جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۰۶۸) ادای حج در ایام خدمت سربازی بدون اجازه فرمانده

(۲۰۶۸) سوال: من در ایام حج و موسم در مکه جزو سربازان هستم و به ما اجازه‌‌ی ادای فریضه‌‌ی حج داده نمی‌‌شود؛ آیا می‌‌توانم بدون اجازه غیبت کنم و فریضه‌‌ی حج را به جای آورم با دانستن این که من فریضه‌‌ی حج را ادا نکرده‌‌ام و از برخی از علما پرسیدم به من گفتند: بدون اجازه‌‌‌‌ی مرجع درست نیست؛ آیا این حرف درست است یا خیر؟ لطفا پاسخ دهید بسیار متشکرم.

جواب:

بله، این درست است هر کسی که کارمند متعهد است که کار خود را مطابق آن چه به او گفته می‌‌شود انجام دهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا}[إسراء: ۳۴](و به عهد (خویش) وفا کنید بی گمان از عهد سؤال می‌‌شود){يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ}[مائده: ۱](ای کسانی که ایمان آورده‌اید! به پیمان‌‌ها (و قرار دادهای خود) وفا کنید) لذا قراردادی که بین تو و بین دولت است بر تو واجب است مطابق آن چه به تو گفته می‌‌شود انجام دهی اما امیدوارم برای مسئولین در این موارد توجه کنند به طوری که این سربازان، سربازان راهنمایی و رانندگی، سربازان امنیتی، سربازان آتش نشانی و… ساماندهی نموده تا این که برای برخی از آن‌‌ها این فرصت باشد که در این سال حج را ادا کنند و برای برخی دیگر این فرصت ایجاد شود که در سال آینده حج را ادا کنند و به همین صورت تا این که همه این فریضه را ادا کنند.

اما این که پنهان کنی و فریضه‌‌ی حج را ادا نمایی در حالی که از تو خواسته شده کار کنی و مرخصی نداری بر تو حرام است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أَعْمَلُ بقوة في الْحَجِّ والمواسم في مكة الْمُكَرَّمَةِ، ولا يُسْمَحُ لنا بإجازة لأداءِ فَرِيضَةِ الْحَجِّ، فهل يَحِقٌّ لِي أَن أَتَغَيَّبَ دون إذن وأن أؤدي فَرِيضَةَ الْحَجِّ، مع العلم أني لم أَحُجَّ حَجَّةَ الْفَرِيضَةِ، وقد سألت بعض العلماء فقالوا لي: إنه لا يجوز الْحَج بدون إذن من مَرْجِعِي، فهل هذا صحيح أم لا؟ أفيدونا ولكم جزيل الشكر.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم هذا صحيح، فمن كان موظفًا مُلْتَزِمًا بأداء وظيفته حسب ما يوجه إليه، وقد قال الله تعالى: ﴿ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مسئولا ﴾ [الإسراء: ٣٤ ]، وقال تعالى: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ﴾[المائدة: 1]، فالْعَقْدُ الذي جرى بينك وبين الدولة عَهْدٌ يجب عليك أن تَوَفِّي به على حسب ما يوجهونك به، ولكني أرجو أن يكون للمسئولين في هذه الأمور نظر بحيث يوزعون هؤلاء الْجُنُودَ، جنود المرور، وجنود الأمن، وجنود المطافئ، وغيرهم ينظموهم، بحيث يكون إذا أمكن لبعضهم فرصة أن يؤدوا الْحَجَّ في هذا العام، وللبعض الآخر فرصة أن يُؤَدُّوهُ في العام التالي، وهكذا حتى يتم للجميع أداء الْفَرِيضَةِ.

أما أن تختفي وتؤدي الْفَرِيضَةَ وأنت مطالب بالعمل ليس عندك إجازة، فإن هذا محرم عليك.

مطالب مرتبط:

(۴۱۲۶) مادرم فوت شده است،آیا می‌توانم به نیابت از او حج را با مال خود او ادا کنم؟

این مالی را که از مادرت به ارث بردی و جز تو وارثی نیست مال تو است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای تو به عنوان میراث قرار داده است و می‌‌توانی هرکاری را با مال خود انجام دهی اما اگر حج اسلام بر مادرت هنگامی که زنده بود واجب بوده و حج را ادا نکرده بر تو واجب است به نیابت از او حج را ادا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۰۷۱) حکم تقدیم ازدواج بر انجام حج

اگر می‌‌ترسد که به خاطر تأخیر آن دچار مشقت شود مقدم می‌‌کند، مثل این که جوانی باشد با شهوت شدید و در صورت تأخیر ازدواجش می‌‌ترسد در این صورت ازدواج را بر حج مقدم می‌‌کند اما اگر بر او سخت نیست حج را مقدم می‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۹) حکم انجام حج به نیابت از مادر سالمند و ناتوان از سفر

اشکالی ندارد حج را به نیابت او ادا کنی...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

(۴۰۶۱) فوایدی که مردم آن را در حج مشاهده می‌‌کنند چیست؟

فوایدی که مسلمانان آن را در حج مشاهد می‌‌کنند فوایدی زیادی از جمله فواید دینی، اجتماعی و دنیوی است...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۴) حکم دریافت پول برای ادا کردن حج به نیابت از دیگری

کسی که به نیابت از دیگری حج را انجام می‌‌دهد اگر قصدش دنیا باشد آن چه را از دستمزد می‌‌گیرد بر او حرام است اما اگر قصدش برطرف ساختن حاجت برادرش و آن چه از دعا در این مشاعر بهره‌‌مند می‌‌شود باشد اشکالی ندارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه