(۴۱۱۳) حکم سفر زن بدون محرم و شرایط امنیت از فتنه

(۴۱۱۳) سوال: هنگامی که از مسافرت زن صحبت می‌‌کنیم بسیاری از مردم به کوتاه بودن زمان استدلال می‌‌کنند مثلا از ریاض تا طایف یک ساعت است و این که در این هواپیما تعداد زیادی زن و مرد وجود دارد لذا می‌‌گویند او از فتنه در امان است؛ چه توضیحی بر این امر دارید؟

جواب:

هدف امنیت و عدم امنیت نیست به دلیل این که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث تفصیل ندادند: «لا تسافر امرأة إلا مع ذي محرم»[۱]: (هیچ زنی سفر نکند مگر این که محرم همراه او باشد) و اگر مدار بر امنیت بود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن مفصل بیان می‌‌کرد همچنین در سفر با هواپیما امنیت وجود ندارد.

اول: زیرا چه بسا هواپیما در موعد مقرر پرواز کند و چه بسا به خاطر اسباب فنی یا هوایی تأخیر کند لذا زن در فرودگاه سرگردان می‌‌شود زیرا محرم او بنابر این که او وارد سالن شده به خانه برگشته یا به آن‌‌ها اجازه‌‌ی سوار شدن هواپیما داده شده سپس با تأخیر پرواز می‌‌کند و اگر فرض شود که این ممنوع برداشته شود و هواپیما به سمت محل فرودش پرواز کند بعید نیست که در غیر از مکانی که قرار بوده فرود بیاید فرود آید زیرا امکان تغییر هوا وجود دارد وامکان نداشته باشد در مکان مشخص شده فرود آید سپس هواپیما برای فرود به مکان دیگری برود در این صورت نیز زن سرگردان باقی می‌‌ماند یا سراغ کسی می‌‌رود که از فتنه‌‌اش در امان نیست و اگر در نظر بگیریم که به فرودگاهی که قرار بود در آن فرود آید برسد چه بسا محرمی که قرار بوده به دنبال او بیاید مانعی او را از رسیدن به فرودگاه باز دارد حال یا ترافیک یا خرابی ماشین یا خواب و… لذا در زمان فرود هواپیما نیاید و این زن سرگردان باقی بماند.

مادامی که حج بر کسی که محرمی ندارد واجب نیست الحمدلله در این امر وسعت وجود دارد و گناهی در آن نیست و شایسته نیست که زن خود را به خاطر آن خسته کند زیرا در این حالت به آن مکلف نیست اگر فقیری که مالی ندارد زکات بر او واجب نیست و با زکات ندادن آرامش قلبی دارد همچنین این زنی که محرم ندارد شایسته است که قلبش به نسبت عدم رفتن برای ادای حج آرام باشد.

[۱] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 99

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن عندما نتحدث عن سَفَرِ الْمَرْأَةِ يتعلل الكثير من الناس بقصر المدة، فمثلا من الرياض إلى الطائف ساعة، وأيضا هذه الطائرة موجود فيها كثير من النساء وكثير من الرجال، فيقول إنها مأمونة الفتنة، ما تعليقكم على ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التعليق على ذلك ليس المقصود الأمن وعدم الأمن، بدليل أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لم يستفصل في الحديث «لا تُسَافِرِ امْرَأَةٌ إلا مَعَ ذِي تَحْرَمٍ»، ولو كان المدار على الأمن لاستفصل النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- عن هذا، ثم إن الأمن ليس في سفر الطائرة.

أولا: لأن الطائرة ربما تُقلع في الموعد المقرر، وربما تتأخر لأسباب فنية أو جوية، فتبقى الْمَرْأَةُ في المطار هائمة تائهةً، لأن تحرمها قد رجع إلى بيته بناء على أنها دخلت الصالة، أو أذن لهم بركوب الطائرة ثم تأخرت الطائرة، وإذا قُدرَ أن هذا المحظور زال وأن الطائرة أقلعت متجهة إلى محل هبوطها، فلا يؤمن أن تهبط في غير المكان الذي تَقَرَّرَ فيه الهبوط، لأنه قد يتغير الجو فلا يمكنها الهبوط في المكان المقرر، ثم تذهب الطائرة إلى مكان أخر لتهبط فيه، وحينئذ تبقى هذه الْمَرْأَةُ هَائِمَةٌ تَائِهَةٌ، أو تتعلق بمن لا يؤمن فتنته، وإذا قدرنا إنها وصلت إلى المطار التي تقرر هبوطها فيه فإن تَحْرَمَهَا الذي سيستقبلها قد يَعُوقه عائق عن وصوله للمطار، إما زِحام في السيارات، وإما عطل في سيارته، وإما نوم، وإما غير ذلك فلا يأتي في موعد هبوط الطائرة، وتبقى هذه الْمَرْأَةُ هائمة تائهة.

وإذا كان الْحَجُّ ليس واجبًا لمن ليس عندها تحرم فالأمر والحمد لله واسع، وليس فيه إثم، ولا ينبغي للمرأة أن تَتَّعَبَ نَفسيًا من أجل هذا، لأنها في هذه الحال غير مكلفة به، فإذا كان الفقير العادم للمال ليس عليه زكاة وقلبه مطمئن بكونه لا يزكي، فكذلك هذه الْمَرْأَةُ التي ليس عندها مَحرم ينبغي أن يكون قلبها مطمئنا لعدم حَجْهَا.