سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۰۸۵) حکم حج با نیت کار و همزمانی نیت قبلی

(۴۰۸۵) سوال: نیت حج نموده اما برخی از همکارانش به او گفته‌‌اند: حج تو درست نیست زیرا به نیت کار حج می‌کنی با دانستن این که چند وقت است نیت حج کرده‌‌ام؛ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

اشکالی ندارد برای کارمندی که همراه صاحب کار خود به مکه می‌‌آید نیت حج یا عمره کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد حج می‌‌فرماید: {لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ۚ }[البقرة: ۱۹۸](گناهی بر شما نیست که(درایام حج با خرید و فروش) از فضل پروردگارتان (روزی) طلب کنید) معلوم است که لازمه‌‌ی پیروی از صاحب کارش این نیست که حج یا عمره را به جای نیاورد زیرا این با اراده‌‌ی خودش است لذا هرگاه نیت حج نمود در حالی که کاری که از جانب صاحب کار او بر عهده‌‌ی او است را انجام داد بدون شک دارای پاداش است و حج و عمره‌‌ی واجب از او ساقط می‌‌شود.

اما سخن همکارانش: حج تو درست نیست سخنی از روی جهل و نادانی است.

بدین مناسبت می‌‌گویم: برای انسان شایسته است که بر سخنان عوام تکیه نکند و علم رات از اهل علم بپرسد زیرا این همان چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدان امر نموده است، لذا می‌‌فرماید: {فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}[نحل: ۴۳](پس (ای مردم!) اگر نمی‌‌دانید از اهل کتاب بپرسید) همان‌‌‌طور که به کسانی که علمی ندارند نصیحت می‌‌کنم که در مورد آن چه بدان آگاهی ندارند صحبت نکنند و می‌‌‌‌گویم: صحبت کردن بدون آگاهی حرام است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ}[أعراف: ۳۳](بگو: الله فقط کارهای زشت را چه آشکارا باشد وچه پنهان و (نيز) گناه وسرکشی به نا حق را حرام کرده است واين که چيزی را شريک الله قرار دهيد که الله دليلی بر (حقانيت) آن نازل نکرده است وچيزی را که نمی‌‌دانيد به الله نسبت دهيد (حرام نموده است)) همچنین می‌‌فرماید: {وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}[إسراء: ۳۶](و از آن چه به آن علم نداری پیروی نکن بدون شک گوش، چشم و دل  هر یک از این‌‌ها در مورد آن باز خواست خواهند شد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه نَوَى الْحَجَّ ولكن بعض زملاء العمل قالوا: لا يصح حَبُّكَ لأنك حَجَجْتَ بِنِيَّة العمل. مع العلم أنني أنوي الْحَجَّ منذ زمن، أرجو الإفادة.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس للعامل الذي يَصْطَحِبُهُ صاحب العمل إلى مَكَّةَ أَن يَنْوِي بذلك الْحَجَّ أو الْعُمْرَةَ، وذلك لأن الله تعالى قال في الْحَجِّ: ﴿ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِّن رَّبِّكُمْ ﴾ [البقرة: ۱۹۸] ومن المعلوم أنه لا يلزم من اتباع صاحبه أن يَعْتَمِرَ أو يحج فهو بإرادته، فإذا أرد الْحَجَّ مع القيام بالعمل الواجب لصاحبه فإن له أجرًا في ذلك بلا شك، والْحَج يجزئ عنه ويسقط به الواجب وكذلك العُمْرَةُ.

وأما قول أصحابه: إنه ليس لك حَجٌ. فهذا قول صَادِرٌ عَن جَهْلٍ.

وبهذه المناسبة أقول: إنه ينبغي للإنسان أن لا يعتمد على قول العامة، وأن يسأل أهل العلم عن العِلْم، لأن هذا هو الذي أمر الله به فقال تعالى: ﴿ فَسَئلُوا أَهْلَ الذِكرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ﴾ [النحل: ٤٣]، كما أنّي أَنْصَحُ من ليس عنده علم أن لا يتكلم بما لا يعلم، وأقول : إن القول بما لا يعلم مُحرّم، قال الله تعالى: ﴿ قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالإثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِلْ بِهِ سُلْطَنَا وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ﴾ [الأعراف: ۳۳]، وقوله تعالى: ﴿ وَلَا نَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمُ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَبِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا ﴾ [الإسراء:36].

مطالب مرتبط:

(۴۰۷۳) ادای حج یا رفع نیاز فرزند برای ازدواج؛ وظیفه‌ی شرعی پدر چیست؟

بر این پدر واجب است با این مال حج را ادا کند زیرا حج بر او واجب است و حاجت پسر به ذات پدر تعلق ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۴) حکم ادای حج نیابتی برای مادر فوت شده قبل از انجام حج واجب

اگر ناتوان بوده و مالی برای ادای حج نداشته حج بر او واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۲) حکم ادای حج نیابتی برای مادر فوت شده توسط فرزندان

در صورتی که حج بر او واجب شده ولی آن را به تأخیر انداخته و در آن کوتاهی نموده در این حالت حج واجب را به نیابت از او ادا می‌‌کنند اما خود حج را به نیابت از او ادا نمی‌‌کنند مگر زمانی که حج خود را ادا کنند ....

ادامه مطلب …

(۴۰۸۰) آیا حج بر کسی که بدهکار است واجب است؟

حج کسی که بدهکار است درست است اما گناه‌‌گار است اگر حج  را ادا کند در صورتی که بدهکار باشد زیرا پرداخت بدهی واجب است و حج در صورتی که بدهکار باشد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۹) حکم ادا حج با هزینه‌ی پرداخت‌شده توسط خویشاوندان

اشکالی ندارد انسان از برادرش هدیه را قبول کند که از آن برای ادای حج استفاده کند...

ادامه مطلب …

(۴۰۸۱) آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج را ادا کند؟

در صورتی که انسان بدهکار باشد که شامل کل مال او شود حج بر او واجب نیست زیرا الله حج را فقط بر کسی که توانایی دارد واجب نموده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه