(۴۰۹۷) سوال: آیا برای دختر جایز است بعد از این که حج خود را ادا نمود به جای پدرش که فوت شده حج را ادا کند؛ چه شروطی دارد؟
جواب:
بله، برای دختر و پسر جایز است حج را به جای پدرشان که فوت شده ادا کنند همچنین برای برادر جایز است به جای برادرش که فوت شده حج را ادا کند و اشکالی ندارد در صورتی که این شخص حج خود را ادا نموده باشد در صحیح بخاری و صحیح مسلم از حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا روایت شده که زنی از جهینه نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و گفت: مادرم نذر نموده که حج را ادا کند اما حج را ادا نکرد تا این که وفات نمود؛ آیا به جای او حج را ادا کنم؟ فرمود: بله، حج را به جای او ادا کن[۱]ز
شیخ بزرگوار! آیا جایز است به جای مادرش حج را ادا کند هر چند که برادرانی بالغ داشته باشد؟
جواب: بله، هر چند که برادرانی بالغ داشته باشد.
شیخ بزرگوار! آیا این وظیفهی مردان نیست؟
جواب: لازم نیست هر یک از مردان یا زنان می‌‌توانند انجام دهند به همین دلیل زنی از خثعم از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سؤال نمود: حج زمانی واجب شد که پدرم پیر شده بود و نمی‌‌تواند بر سواری بنشیند؛ آیا حج را به جای او ادا کنم؟ فرمود: بله، حج را به جای او ادا کن[۲]؛ لذا به او اجازه داد به جای مرد حج را ادا کند در حالی که زن بود.
شیخ بزرگوار! آیا شرط است محرم همراه او باشد؟
جواب: بله، محرم باید در هر سفری دنبال او باشد چه حج باشد و چه سفری دیگر باشد و فرقی ندارد زن به خاطر ادای حج خود سفر نموده یا برای ادای حج دیگری سفر نموده باشد.
[۱] بخاري: كتاب جزاء الصيد، باب الحج و النذور عن الميت، شمارهى (۱۸۵۲).
[۲] تخریج آن گذشت.