جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۱۲۶) مادرم فوت شده است،آیا می‌توانم به نیابت از او حج را با مال خود او ادا کنم؟

(۴۱۲۶) سوال: مادرم وفات نموده در حالی که مال داشت و به غیر از من فرزند و میراث‌‌بری ندارد من پسر او هستم و می‌‌خواهم به نیابت از او حج را ادا کنم؛ آیا جایز است حج را با مال خودش ادا کنم یا این که با مال خود ادا کنم؟ لطفا پاسخ دهید جزاکم الله خیرا.

جواب:

این مالی را که از مادرت به ارث بردی و جز تو وارثی نیست مال تو است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای تو به عنوان میراث قرار داده است و می‌‌توانی هرکاری را با مال خود انجام دهی اما اگر حج اسلام بر مادرت هنگامی که زنده بود واجب بوده و حج را ادا نکرده بر تو واجب است به نیابت از او حج را ادا کنی اما اگر حج واجب را ادا کرده یا هنگامی که زنده بوده بر او واجب نبوده به خاطر این که این مالی که از او به ارث بردی هزینه‌‌ی نیازهای اصلی او بوده که تو آن را از مرگش فروخته‌‌ای در این حالت حج او بر تو واجب نیست اما اگر به نیابت از او حج را ادا کردی امیدواریم در این کار خیر باشد.

چه به نیابت از او از مال خود حج را ادا کنی و چه از مالی که به ارث بردی حج را ادا کنی زیرا مالی که از او به ارث بردی به مجرد فوتش وارد ملک تو می‌‌شود لذا فرقی بین آن و بین آن چه قبلا از اموال نزد تو بوده نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدتي توفيت وكان عندها مال، وليس لها أولاد غيري، وليس لها ورثة غيري أنا ابنها وأريد أن أحج لها حجة، هل تجوز الْحَجَّةُ من مالها الخاص، أو أَحُجُ عنها من مالي؟ أفيدوني جزاكم الله خير الجزاء.

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا المال الذي وَرِثْتَهُ من أمك وليس لها وراث سواك هو مالك، وَرَّثَكَ الله إياه، ولك أن تفعل فيه ما تفعل في مالك، ولكن إن كانت أمك قد وَجَبَتْ عليها حَجَّةُ الْإِسْلَام في حياتها ولم تحجَّ، وجب عليك أن تحج عنها، وأما إن كانت قد أدت الْفَرِيضَةَ، أو لم تجب عليها في حياتها، لكون هذا المال الذي وَرِثْتَهُ منها ثمنًا لحوائجها الأصلية التي بِعْتَهَا بعد موتها، فإن الْحَجَّ هنا لا يجب عليك، ولكن إن حَجَجْتَ عنها فنرجو أن يكون في ذلك خير.

وسواء حَجَجْتَ عنها من مالك الخاص، أو من هذا المال الذي ورثته منها لأن المال الذي ورثته منها بمجرد موتها صار داخلا في ملكك، فلا فرق بينه وبين الذي كان عندك سابقا.

مطالب مرتبط:

(۴۱۰۹) حکم انجام حج به نیابت از دیگری قبل از حج خود

در صورتی که حج خود را به خاطر عدم توانایی ادا نکرده باشد و به نیابت از دیگری حج را ادا کند اشکالی ندارد زیرا توانایی حج را ندارد و حج در حق او واجب نیست لذا حج را به نیابت از دیگری در مکانش انجام داده و کفایت می‌‌کند.....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۰) حج مبرور چگونه است؟

حج مبرور حجی است که در آن بین اخلاص و تبعیت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جمع شده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۰) جکم ادا حج با کمک مالی فرد ثروتمند

حج او درست است اما درخواست از مردم به قصد حج غلط است و جایز نیست که از مردم مالی را برای ادای حج درخواست کند هر چند که حج واجب باشد زیرا این درخواست بدون نیاز است و چون بر شخصی که توانایی ندارد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۸) حکم حج کسی که حج را ادا کند در حالی که بدهکار است چیست؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما حج بر کسی که بدهکار است تا زمانی که بدهی خود را پرداخت نکرده واجب نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۶) حکم نیابت در حج چیست؟

نیابت در حج برای کسی است که حج واجب را ادا نکرده در حالی که از لحاظ جسمی ناتوان است ونمی‌‌تواند به مکه برسد و ناتوانی او در طوری است که امید به بهبود آن نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۰) آیا حج برای بیمار روانیِ متوفی باید قضا شود؟

حج بر این مرد واجب نیست زیرا دیوانه بود مگر این که دیوانگی او بعد از واجب شدن حج بر او رخ داده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه