پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۴۰۶۳) حكم خرید و فروش و کسب در آمد در هنگام حج و عمره

(۴۰۶۳) سوال: حکم شریعت از دیدگاه شما در مورد کسی که در هنگام حج و عمره خرید و فروش و کسب در آمد می‌‌کند چیست؟ لطفا پاسخ دهید بارک الله فیکم.

جواب:

جواب این سؤال را الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در فرموده‌‌اش بیان نموده است: {لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ۚ }[البقرة: ۱۹۸](گناهی بر شما نیست که(درایام حج با خرید و فروش) از فضل پروردگارتان (روزی) طلب کنید) لذا هرگاه انسان به نیت حج آمد اما همراه خود کالایی را برای این که آن را در هنگام حج بفروشد بیاورد یا در ایام حج کالایی را برای خانواده‌‌اش بخرد یا این که در کشورش بفروشد مادامی که هدف اولیه‌‌اش حج یا عمره است اشکالی ندارد و از توسعه‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش است از این جهت که آن‌‌ها را با منع نمودن از تجارت و کسب درآمد منع نکرده است و مثل این است هرگاه انسانی صاحب ماشین باشد و قصد حج داشته باشد سپس افرادی را در مقابل مزد سوار ماشین کرد اشکالی ندارد به خاطر این که در عموم فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وارد می‌‌شود: {لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ۚ }[البقرة: ۱۹۸](گناهی بر شما نیست که(درایام حج با خرید و فروش) از فضل پروردگارتان (روزی) طلب کنید).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فيمن يبيعُ، ويَشْتَرِي، ويتكسب، وهو يؤدي الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ، أفيدونا بارك الله فيكم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى:- جواب هذا السؤال بينه الله -عز وجل- في قوله: ﴿ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ﴾ [البقرة: ١٩٨]، فإذا كان الإنسان قد أتى بِنيَّة الحَجِّ ولكنه حمل معه سلعة يبيعها في الْمَوْسِمِ، أو اشترى سلعة من الموسم لأهله، أو ليبيعها في بلده، فإن هذا لا بأس به ما دام القَصْدُ الأول هو الْحَجُ أو الْعُمْرَةُ، وهو من توسيع الله -عز وجل- على عباده حيث لم يُعتهُمْ -جل وعلا – بمنعهم من التجارة والتكسب، ومثل ذلك إذا كان الإنسان صاحب سيارة وأراد أن يحجّ، ثم حَمَلَ عليها أُناسًا بالأجرة فإن ذلك لا بأس به، ولا حرج فيه لدخوله في عموم قوله: ﴿ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ﴾ [البقرة: ١٩٨].

مطالب مرتبط:

(۴۱۲۲) حکم ادای حج نیابتی برای مادر فوت شده توسط فرزندان

در صورتی که حج بر او واجب شده ولی آن را به تأخیر انداخته و در آن کوتاهی نموده در این حالت حج واجب را به نیابت از او ادا می‌‌کنند اما خود حج را به نیابت از او ادا نمی‌‌کنند مگر زمانی که حج خود را ادا کنند ....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۵) حکم سفر حج برای زن بدون محرم

اگر زن محرمی نداشته باشد حج بر او واجب نیست و وجوب حج به خاطر عدم توانایی رسیدن به کعبه از او ساقط می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۴۱۰۰) آیا برای مرد جایز است به نیابت از برادرش بعد از وفات او حج و عمره را ادا کند؟

اشکالی ندارد انسان بعد از وفات برادرش به نیابت از او حج و عمره را ادا کند هر چند که وصیت نکرده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۵) آیا بر برادر واجب است که به نیابت از پدر مرحوم حج را ادا کند؟

اگر پدرت هنگامی که زنده بود به خاطر عدم توانایی مالی توان حج را نداشته یا بیش هزینه‌‌های خودش و بدهکاری‌‌اش نبوده حج بر او واجب نیست و چیزی بر گردنش نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۸) حکم حج کسی که حج را ادا کند در حالی که بدهکار است چیست؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما حج بر کسی که بدهکار است تا زمانی که بدهی خود را پرداخت نکرده واجب نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۹) آیا حج بدون رضایت طلبکاران جایز است؟

اگر انسان بدهکار باشد حج بر او واجب نیست و اشکالی ندارد آن برای ادای حج نرود و شایسته نیست که حج را ادا کند در حالی که بدهکار است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه