شنبه 25 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

(۴۱۰۱) سوال: در سال گذشته الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به من توفیق ادای حج داد و حج تمتع خود را ادا کردم؛ آیا اگر دوست داشتم حج را به جای پدرم یعنی حج افراد و نه تمتع را ادا کنم جایز است؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد و دلیل آن حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا است که می‌‌گوید: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شنید که مردی می‌‌گوید: : به جای شبرمه حج را ادا می‌‌کنم، فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: برادرم یا یکی از بستگانم است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: آیا حج خود را ادا کرده‌‌ای؟ گفت: خیر، فرمود: حج خود را ادا کن سپس به جای شبرمه حج را ادا کن[۱]؛ الفاظ این حدیث مختلف است و این دلالت می‌‌دهد بر این که هرگاه انسان حج و عمره‌‌ی خود را ادا کرده باشد جایز است به نیابت از دیگران حج و عمره را ادا کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في العام الماضي وفقني الله -عز وجل- إلى حَج بيته الْحَرَامِ، وأدَّيْتُ الْفَرِيضَةَ متمتعًا عن نفسي، هل إذا رَغِبْتُ فِي الْحَجِّ عن والدي المتوفى حجا مفردًا وليس تمتعا ، فهل يجوز ذلك؟ أفيدوني مأجورين.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا حرج على الإنسان إذا أدى واجب النُّسُكِ من حَج وعُمْرَةٍ أَن يَحُجَّ عن غيره، أو يَعْتَمِرَ عن غيره دليل ذلك حديث ابن عباس رضي الله عنهما أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- سمع رجلا يقول: لبيك شُبْرُمَةَ. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «من شُبْرُمَةُ؟» قال: أخ لي، أو قريب لي. قال: عن أَحَجَجْتَ عن نفسك؟ قال: لا. قال: «حَجَّ عن نفسك، ثم حَجَّ عن شُبْرُمَة»، واختلف هذا الحديث في ألفاظه هذا أحدها، وهذا يدل على أن الإنسان إذا حَجَّ عن نفسه جاز أن يحج عن غيره، وإذا اعْتَمَرَ عن نفسه جاز أن يَعْتَمِرَ عن غيره.

مطالب مرتبط:

(۴۱۰۲) چه کسی مکلف به ادا کردن حج به نیابت از پدر و مادر هستند زمانی که زنده باشند؟

هیچ یک از مردم مکلف به نیابت از دیگری نیست زیرا عبادات بر شخص مکلف واجب است نه کسی دیگر و اگر عبادت کسی بر دیگری واجب می‌‌شد لازمه‌‌ی آن این بود که اگر آن را ادا نمی‌‌کرد گناهکار می‌‌شد...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۲) آیا جوان می‌تواند پیش از ازدواج حج به‌جا آورد؟

برای جوان جایز است که قبل از ازدواج حج را ادا کند و اشکالی ندارد اما اگر به ازدواج نیاز دارد و در صورت ترک آن از مشقت و سختی می‌‌ترسد ازدواج را بر حج مقدم می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۴۱۰۶) حکم پرداخت هزینه حج به نیابت از دیگران به افراد ناشناس

تصرف وکیل در حدودی که موکل به او اجازه داده است در صورتی که مخالف شریعت نباشد پذیرفته است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۸) عمره به نیابت از مادر یا کمک مالی به برادر؟

بهتر است این مبلغ را به برادرت بدهی زیرا این از صله‌‌ی رحم واجب است اما ادا کردن عمره به جای مادرت در صورتی که نمی‌‌تواند إن شاء الله در وقت دیگری آن را ادا می‌‌کنی....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۵) حکم سفر حج برای زن بدون محرم

اگر زن محرمی نداشته باشد حج بر او واجب نیست و وجوب حج به خاطر عدم توانایی رسیدن به کعبه از او ساقط می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۴۰۵۵) شرایط و آدابی برای حج مقبول

این که قصدش از حج برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد و این اخلاص است و در حجش از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند و این متابعت است و هر عمل صالح جز با این دو شرط اساسی پذیرفته نمی­شود: اخلاص و تبعیت از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه