سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

(۴۰۷۵) سوال: امسال إن شاء الله عازم حج است اما بدهکار شخصی است و دنبال او گشته اما او را پیدا نکرده است و می‌‌گوید: چه کاری انجام دهم و آیا باید طلبکار موافقت کند؟

جواب:

اول: می‌‌گوییم: کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد تا این که بدهی خود را پرداخت کند و من تعجب می‌‌کنم از حرص مردم در حالی که بدهکار هستند در حالی که آن‌‌ها می‌‌دانند یا نمی‌‌دانند که حق الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مبنی بر تسامح و آسان‌‌گیری است و کسی که بدهکار است بر او حج واجب نیست و با این وجود بدهکاران پرداخت بدهی خود را به تأخیر می‌‌اندازند یا به تأخیر نمی‌‌اندازند اما حج را ادا می‌‌کنند این کار بدون شک غلط است.

به کسی که چنین کاری را انجام می‌‌دهد می‌‌گوییم: بدهی خود را پرداخت کن سپس حج را ادا کن و اگر طلبکار نمی‌‌دانی طلبکار کجاست به اندازه‌‌ی توانت دنبال او باش و اگر او را پیدا نکردی و مال زیادی داشتی که می‌‌دانی اگر حج را انجام دهی مال زیادی نزد تو باقی می‌‌ماند که به وسیله‌‌ی آن می‌‌توانی بدهی خود را پرداخت کنی در این صورت اشکالی ندارد حج را ادا کنی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه عازم على الْحَجِّ هذا العام إن شاء الله، ولكن عليه دين لشخص آخر، وقد بحث عنه ولم يجده، ويقول: ماذا أفعل، وهل لا بُدَّ من موافقة صاحب الدَّيْنِ؟

فأجاب رحمه الله تعالى :أولا نقول من كان عليه دَيْنٌ فلا حَجَّ عليه أصلا حتى وإن لم يؤدِ الْفَرِيضَةَ، لأنه لم يفرض عليه الْحَجُّ حتى يُوَفِّي الدَّيْنَ، فليشتغل بوفاء دينه، وإن أَخَرَّ الْحَجَّ سنة بعد أخرى حتى يَقْضِيَ الدَّيْنَ، وإني لأعجب من حرص الناس على أداء الْحَج مع الديون التي عليهم، وهم يعلمون أو لا يعلمون أن حق الله -عز وجل- مبني على المسامحة، وأن من عليه دين فلا حَجَّ عليه، ومع ذلك يماطلون أصحاب الدُّيُون، أو لا يماطلون ولكن يَحجُّونَ، هذا غلط منهم بلا شك.

نقول لمن يفعل ذلك اقضِ دَيْنَك ثم حُجَّ، وإذا كنت لا تعرف صاحب الدَّيْنِ فابحث عنه بقدر المستطاع، فإذا لم تجده وكان عندك مال واسع تَعْلَمُ أنك تحج ويبقى لديك فضل كبير زائد على الدَّيْنِ فحينئذ لا بأس أن تحج.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۳) ادای حج یا رفع نیاز فرزند برای ازدواج؛ وظیفه‌ی شرعی پدر چیست؟

بر این پدر واجب است با این مال حج را ادا کند زیرا حج بر او واجب است و حاجت پسر به ذات پدر تعلق ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۷) آیا انجام حج پیش از ملاقات با خانواده پس از دوری، جایز است؟

بله، جایز است حج را قبل از این که با خانواده‌‌ات در کشور آن‌‌ها ملاقات کنی به جای آوری اما اگر میسر شود که آن‌‌ها را ملاقات کنی و از حال آن‌‌ها با خبر شوی سپس حج را به جای آوری بهتر است....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۲) انجام حج یا صدقه دادن، کدام یک اولویت دارد؟

این بر حسب نیاز است لذا اگر مردم به صدقه نیاز دارند صدقه بهتر است ولی اگر به صدقه نیاز ندارند حج بهتر است....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۰) حکم ادا حج به نیابت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه

اهدای عبادات به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کم خردی و از لحاظ شرعی بدعت در دین است....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۳) حکم سفر زن بدون محرم و شرایط امنیت از فتنه

مادامی که حج بر کسی که محرمی ندارد واجب نیست الحمدلله در این امر وسعت وجود دارد و گناهی در آن نیست و شایسته نیست که زن خود را به خاطر آن خسته کند زیرا در این حالت به آن مکلف نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه