سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۴۰۶۰) حج مبرور چگونه است؟

(۴۰۶۰) سوال: حج مبرور چگونه است؟ عمره‌‌ی صحیح چگونه است و آیا طواف وداع دارد؟

جواب:

حج مبرور حجی است که در آن بین اخلاص و تبعیت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جمع شده باشد و این که از درآمد حلال باشد و در آن از جماع و مقدمات آن، گناه و جدال بپرهیزد و بر آگاهی به صفت حج پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نهایت جرص را داشته باشد تا این که آن را تطبیق دهد.

اما عمره حج کوچک است و دارای طواف، سعی، کوتاه کردن مو و مانند حج دارای طواف وداع  است مگر این که هنگام اتمام آن سفر کند مانند این که طواف، سعی، قصر (کوتاه کردن مو) را انجام دهد سپس به کشورش برگردد در این صورت نیازی به طواف وداع نیست و به طواف اولی اکتفا می‌‌کند زیرا بین طواف و سفر جز با سعی و قصر فاصله‌‌ای ایجاد نشده است و این دو تابع طواف هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يكون الْحَج المبرور؟ وكيف تكون الْعُمْرَةُ صحيحة، وهل لها طَوَافُ وَدَاع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الْحَيُّ الْمَبْرُورُ هو ما جمع الإخلاص والمتابعة لرسول الله صلى الله عليه وسلم، وأن يكون من كسب طيب، وأن يتجنب فيه الرَّفَثَ، والفُسُوقَ، والْجِدَالَ، وأن يحرص غاية الحرص على العِلْمِ بصفة حج النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لِيُطبقها.

وأما العُمْرَةُ فإنها حَجٌ ،أصغر، فيها طَواف، وسَعْي، وتَقْصِيرٌ، ولها طَوَافُ وَدَاعِ كالْحَجِّ، إلا إذا سافر حين انتهائها، مثل أن يَطُوفَ، وَيَسْعَى، ويُقَصِّرَ، ثم يمشي راجعا إلى بلده، فهنا لا يحتاج إلى طَوافِ وَدَاع اكتفاء بالطواف الأول، لأنه لم يَفْصِلُ بينه وبين السفر إلا السَّعي والتقصير، وهما تابعان للطواف.

مطالب مرتبط:

(۴۱۰۰) آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند؟

اشکالی ندارد انسان بعد از وفات برادرش به نیابت از او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۱) حکم برای کسی که حج را به تأخیر انداخته و فوت کرده است

علما در این زمینه اختلاف نموده‌‌اند برخی از آن‌‌ها می‌‌گویند: به نیابت از او حج ادا می‌‌شود و به او سود می‌‌رسد و مانند این است که خود حج را ادا کرده است....

ادامه مطلب …

(۴۰۵۶) بهترین توشه برای حج چیست؟

بهترین توشه این است که تقوای الله را با انجام دادن اوامرش و پرهیز از چیزهایی که نهی کرده پیشه کنی....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

(۴۰۷۶) حکم ادای حج در حال بدهکاری

بله، این حج درست است إن شاء الله و از گردن تو ساقط می‌‌شود اما از نعمت‌‌ها و آسان‌‌گیری الله این است که هرگاه انسان بدهکار باشد بدهی خود را قبل از حج پرداخت می‌‌کند زیرا بدهی مقدم است...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه