جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۱۳۹) حکم عبور حاجی تمتع از ابیار علی بدون احرام هنگام بازگشت از مدینه به مکه

(۴۱۳۹) سوال: حاجی که حج او تمتع است در مکان و زمان مشخص احرام بسته است و بعد از ادای عمره به زیارت مسجد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رفته و در مسیر برگشت به مکه به ابیار علی که بین مدینه و مکه است و مکان احرام برای کسانی که در ایام احرام از مدینه خارج می­شوند به حساب می­آید رفته ولی از آن جا  احرام نبسته­اندبه خاطر این که در مکه احرام خواهد بست زیرا قصد حج تمتع را دارد؛ حکم عدم احرام بستن هنگام عبور از ابیار علی چیست آیا بر او هدی واجب است؟ با دانستن این که حج او تمتع است و هدی (قربانی حج) را در ایام تشریق در منی ذبح خواهد نمود.

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم میقات­ها را مشخص نموده و می­فرماید: «هن لهن و لمن مر عليهن من غير أهلهن ممن يريد الحج و العمرة»[۱]: (این میقات­ها برای کسانی که نام برده شده و دیگرانی که قصد حج و عمره را دارند و از آن­ها عبور می­کنند است) لذا هرگاه از میقاتی عبور کردی و قصد حج یا عمره داشتی بر تو واجب است که از آن نیت احرام کنی و از آن عبور نکنی.

بنابراین در حق این مرد مشروع است که در ابیار علی احرام ببندد یعنی از ذی الحلیفه هنگامی که از مدینه بر می­گردد زیرا به نیت حج برگشته بنابراین از میقات عبور می­کند در حالی که نیت حج را دارد پس بر او لازم است احرام ببندد و اگر انجام نداد نزد اهل علم مشهور است هر کسی واجبی را ترک کند بر او فدیه واجب است که آن را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حاج متمتع أَحْرَمَ من المكان الزماني للإِحْرَامِ، وبعد أداء الْعُمْرَةِ قام بزيارة المسجد النبوي وقبر الرسول الكريم ، وفي العودة ما بين الْمَدِينَةِ ومكة رجع بِأَبَيَارِ عَلِيٌّ، وهي ما بين الْمَدِينَةِ وَمَكَّةَ، وَتُعْتَبَرُ مكان إحْرَام لمن يخرج من الْمَدِينَةِ في أيام الْإِحْرَامِ ولم يُحرم منه، على أنه سيحرم من مَكَّةَ لأنه مُتَمَتَّعُ، ما الحكم في عدم إحرامه بمروره بالأبيار، هل عليه هَدْي؟ علما أنه مُتَمَتَّع وسيذبح هدي في أيام التشريق بِمِنّى على كونه مُتَمَتِّع.

فأجاب – رحمه الله تعالى : رسول الله صلى الله عليه وسلم وَقَتَ الْمَوَاقِيتَ وَقَالَ: «هُنَّ هُنَّ ولمن مرَّ عليهن من غَيْرِ أَهْلِهِنَّ، ممن يريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ»، فإذا مررت بِمِيقَاتٍ وأنت تريد الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ فإن الواجب عليك أن تُحرم منه وأن لا تتجاوزه.

وبناء على هذا فإن المشروع في حق هذا الرجل أن يُحْرِمَ من أَبْيَارِ عَلَيَّ، أي من ذي الْحُلَيْفَةِ حين رجع من الْمَدِينَة، لأنه راجع بِنِيَّةِ الْحَجِّ، فيكون مارا بميقات وهو يريد الْحَجَّ، فيلزمه الْإِحْرَامَ فإذا لم يفعل فالمعروف عند أهل العلم أنه من ترك واجبًا من واجبات الْحَجّ فعليه فِدْيَةٌ يذبحها في مَكَّةَ، ويوزعها على الفقراء.

مطالب مرتبط:

(۴۱۵۳) حکم نیت احرام در سیل الکبیر جده پس از ورود با هواپیما برای عمره

اگر از ریاض با هواپیما به جده سفر کند نزدیک­ترین میقاتی که هواپیما از آن گذر می­کند سیل الکبیر است لذا بر او واجب است هنگامی که در هوا در موازات آن قرار گرفت نیت احرام کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۴) حکم اشتباه در تشخیص میقات

اگر این کار را از روی جهل انجام دهد همان­طور که سؤال کننده می­گوید گناهی بر او نیست زیرا به خاطر جهلش معذور است اما برای جبران نقصی که در احرام او به وجود آمده بر او فدیه لازم است که گوسفندی را در مکه ذبح می­کند و بین فقرا تقسیم می­کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۴۲) حکم احرام در هواپیما پیش از رسیدن به میقات

میقات اهل خلیج میقات آن­ها همانند میقات دیگران است یعنی میقات­های پنج­گانه­ای که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای کسانی که به مکه به قصد حج یا عمره می­آیند مشخص نموده است که عبارت­ اند از: .....

ادامه مطلب …

(۴۱۳۵) حکم حج کسانی که بدون احرام از میقات وارد مکه می‌شوند

حج درست است زیرا ارکان آن را انجام داده است اما به نسبت عدم احرام بستن از میقات، گناه و حرام است اما حج به وسیله­ ی آن باطل نمی­گردد و با فدیه ­ای که در مکه ذبح می­شود و بین فقرا در آن جا تقسیم می­شود جبران می­شود...

ادامه مطلب …

(۴۱۵۵) حکم حجی که بدون احرام از میقات انجام شده

بر تو فدیه واجب واجب است یعنی گوسفندی را ذبح نموده و بین فقرا تقسیم کنی...

ادامه مطلب …

(۴۱۳۶) حکم بازگشت به مکه پس از زیارت مدینه بدون نیت احرام برای عمره

بر انسان زمانی که عمره­ ی واجب را ادا کند احرام واجب نیست لذا هرگاه عمره­ ی اولی را ادا کرد سپس دوباره دیر یا زود به مکه برگشت احرام بر او واجب نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه