جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۴۰۹۴) آیا می‌توانم به‌ جای پدر پیر و بیمارم که توان مالی ندارد حج انجام دهم؟

(۴۰۹۴) سوال: پدر پیرم در سودان است اما می‌‌تواند تا اماکن نزدیک حرکت کند مثل این که به مسجد یا خانه‌‌های نزدیک برود اما به خاطر پیری‌‌اش نمی‌‌تواند کار کند و بیماری دارد که سالیان طولانی همراه او است و اگر بتواند برای ادای حج بیاید می‌‌تواند طواف و سعی را ادا کند اما پولی ندارد ومن از آن جا نمی‌‌توانم پولی را که پدرم بتواند با آن به حج بیاید را بفرستم و هزینه‌‌ی آن حدود هجده هزار جنیه سودانی است؛ آیا برای من جایز است حج  را به جای او ادا کنم؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اگر پدرت بر حالتی که توصیف نمودی است یعنی نزد او مالی نیست حج بر او واجب نیست و اگر بمیرد در حال عدم معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فوت نموده است و اگر فوت کند در حالی فوت نموده است که نقصی در دینش ایجاد نشده که مورد سرزنش قرار گیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای واجب بودن حج توانایی را شرط قرار داده است لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و کسی که مالی نداشته باشد توانایی حج ندارد و در صورتی که توانایی حج ر ا نداشته باشد حج بر او واجب نیست لذا از پدرت اطمینان داشته باشد و نترس و ناراحت نباش  زیرا حج در حق واجب نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدي في السودان كبير السن لكنه يستطيع الحركة إلى الأماكن القريبة، مثل أن يذهب إلى المسجد وإلى البيوت القريبة، لكنه لا يستطيع العمل لكبر سنه، و به مرض يلازمه سنين طويلة، وإذا استطاع المجيء إلى الْحَج يمكن أن يؤدِّيَ الطَّوَافَ والسَّعْي، لكن ليس له مال، وأنا من هنا لا أستطيع أن أرسل له المبلغ الذي يأتي به، وهو يُكَلِّفُ ما يقارب من ثمانية عشر ألف جنيه سوداني، فهل يجوز لي أن أحُجَّ عَنْهُ، أفتوني بذلك مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن والدك إذا كان على الحال التي وصفت -يعني: ليس عنده مال-، فإنه لا يلزمه الْحَجُ، ولو مات ماتَ غَيْرَ عاص الله، ولو مات مات وليس في دينه نقص يُلَامُ عليه، لأن الله تعالى اشترط لوجوب الحج الاستطاعة فقال تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [ال عمران: ٩٧]، ومن ليس عنده مال فإنه لا يستطيع الْحَجَّ، وإذا لم يستطع الْحَجَّ فلا حَجَّ عليه، فاطْمَئِنَّ على والدك، ولا تَخَفْ عليه، ولا تَقْلَقُ لأن الْحَجَّ ليس واجبًا في حقه.

مطالب مرتبط:

(۴۰۹۰) جکم ادا حج با کمک مالی فرد ثروتمند

حج او درست است اما درخواست از مردم به قصد حج غلط است و جایز نیست که از مردم مالی را برای ادای حج درخواست کند هر چند که حج واجب باشد زیرا این درخواست بدون نیاز است و چون بر شخصی که توانایی ندارد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۰۶) حکم پرداخت هزینه حج به نیابت از دیگران به افراد ناشناس

تصرف وکیل در حدودی که موکل به او اجازه داده است در صورتی که مخالف شریعت نباشد پذیرفته است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۳) آیا می‌‌توان از مال صدقه یا زکات برای ادای حج رفت؟

بله، ادای حج با مال زکات و صدقه جایز است و برای گیرنده‌‌ی زکات جایز است آن را برای کسی که دادن زکات به او جایز نیست به شرط این که هنگام گرفتن زکات از اهل زکات باشد یعنی مستحق آن باشد....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۸) حکم حج کسی که حج را ادا کند در حالی که بدهکار است چیست؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما حج بر کسی که بدهکار است تا زمانی که بدهی خود را پرداخت نکرده واجب نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۱۰۸) حکم باقی‌ماندن مبلغ اضافی پس از انجام حج به نیابت از دیگری

اگر این دراهم را گرفته تا با آن حج را ادا کند و این دراهم اضاف آمده لازم نیست آن‌‌ها را به کسی که به او این دراهم را داده پس دهد مگر این که کسی که.....

ادامه مطلب …

(۴۰۷۵) حکم ادای حج توسط شخص بدهکار

کسی که بدهکار است به هیچ عنوان حج را انجام ندهد هر چند حج واجب باشد زیرا حج بر او واجب نمی‌‌شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند لذا مشغول پرداخت بدهی خود شود هر چند حج را چند سال به تأخیر بیندازد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه