چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۴۰۸۱) آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج را ادا کند؟

(۴۰۸۱) سوال: : آیا برای کسی که بدهکار است جایز است حج واجب یا سنت را ادا کند؟

جواب:

در صورتی که انسان بدهکار باشد که شامل کل مال او شود حج بر او واجب نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حج را فقط بر کسی که توانایی دارد واجب نموده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ}[آل عمران: ۹۷](و برای الله حج خانه (کعبه) بر مردم واجب است (البته) کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را دارند) و هرکسی بدهکار باشد که شامل کل مالش شود توانایی حج را ندارد بنابراین بدهی خود را پرداخت می‌‌کند سپس اگر بعد از آن برای او میسر شد برای ادای حج می‌‌رود.

اما اگر مقدار بدهی کمتر از آن چیزی است که نزد او است طوری که می‌‌تواند بعد از ادای بدهی حج را ادا کند بدهی خود را پرداخت می‌‌کند سپس برای ادای حج می‌‌رود چه حج واجب و چه سنت باشد اما اگر واجب باشد لازم است برای ادای آن بشتابد و اگر سنت باشد اختیار دارد که آن را انجام دهد و یا ندهی و گناهی بر او نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لمن عليه دينُ أَن يُؤَدِّيَ فَرِيضَةَ الْحَجِّ، إن لم يكن قد أداهَا من قبل، أو أداها ولكنه يريد أن يتطوع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان على الإنسان دَين يستغرق ما عنده من المال فإنه لا يجب عليه الْحَجُ، لأن الله تعالى إنما أوجب الْحَجَّ على المستطيع، قال الله تعالى: ﴿ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ﴾ [آل عمران: ٩٧]، ومن عليه دين يستغرق ما عنده لم يكن مستطيعًا لِلْحَجِّ، وعلى هذا فَيُوَفِّي الدين، ثم إذا تيسر له بعد ذلك فَلْيَحُجَّ .

وأما إذا كان الدَّيْنُ أقل مما عنده بحيث يتوفر لديه ما يحج به بعد أداء الدَّيْنِ، فإنه يقضي دَيْنَهُ، ثم يحج حينئذ، سواءً أكان فرضًا أم تطوعًا، لكنَّ الْفَرِيضَةَ يجب عليه أن يُبَادِرَ بها، وغير الفَرِيضَة هو بالخيار إن شاء تطوع، وإن شاء فلا أثم عليه.

مطالب مرتبط:

(۴۱۰۱) آیا می‌توان حج افراد را به نیابت از پدر انجام داد؟

اشکالی ندارد در صورتی که انسان حج و عمره‌‌ی واجب خود را ادا کرده باشد حج و عمره را به نیابت کسی دیگر انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۴۰۶۶) آیا خصومت و مشاجره حج را فاسد می‌کند؟

حج را باطل نمی‌‌سازد اما برای کسی احرام حج یا عمره بسته شایسته است دعوا نکند ..

ادامه مطلب …

(۴۰۹۱) حکم انجام عمره به نیابت از بستگان خارج از کشور به دلیل فقر

نظرم بر این است که به جای آن‌‌ها عمره را انجام ندهی هر چند که سنت باشد اگر برای آن‌‌ها میسر شد که به مکه بیایند از فضل الله است و اگر میسر نشد الله نسبت آن چه انجام می‌‌دهد حکیم است...

ادامه مطلب …

(۴۰۹۵) آیا باید به جای والدین درگذشته و فقیر حج کرد؟

در این حالت حج بر پدر و مادرت واجب نیست و در دین آن‌‌ها نقصی وجو ندارد که به خاطر آن سرزنش شوند زیرا حج جز بر کسی که توانایی داشته باشد واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۴۱۲۰) آیا جایز است شوهر، همسرش را از ادای حج واجب باز دارد؟

جایز نیست شوهر همسرش را از ادای حج واجب باز دارد زیرا در معصیت خالق از مخلوق تبعیت نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۱۱۰) حکم ادا حج به نیابت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه

اهدای عبادات به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کم خردی و از لحاظ شرعی بدعت در دین است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه