جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۴۱۲۶) مادرم فوت شده است،آیا می‌توانم به نیابت از او حج را با مال خود او ادا کنم؟

(۴۱۲۶) سوال: مادرم وفات نموده در حالی که مال داشت و به غیر از من فرزند و میراث‌‌بری ندارد من پسر او هستم و می‌‌خواهم به نیابت از او حج را ادا کنم؛ آیا جایز است حج را با مال خودش ادا کنم یا این که با مال خود ادا کنم؟ لطفا پاسخ دهید جزاکم الله خیرا.

جواب:

این مالی را که از مادرت به ارث بردی و جز تو وارثی نیست مال تو است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای تو به عنوان میراث قرار داده است و می‌‌توانی هرکاری را با مال خود انجام دهی اما اگر حج اسلام بر مادرت هنگامی که زنده بود واجب بوده و حج را ادا نکرده بر تو واجب است به نیابت از او حج را ادا کنی اما اگر حج واجب را ادا کرده یا هنگامی که زنده بوده بر او واجب نبوده به خاطر این که این مالی که از او به ارث بردی هزینه‌‌ی نیازهای اصلی او بوده که تو آن را از مرگش فروخته‌‌ای در این حالت حج او بر تو واجب نیست اما اگر به نیابت از او حج را ادا کردی امیدواریم در این کار خیر باشد.

چه به نیابت از او از مال خود حج را ادا کنی و چه از مالی که به ارث بردی حج را ادا کنی زیرا مالی که از او به ارث بردی به مجرد فوتش وارد ملک تو می‌‌شود لذا فرقی بین آن و بین آن چه قبلا از اموال نزد تو بوده نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدتي توفيت وكان عندها مال، وليس لها أولاد غيري، وليس لها ورثة غيري أنا ابنها وأريد أن أحج لها حجة، هل تجوز الْحَجَّةُ من مالها الخاص، أو أَحُجُ عنها من مالي؟ أفيدوني جزاكم الله خير الجزاء.

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا المال الذي وَرِثْتَهُ من أمك وليس لها وراث سواك هو مالك، وَرَّثَكَ الله إياه، ولك أن تفعل فيه ما تفعل في مالك، ولكن إن كانت أمك قد وَجَبَتْ عليها حَجَّةُ الْإِسْلَام في حياتها ولم تحجَّ، وجب عليك أن تحج عنها، وأما إن كانت قد أدت الْفَرِيضَةَ، أو لم تجب عليها في حياتها، لكون هذا المال الذي وَرِثْتَهُ منها ثمنًا لحوائجها الأصلية التي بِعْتَهَا بعد موتها، فإن الْحَجَّ هنا لا يجب عليك، ولكن إن حَجَجْتَ عنها فنرجو أن يكون في ذلك خير.

وسواء حَجَجْتَ عنها من مالك الخاص، أو من هذا المال الذي ورثته منها لأن المال الذي ورثته منها بمجرد موتها صار داخلا في ملكك، فلا فرق بينه وبين الذي كان عندك سابقا.

مطالب مرتبط:

(۴۱۰۲) چه کسی مکلف به ادا کردن حج به نیابت از پدر و مادر هستند زمانی که زنده باشند؟

هیچ یک از مردم مکلف به نیابت از دیگری نیست زیرا عبادات بر شخص مکلف واجب است نه کسی دیگر و اگر عبادت کسی بر دیگری واجب می‌‌شد لازمه‌‌ی آن این بود که اگر آن را ادا نمی‌‌کرد گناهکار می‌‌شد...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۳) آیا می‌‌توان از مال صدقه یا زکات برای ادای حج رفت؟

بله، ادای حج با مال زکات و صدقه جایز است و برای گیرنده‌‌ی زکات جایز است آن را برای کسی که دادن زکات به او جایز نیست به شرط این که هنگام گرفتن زکات از اهل زکات باشد یعنی مستحق آن باشد....

ادامه مطلب …

(۴۰۹۱) حکم انجام عمره به نیابت از بستگان خارج از کشور به دلیل فقر

نظرم بر این است که به جای آن‌‌ها عمره را انجام ندهی هر چند که سنت باشد اگر برای آن‌‌ها میسر شد که به مکه بیایند از فضل الله است و اگر میسر نشد الله نسبت آن چه انجام می‌‌دهد حکیم است...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۵) آیا بر برادر واجب است که به نیابت از پدر مرحوم حج را ادا کند؟

اگر پدرت هنگامی که زنده بود به خاطر عدم توانایی مالی توان حج را نداشته یا بیش هزینه‌‌های خودش و بدهکاری‌‌اش نبوده حج بر او واجب نیست و چیزی بر گردنش نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۵۷) خلوت کردن در سفر حج بهتر است یا همراهی با جمع شلوغ؟

اگر برای تو ممکن است همراه خانواده‌‌ات به سفر بروی و آن‌‌ها را به خیر، ترک نمودن سخنان بیهوده نصیحت کنی بهتر است زیرا در این کار صله‌‌ی رحم، نزدیکی بین خویشاوندان و اصلاح احوال وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه