سه‌شنبه 18 ذیقعده 1447
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
5 می 2026

(۴۰۹۴) آیا می‌توانم به‌ جای پدر پیر و بیمارم که توان مالی ندارد حج انجام دهم؟

(۴۰۹۴) سوال: پدر پیرم در سودان است اما می‌‌تواند تا اماکن نزدیک حرکت کند مثل این که به مسجد یا خانه‌‌های نزدیک برود اما به خاطر پیری‌‌اش نمی‌‌تواند کار کند و بیماری دارد که سالیان طولانی همراه او است و اگر بتواند برای ادای حج بیاید می‌‌تواند طواف و سعی را ادا کند اما پولی ندارد ومن از آن جا نمی‌‌توانم پولی را که پدرم بتواند با آن به حج بیاید را بفرستم و هزینه‌‌ی آن حدود هجده هزار جنیه سودانی است؛ آیا برای من جایز است حج  را به جای او ادا کنم؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اگر پدرت بر حالتی که توصیف نمودی است یعنی نزد او مالی نیست حج بر او واجب نیست و اگر بمیرد در حال عدم معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فوت نموده است و اگر فوت کند در حالی فوت نموده است که نقصی در دینش ایجاد نشده که مورد سرزنش قرار گیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای واجب بودن حج توانایی را شرط قرار داده است لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و کسی که مالی نداشته باشد توانایی حج ندارد و در صورتی که توانایی حج ر ا نداشته باشد حج بر او واجب نیست لذا از پدرت اطمینان داشته باشد و نترس و ناراحت نباش  زیرا حج در حق واجب نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدي في السودان كبير السن لكنه يستطيع الحركة إلى الأماكن القريبة، مثل أن يذهب إلى المسجد وإلى البيوت القريبة، لكنه لا يستطيع العمل لكبر سنه، و به مرض يلازمه سنين طويلة، وإذا استطاع المجيء إلى الْحَج يمكن أن يؤدِّيَ الطَّوَافَ والسَّعْي، لكن ليس له مال، وأنا من هنا لا أستطيع أن أرسل له المبلغ الذي يأتي به، وهو يُكَلِّفُ ما يقارب من ثمانية عشر ألف جنيه سوداني، فهل يجوز لي أن أحُجَّ عَنْهُ، أفتوني بذلك مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن والدك إذا كان على الحال التي وصفت -يعني: ليس عنده مال-، فإنه لا يلزمه الْحَجُ، ولو مات ماتَ غَيْرَ عاص الله، ولو مات مات وليس في دينه نقص يُلَامُ عليه، لأن الله تعالى اشترط لوجوب الحج الاستطاعة فقال تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [ال عمران: ٩٧]، ومن ليس عنده مال فإنه لا يستطيع الْحَجَّ، وإذا لم يستطع الْحَجَّ فلا حَجَّ عليه، فاطْمَئِنَّ على والدك، ولا تَخَفْ عليه، ولا تَقْلَقُ لأن الْحَجَّ ليس واجبًا في حقه.

مطالب مرتبط:

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

(۴۰۸۹) حکم ادا حج با هزینه‌ی پرداخت‌شده توسط خویشاوندان

اشکالی ندارد انسان از برادرش هدیه را قبول کند که از آن برای ادای حج استفاده کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۶) حکم پرداخت هزینه حج به نیابت از دیگران به افراد ناشناس

تصرف وکیل در حدودی که موکل به او اجازه داده است در صورتی که مخالف شریعت نباشد پذیرفته است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۳) ادای حج یا رفع نیاز فرزند برای ازدواج؛ وظیفه‌ی شرعی پدر چیست؟

بر این پدر واجب است با این مال حج را ادا کند زیرا حج بر او واجب است و حاجت پسر به ذات پدر تعلق ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۳) حکم سفر زن بدون محرم و شرایط امنیت از فتنه

مادامی که حج بر کسی که محرمی ندارد واجب نیست الحمدلله در این امر وسعت وجود دارد و گناهی در آن نیست و شایسته نیست که زن خود را به خاطر آن خسته کند زیرا در این حالت به آن مکلف نیست....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۱) حکم تقدیم ازدواج بر انجام حج

اگر می‌‌ترسد که به خاطر تأخیر آن دچار مشقت شود مقدم می‌‌کند، مثل این که جوانی باشد با شهوت شدید و در صورت تأخیر ازدواجش می‌‌ترسد در این صورت ازدواج را بر حج مقدم می‌‌کند اما اگر بر او سخت نیست حج را مقدم می‌‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه