سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۰۹۴) آیا می‌توانم به‌ جای پدر پیر و بیمارم که توان مالی ندارد حج انجام دهم؟

(۴۰۹۴) سوال: پدر پیرم در سودان است اما می‌‌تواند تا اماکن نزدیک حرکت کند مثل این که به مسجد یا خانه‌‌های نزدیک برود اما به خاطر پیری‌‌اش نمی‌‌تواند کار کند و بیماری دارد که سالیان طولانی همراه او است و اگر بتواند برای ادای حج بیاید می‌‌تواند طواف و سعی را ادا کند اما پولی ندارد ومن از آن جا نمی‌‌توانم پولی را که پدرم بتواند با آن به حج بیاید را بفرستم و هزینه‌‌ی آن حدود هجده هزار جنیه سودانی است؛ آیا برای من جایز است حج  را به جای او ادا کنم؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اگر پدرت بر حالتی که توصیف نمودی است یعنی نزد او مالی نیست حج بر او واجب نیست و اگر بمیرد در حال عدم معصیت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فوت نموده است و اگر فوت کند در حالی فوت نموده است که نقصی در دینش ایجاد نشده که مورد سرزنش قرار گیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای واجب بودن حج توانایی را شرط قرار داده است لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و کسی که مالی نداشته باشد توانایی حج ندارد و در صورتی که توانایی حج ر ا نداشته باشد حج بر او واجب نیست لذا از پدرت اطمینان داشته باشد و نترس و ناراحت نباش  زیرا حج در حق واجب نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: والدي في السودان كبير السن لكنه يستطيع الحركة إلى الأماكن القريبة، مثل أن يذهب إلى المسجد وإلى البيوت القريبة، لكنه لا يستطيع العمل لكبر سنه، و به مرض يلازمه سنين طويلة، وإذا استطاع المجيء إلى الْحَج يمكن أن يؤدِّيَ الطَّوَافَ والسَّعْي، لكن ليس له مال، وأنا من هنا لا أستطيع أن أرسل له المبلغ الذي يأتي به، وهو يُكَلِّفُ ما يقارب من ثمانية عشر ألف جنيه سوداني، فهل يجوز لي أن أحُجَّ عَنْهُ، أفتوني بذلك مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إن والدك إذا كان على الحال التي وصفت -يعني: ليس عنده مال-، فإنه لا يلزمه الْحَجُ، ولو مات ماتَ غَيْرَ عاص الله، ولو مات مات وليس في دينه نقص يُلَامُ عليه، لأن الله تعالى اشترط لوجوب الحج الاستطاعة فقال تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [ال عمران: ٩٧]، ومن ليس عنده مال فإنه لا يستطيع الْحَجَّ، وإذا لم يستطع الْحَجَّ فلا حَجَّ عليه، فاطْمَئِنَّ على والدك، ولا تَخَفْ عليه، ولا تَقْلَقُ لأن الْحَجَّ ليس واجبًا في حقه.

مطالب مرتبط:

(۴۰۹۶) حکم نیابت در حج چیست؟

نیابت در حج برای کسی است که حج واجب را ادا نکرده در حالی که از لحاظ جسمی ناتوان است ونمی‌‌تواند به مکه برسد و ناتوانی او در طوری است که امید به بهبود آن نیست ....

ادامه مطلب …

(۴۱۱۴) حکم سفر زن برای حج بدون محرم

مسافرت برای زن بدون محرم چه برای حج و چه غیر حج جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۷) آیا دختر می‌تواند به جای پدر فوت شده حج ادا کند؟

بله، برای دختر و پسر جایز است حج را به جای پدرشان که فوت شده ادا کنند همچنین برای برادر جایز است به جای برادرش که فوت شده حج را ادا کند و اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۲) بدهکار همسرم هستم و می‌‌خواهم حج را ادا کنم؛ آیا برایم جایز است؟

اگر همسرت به تو اجازه‌‌ داد از مالش که نزد تو است برای ادای حج بروی اشکالی ندارد اما اگر می‌‌ترسی باعث ایجاد کدورت شود و در آیند بر تو منت بگذارد و خودش را به خاطر این قضیه برتر ببیند این کار را انجام نده...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۱) حکم انجام عمره به نیابت از بستگان خارج از کشور به دلیل فقر

نظرم بر این است که به جای آن‌‌ها عمره را انجام ندهی هر چند که سنت باشد اگر برای آن‌‌ها میسر شد که به مکه بیایند از فضل الله است و اگر میسر نشد الله نسبت آن چه انجام می‌‌دهد حکیم است...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۳) حکم سفر زن بدون محرم و شرایط امنیت از فتنه

مادامی که حج بر کسی که محرمی ندارد واجب نیست الحمدلله در این امر وسعت وجود دارد و گناهی در آن نیست و شایسته نیست که زن خود را به خاطر آن خسته کند زیرا در این حالت به آن مکلف نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه