شنبه 25 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۴۰۸۵) حکم حج با نیت کار و همزمانی نیت قبلی

(۴۰۸۵) سوال: نیت حج نموده اما برخی از همکارانش به او گفته‌‌اند: حج تو درست نیست زیرا به نیت کار حج می‌کنی با دانستن این که چند وقت است نیت حج کرده‌‌ام؛ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اشکالی ندارد برای کارمندی که همراه صاحب کار خود به مکه می‌‌آید نیت حج یا عمره کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد حج می‌‌فرماید: {لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ۚ }[البقرة: ۱۹۸](گناهی بر شما نیست که(درایام حج با خرید و فروش) از فضل پروردگارتان (روزی) طلب کنید) معلوم است که لازمه‌‌ی پیروی از صاحب کارش این نیست که حج یا عمره را به جای نیاورد زیرا این با اراده‌‌ی خودش است لذا هرگاه نیت حج نمود در حالی که کاری که از جانب صاحب کار او بر عهده‌‌ی او است را انجام داد بدون شک دارای پاداش است و حج و عمره‌‌ی واجب از او ساقط می‌‌شود.

اما سخن همکارانش: حج تو درست نیست سخنی از روی جهل و نادانی است.

بدین مناسبت می‌‌گویم: برای انسان شایسته است که بر سخنان عوام تکیه نکند و علم رات از اهل علم بپرسد زیرا این همان چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدان امر نموده است، لذا می‌‌فرماید: {فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}[نحل: ۴۳](پس (ای مردم!) اگر نمی‌‌دانید از اهل کتاب بپرسید) همان‌‌‌طور که به کسانی که علمی ندارند نصیحت می‌‌کنم که در مورد آن چه بدان آگاهی ندارند صحبت نکنند و می‌‌‌‌گویم: صحبت کردن بدون آگاهی حرام است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ}[أعراف: ۳۳](بگو: الله فقط کارهای زشت را چه آشکارا باشد وچه پنهان و (نيز) گناه وسرکشی به نا حق را حرام کرده است واين که چيزی را شريک الله قرار دهيد که الله دليلی بر (حقانيت) آن نازل نکرده است وچيزی را که نمی‌‌دانيد به الله نسبت دهيد (حرام نموده است)) همچنین می‌‌فرماید: {وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}[إسراء: ۳۶](و از آن چه به آن علم نداری پیروی نکن بدون شک گوش، چشم و دل  هر یک از این‌‌ها در مورد آن باز خواست خواهند شد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه نَوَى الْحَجَّ ولكن بعض زملاء العمل قالوا: لا يصح حَبُّكَ لأنك حَجَجْتَ بِنِيَّة العمل. مع العلم أنني أنوي الْحَجَّ منذ زمن، أرجو الإفادة.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس للعامل الذي يَصْطَحِبُهُ صاحب العمل إلى مَكَّةَ أَن يَنْوِي بذلك الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ، وذلك لأن الله تعالى قال في الْحَجِّ: ﴿ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ﴾ [البقرة: ۱۹۸] ومن المعلوم أنه لا يلزم من اتباع صاحبه أن يَعْتَمِرَ أو يحج فهو بإرادته، فإذا أرد الْحَجَّ مع القيام بالعمل الواجب لصاحبه فإن له أجرًا في ذلك بلا شك، والْحَج يجزئ عنه ويسقط به الواجب وكذلك العُمْرَةُ.

وأما قول أصحابه: إنه ليس لك حَجٌ. فهذا قول صَادِرٌ عَن جَهْلٍ.

وبهذه المناسبة أقول: إنه ينبغي للإنسان أن لا يعتمد على قول العامة، وأن يسأل أهل العلم عن العِلْم، لأن هذا هو الذي أمر الله به فقال تعالى: ﴿ فَسَئلُوا أَهْلَ الذِكرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴾ [النحل: ٤٣]، كما أنّي أَنْصَحُ من ليس عنده علم أن لا يتكلم بما لا يعلم، وأقول : إن القول بما لا يعلم مُحرّم، قال الله تعالى: ﴿ قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالإثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِلْ بِهِ سُلْطَنَا وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴾ [الأعراف: ۳۳]، وقوله تعالى: ﴿ وَلَا نَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمُ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَبِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا ﴾ [الإسراء:36].

مطالب مرتبط:

(۴۰۸۳) آیا می‌‌توان از مال صدقه یا زکات برای ادای حج رفت؟

بله، ادای حج با مال زکات و صدقه جایز است و برای گیرنده‌‌ی زکات جایز است آن را برای کسی که دادن زکات به او جایز نیست به شرط این که هنگام گرفتن زکات از اهل زکات باشد یعنی مستحق آن باشد....

ادامه مطلب …

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۰) حج مبرور چگونه است؟

حج مبرور حجی است که در آن بین اخلاص و تبعیت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جمع شده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۸) حکم ادا حج با پول برادر

بله، برای او جایز است اگر شوهرش برای رفتن به ادای حج موافقت کند...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۷) حکم شرعی حج زن با محرم هشت ساله

حج او درست است اما کار او و سفرش بدون محرم حرام و نافرمانی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۶) حکم ادای حج در حال بدهکاری

بله، این حج درست است إن شاء الله و از گردن تو ساقط می‌‌شود اما از نعمت‌‌ها و آسان‌‌گیری الله این است که هرگاه انسان بدهکار باشد بدهی خود را قبل از حج پرداخت می‌‌کند زیرا بدهی مقدم است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه