او قران می­شود همان­طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام دادند زیرا کسی که هدی را سوق داده باشد نمی­تواند از احرام خارج شود تا زمانی که قربانی به جایگاهش برسد همان­طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ}[بقرة: ۱۹۶](سرهای خود را نتراشید تا قربانی به جایگاهش برسد) و همان­طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «إني سقت الهدي، و لبدت رأسي، فلا أحل حتى أنحر»[۲]: (من با خود قربانی آورده­ام و به موی خود صمغ کشیده­ام بنابراین تا زمانی که قربانی نکرده­ام از احرام بیرون نمی­آیم).       

[۱] بخاري: كتاب التمني، باب قول النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لو استقبلت من أمري ما استدبرت»، شماره­ى (۷۲۲۹)، و مسلم: كتاب الحج، باب بيان وجوه الإحرام، شماره­ى (۱۲۱۱).  

[۲] بخاري: كتاب الحج، باب بيان أن القارن لا يتحلل إلا في وقت تحلل الحاج المفرد، شماره­ى (۱۲۲۹).