شنبه 25 رمضان 1447
۲۳ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۳۹۹۹) حکم ترتیب روزه‌های قضا و شش روز شوال

(۳۹۹۹) سوال: آیا انجام قضای روزهایی از رمضان که از من فوت شده به همراه روزه‌ی شش روز از شوال، جایز است یا این که ابتدا شش روز را روزه بگیرم و سپس قضای روزه‌های رمضان را انجام دهم؟

جواب:

باید قضای روزه‌ی رمضان را قبل از روزه‌ی شوال انجام دهید؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من صام رمضان ثم أتبعه ستا من شوال»[۱] : (هر کس رمضان را روزه بگیرد سپس شش روز از شوال را به دنبال آن روزه بگیرد…). این در حالی است که روزه گرفتن به دنبال رمضان فقط در صورتی ممکن است که شخص روزه‌های رمضان را کامل کرده باشد.بنابراین واجب است ابتدا روزه‌ی قضا را تمام کند سپس روزه‌ی نفل شوال را بگیرد. اگر بدون عذر، قضای روزه‌هایش را تا بعد از شوال به تأخیر بیاندازد سپس قضا را انجام دهد و بعد از آن، شش روز را روزه بگیرد، پاداش روزه‌ی نفل شوال را ندارد؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این روزه را با این فرمایش، مقید و مشروط نمود: «أتبعه ستاً من شوال» : (به دنبال آن، شش روز از شوال را روزه بگیرد)؛ اما اگر بنا بر عذر شرعی، قضای رمضان را به تأخیر بیاندازد: مثل زنی که در ماه رمضان، در حالت نفاس باشد و در اواسط شوال که پاک شود قضا را شروع می‌کند. این زن، تنها زمانی قضا را به پایان می‌رساند که ماه شوال تمام شده باشد لذا اگر شش روز را بعد از شوال روزه بگیرد، پاداش آن روزه‌ی نفل را دریافت خواهد کرد زیرا روزه‌ی شوال را به خاطر عذر شرعی به تأخیر انداخته است.


۱- تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز قضاء الأيام التي فاتتني من رمضان مع أيام الستة، أم أصوم الستة ثم بعدها قضاء الأيام التي لم أصمها في رمضان؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بد من قضاء رمضان قبل صيام الأيام الستة؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «مَنْ صَامَ رَمَضَانَ، ثُمَّ أَتْبَعَهُ سِنًّا مِنْ شَوَّالٍ» ولا يمكن إتباع رمضان إلا بتمام أيامه فيجب أولا صيام القضاء ثم صيام الأيام الستة من شوال، ولكن لا بد أن تكون الأيام الستة في شوال، فلو أخر القضاء عن شوال بدون عذر ثم قضى، ثم صام الأيام الستة لم يحصل على أجرها؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قيده بقوله: «أتبعه ستا من شوال».

أما إذا أخر قضاء رمضان لعذر ، مثل أن تكون المرأة نفساء في رمضان، وتطهر مثلا في أثناء شوال، وتبدأ بالقضاء، فهي لن تنتهي منه إلا بعد خروج شوال، فإذا صامت الستة بعد قضاء رمضان حصل لها ثوابها؛ لأنها أخرتها لعذر.

مطالب مرتبط:

(۳۹۸۳) حکم روزه گرفتن پانزدهم شعبان

هیچ یک از این‌ها اصل و اساسی ندارد؛ روزه‌ی نفل در ماه رجب همانند دیگر روزها است که روزهایش به روزه گرفتن و شب‌هایش به نماز خواندن اختصاص ندارد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۳) حكم روزه‌ گرفتن روز عرفه به نیت قضای روزه‌ی واجب چیست؟

اگر کسی روزه‌ی قضای رمضان بر عهده داشته باشد و روز عرفه را به نیت قضای آن روز از رمضان روزه بگیرد نیز ایرادی ندارد و امیدوارم که پاداش روزه‌ی قضا و پاداش روزه‌ی عرفه را کسب کند....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۸) حکم افطار روزه‌ی قضا در شرایط خاص

این روزه‌ی قضا، اگر قضای روزه‌ی واجب باشد، مانند قضای روزه‌ی رمضان، برای کسی جایز نیست که آن ‌را بخورد مگر این که بنا بر ضرورت باشد؛ اما اگر خوردن این روزه به خاطر حضور مهمان باشد، حرام است و جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۸) حکم روزه گرفتن روز جمعه در ایام مستحب و تقارن با عبادات دیگر

این سخن که روزه گرفتن در روز جمعه مكروه می‌باشد، صحيح است اما به صورت مطلق نیست؛ کراهت روزه گرفتن روز جمعه برای کسی است که نیت روزه‌ گرفتن جمعه را داشته باشد و فقط جمعه را روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۹۴) آیا جایز است که روزه‌ی قضا و روزه‌ی نفل را با یک نیت بگیریم؟

ایرادی ندارد که زنی روز عرفه را با نیت قضا، روزه بگیرد و ثواب روز عرفه را کسب نماید. همچنین روز عاشورا را با نیت قضا، روزه بگیرد و ثوابش را به دست آورد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۷) فضیلت روزه گرفتن روز چهاردهم، پانزدهم و شانزدهم از ماه شعبان

احادیثی درباره‌ی فضیلت روزه گرفتن در روز نیمه‌ی شعبان، روایت شده اما ضعيف بوده و قابل استدلال نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه