پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۴۱۳۹) حکم عبور حاجی تمتع از ابیار علی بدون احرام هنگام بازگشت از مدینه به مکه

(۴۱۳۹) سوال: حاجی که حج او تمتع است در مکان و زمان مشخص احرام بسته است و بعد از ادای عمره به زیارت مسجد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رفته و در مسیر برگشت به مکه به ابیار علی که بین مدینه و مکه است و مکان احرام برای کسانی که در ایام احرام از مدینه خارج می­شوند به حساب می­آید رفته ولی از آن جا  احرام نبسته­اندبه خاطر این که در مکه احرام خواهد بست زیرا قصد حج تمتع را دارد؛ حکم عدم احرام بستن هنگام عبور از ابیار علی چیست آیا بر او هدی واجب است؟ با دانستن این که حج او تمتع است و هدی (قربانی حج) را در ایام تشریق در منی ذبح خواهد نمود.

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص نموده و می­فرماید: «هن لهن و لمن مر عليهن من غير أهلهن ممن يريد الحج و العمرة»[۱]: (این میقات­ها برای کسانی که نام برده شده و دیگرانی که قصد حج و عمره را دارند و از آن­ها عبور می­کنند است) لذا هرگاه از میقاتی عبور کردی و قصد حج یا عمره داشتی بر تو واجب است که از آن نیت احرام کنی و از آن عبور نکنی.

بنابراین در حق این مرد مشروع است که در ابیار علی احرام ببندد یعنی از ذی الحلیفه هنگامی که از مدینه بر می­گردد زیرا به نیت حج برگشته بنابراین از میقات عبور می­کند در حالی که نیت حج را دارد پس بر او لازم است احرام ببندد و اگر انجام نداد نزد اهل علم مشهور است هر کسی واجبی را ترک کند بر او فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حاج متمتع أَحْرَمَ من المكان الزماني للإِحْرَامِ، وبعد أداء الْعُمْرَةِ قام بزيارة المسجد النبوي وقبر الرسول الكريم ، وفي العودة ما بين الْمَدِينَةِ ومكة رجع بِأَبَيَارِ عَلِيٌّ، وهي ما بين الْمَدِينَةِ وَمَكَّةَ، وَتُعْتَبَرُ مكان إحْرَام لمن يخرج من الْمَدِينَةِ في أيام الْإِحْرَامِ ولم يُحرم منه، على أنه سيحرم من مَكَّةَ لأنه مُتَمَتَّعُ، ما الحكم في عدم إحرامه بمروره بالأبيار، هل عليه هَدْي؟ علما أنه مُتَمَتَّع وسيذبح هدي في أيام التشريق بِمِنّى على كونه مُتَمَتِّع.

فأجاب – رحمه الله تعالى : رسول الله صلى الله عليه وسلم وَقَتَ الْمَوَاقِيتَ وَقَالَ: «هُنَّ هُنَّ ولمن مرَّ عليهن من غَيْرِ أَهْلِهِنَّ، ممن يريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ»، فإذا مررت بِمِيقَاتٍ وأنت تريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ فإن الواجب عليك أن تُحرم منه وأن لا تتجاوزه.

وبناء على هذا فإن المشروع في حق هذا الرجل أن يُحْرِمَ من أَبْيَارِ عَلَيَّ، أي من ذي الْحُلَيْفَةِ حين رجع من الْمَدِينَة، لأنه راجع بِنِيَّةِ الْحَجِّ، فيكون مارا بميقات وهو يريد الْحَجَّ، فيلزمه الْإِحْرَامَ فإذا لم يفعل فالمعروف عند أهل العلم أنه من ترك واجبًا من واجبات الْحَجّ فعليه فِدْيَةٌ يذبحها في مَكَّةَ، ويوزعها على الفقراء.

مطالب مرتبط:

(۴۱۴۹) حکم بازگشت به نزدیک‌ترین میقات پس از عبور از میقات اصلی بدون احرام

هرگاه انسان از میقاتی عبور کرد در حالی که نیت حج یا عمره دارد برای او گذر از آن درست نیست تا این که از آن جا نیت احرام بکند...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۹) حکم حج بدون احرام از میقات به دلیل ناآگاهی

حج او درست است اما بر او نزد اهل علم فدیه واجب است که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا تقسیم می­شود ....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۶) حکم احرام برای عمره پس از اقامت چند روزه در جده پیش از سفر به کشور

اگر به جده بدون نیت عمره کردی اما بعد تصمیم به عمره گرفتی در حالی که در جده بودی از آن جا نیت احرام می­کنی و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۷) حکم احرام از فرودگاه جده به‌ جای میقات در عمره

بدان کسی که در هواپیما است و قصد حج یا عمره را دارد بر او واجب است هنگامی که در موازات یعنی بالای میقات قرار گرفت نیت کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۴) حکم اشتباه در تشخیص میقات

اگر این کار را از روی جهل انجام دهد همان­طور که سؤال کننده می­گوید گناهی بر او نیست زیرا به خاطر جهلش معذور است اما برای جبران نقصی که در احرام او به وجود آمده بر او فدیه لازم است که گوسفندی را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۲) حکم احرام در هواپیما پیش از رسیدن به میقات

میقات اهل خلیج میقات آن­ها همانند میقات دیگران است یعنی میقات­های پنج­گانه­ای که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای کسانی که به مکه به قصد حج یا عمره می­آیند مشخص نموده است که عبارت­ اند از: .....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه