شنبه 22 ذیقعده 1447
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
9 می 2026

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

(۴۱۰۱) سوال: در سال گذشته الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به من توفیق ادای حج داد و حج تمتع خود را ادا کردم؛ آیا اگر دوست داشتم حج را به جای پدرم یعنی حج افراد و نه تمتع را ادا کنم جایز است؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد و دلیل آن حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا است که می‌‌گوید: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شنید که مردی می‌‌گوید: : به جای شبرمه حج را ادا می‌‌کنم، فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: برادرم یا یکی از بستگانم است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: آیا حج خود را ادا کرده‌‌ای؟ گفت: خیر، فرمود: حج خود را ادا کن سپس به جای شبرمه حج را ادا کن[۱]؛ الفاظ این حدیث مختلف است و این دلالت می‌‌دهد بر این که هرگاه انسان حج و عمره‌‌ی خود را ادا کرده باشد جایز است به نیابت از دیگران حج و عمره را ادا کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في العام الماضي وفقني الله -عز وجل- إلى حَج بيته الْحَرَامِ، وأدَّيْتُ الْفَرِيضَةَ متمتعًا عن نفسي، هل إذا رَغِبْتُ فِي الْحَجِّ عن والدي المتوفى حجا مفردًا وليس تمتعا ، فهل يجوز ذلك؟ أفيدوني مأجورين.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا حرج على الإنسان إذا أدى واجب النُّسُكِ من حَج وعُمْرَةٍ أَن يَحُجَّ عن غيره، أو يَعْتَمِرَ عن غيره دليل ذلك حديث ابن عباس رضي الله عنهما أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- سمع رجلا يقول: لبيك شُبْرُمَةَ. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «من شُبْرُمَةُ؟» قال: أخ لي، أو قريب لي. قال: عن أَحَجَجْتَ عن نفسك؟ قال: لا. قال: «حَجَّ عن نفسك، ثم حَجَّ عن شُبْرُمَة»، واختلف هذا الحديث في ألفاظه هذا أحدها، وهذا يدل على أن الإنسان إذا حَجَّ عن نفسه جاز أن يحج عن غيره، وإذا اعْتَمَرَ عن نفسه جاز أن يَعْتَمِرَ عن غيره.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

(۴۰۶۷) آیا انجام حج پیش از ملاقات با خانواده پس از دوری، جایز است؟

بله، جایز است حج را قبل از این که با خانواده‌‌ات در کشور آن‌‌ها ملاقات کنی به جای آوری اما اگر میسر شود که آن‌‌ها را ملاقات کنی و از حال آن‌‌ها با خبر شوی سپس حج را به جای آوری بهتر است....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۰) آیا حج برای بیمار روانیِ متوفی باید قضا شود؟

حج بر این مرد واجب نیست زیرا دیوانه بود مگر این که دیوانگی او بعد از واجب شدن حج بر او رخ داده است...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۴) حکم سفر زن برای حج بدون محرم

مسافرت برای زن بدون محرم چه برای حج و چه غیر حج جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۴) آیا جایز است قبل از ازدواج حج را ادا کنم؟

ازدواج جزو شروط صحت حج نیست بلکه حج بدون ازدواج درست است...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۳) ادای حج یا رفع نیاز فرزند برای ازدواج؛ وظیفه‌ی شرعی پدر چیست؟

بر این پدر واجب است با این مال حج را ادا کند زیرا حج بر او واجب است و حاجت پسر به ذات پدر تعلق ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه