جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

(۴۱۰۱) سوال: در سال گذشته الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به من توفیق ادای حج داد و حج تمتع خود را ادا کردم؛ آیا اگر دوست داشتم حج را به جای پدرم یعنی حج افراد و نه تمتع را ادا کنم جایز است؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد و دلیل آن حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا است که می‌‌گوید: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شنید که مردی می‌‌گوید: : به جای شبرمه حج را ادا می‌‌کنم، فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: برادرم یا یکی از بستگانم است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: آیا حج خود را ادا کرده‌‌ای؟ گفت: خیر، فرمود: حج خود را ادا کن سپس به جای شبرمه حج را ادا کن[۱]؛ الفاظ این حدیث مختلف است و این دلالت می‌‌دهد بر این که هرگاه انسان حج و عمره‌‌ی خود را ادا کرده باشد جایز است به نیابت از دیگران حج و عمره را ادا کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في العام الماضي وفقني الله -عز وجل- إلى حَج بيته الْحَرَامِ، وأدَّيْتُ الْفَرِيضَةَ متمتعًا عن نفسي، هل إذا رَغِبْتُ فِي الْحَجِّ عن والدي المتوفى حجا مفردًا وليس تمتعا ، فهل يجوز ذلك؟ أفيدوني مأجورين.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا حرج على الإنسان إذا أدى واجب النُّسُكِ من حَج وعُمْرَةٍ أَن يَحُجَّ عن غيره، أو يَعْتَمِرَ عن غيره دليل ذلك حديث ابن عباس رضي الله عنهما أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- سمع رجلا يقول: لبيك شُبْرُمَةَ. فقال النبي صلى الله عليه وسلم: «من شُبْرُمَةُ؟» قال: أخ لي، أو قريب لي. قال: عن أَحَجَجْتَ عن نفسك؟ قال: لا. قال: «حَجَّ عن نفسك، ثم حَجَّ عن شُبْرُمَة»، واختلف هذا الحديث في ألفاظه هذا أحدها، وهذا يدل على أن الإنسان إذا حَجَّ عن نفسه جاز أن يحج عن غيره، وإذا اعْتَمَرَ عن نفسه جاز أن يَعْتَمِرَ عن غيره.

مطالب مرتبط:

(۴۰۹۷) آیا دختر می‌تواند به جای پدر فوت شده حج ادا کند؟

بله، برای دختر و پسر جایز است حج را به جای پدرشان که فوت شده ادا کنند همچنین برای برادر جایز است به جای برادرش که فوت شده حج را ادا کند و اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۱) حکم انجام عمره به نیابت از بستگان خارج از کشور به دلیل فقر

نظرم بر این است که به جای آن‌‌ها عمره را انجام ندهی هر چند که سنت باشد اگر برای آن‌‌ها میسر شد که به مکه بیایند از فضل الله است و اگر میسر نشد الله نسبت آن چه انجام می‌‌دهد حکیم است...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۳) حكم خرید و فروش و کسب در آمد در هنگام حج و عمره

هرگاه انسان به نیت حج آمد اما همراه خود کالایی را برای این که آن را در هنگام حج بفروشد بیاورد یا در ایام حج کالایی را برای خانواده‌‌اش بخرد یا این که در کشورش بفروشد مادامی که هدف اولیه‌‌اش حج یا عمره است اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۴) حکم ادای حج به خرج صاحب‌کار با وجود توان مالی

اگر صاحب شرکت اجازه دهد جایز است....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۱) حکم سفر نمودن زن بدون همراه داشتن محرم چیست؟

جایز نیست زن بدون محرم به سفر برود زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از این کار نهی کرده است...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۹) حکم ادا حج زن در دوران عده بعد از فوت شوهر

جایز نیست در اثنای عده‌‌اش به حج برود بلکه واجب است در خانه‌‌ای که شوهرش در آن وفات یافته و او در آن ساکن است بماند سپس در سال بعد حج را ادا کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه