جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۰۹۵) آیا باید به جای والدین درگذشته و فقیر حج کرد؟

(۴۰۹۵) سوال: پدر و مادرم در حالی وفات نمودند که من کوچک بودم و نمی‌‌دانم که آیا حج را ادا کرده‌‌اند یا خیر؟ با این وجود که آن‌‌ها بسیار فقیر بودند؛ چه کاری انجام دهم؟ بارک الله فیکم.

جواب:

در این حالت حج بر پدر و مادرت واجب نیست و در دین آن‌‌ها نقصی وجو ندارد که به خاطر آن سرزنش شوند زیرا حج جز بر کسی که توانایی داشته باشد واجب نیست به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) لذا به خاطر عدم ادا کردن حج در صورتی که فقیر بودند ناراحت و اندوهگین نباش اما اگر می‌‌خواهی به جای آن‌‌ها حج یا عمره را ادا کنی بعد از این که حج خود را ادا کردی ابتدا از مادرت شروع کنی سپس پدرت بهتر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تُوَفِّي والدي ووالدتي وأنا صغير، ولا أعرف هل أديا فَرِيضَةَ الْحَجِّ أم لا؟ مع أنهما كانا فقيرين جدا، فماذا أعمل بارك الله فيكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إنَّ والديك ليس عليهما حج في هذه الحال، ليس في دينهما نَقْصُ يُلامان عليه، وذلك أن الْحَجَّ لا يجب إلا على الْمُسْتَطِيع، لقول الله تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧]، فلا تقلق، ولا تَهْتَمَّ، ولا تَغْتَمَّ من أجل عدم حَجَها ما داما فقيرين، لكن إن أردت أن تَحجَّ وتَعْتَمِرَ عنهما فابدأ أولا بالأم، ثم ثَانِيًا بالأب، بعد أن تكون أَدَّيْتَ الْفَرِيضَةَ عن نفسك فهذا حسن.

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۰) حکم ادا حج به نیابت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه

اهدای عبادات به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کم خردی و از لحاظ شرعی بدعت در دین است....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۶) حکم ادای حج در حال بدهکاری

بله، این حج درست است إن شاء الله و از گردن تو ساقط می‌‌شود اما از نعمت‌‌ها و آسان‌‌گیری الله این است که هرگاه انسان بدهکار باشد بدهی خود را قبل از حج پرداخت می‌‌کند زیرا بدهی مقدم است...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۴) آیا می‌توانم به‌ جای پدر پیر و بیمارم که توان مالی ندارد حج انجام دهم؟

اگر پدرت نزد او مالی نیست حج بر او واجب نیست و اگر بمیرد در حال عدم معصیت الله فوت نموده است...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۷) آیا حج بدهکار و حج به‌ جای همسر متوفی پذیرفته است؟

بله، هر کسی حج نمود و و بدهکار بود حج او درست است زیرا از شروط صحت حج عدم بدهکار بودن نیست اما می‌‌گوییم: کسی است بدهی خود را قبل از این که حج را ادا کند پرداخت کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه