سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

(۳۷۲۱) سوال: آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟ شایان ذکر است که حقوقش را به طور مستمر به وی می‌پردازیم.

جواب:

ایرادی ندارد که شخص، زکات خود را به خدمتکار مرد یا زن که نزد وی کار می‌کند، بپردازد در صورتی که در سرزمین خودش خانواده‌ای نیازمند داشته باشد و حقوقی که می‌گیرد برای رفع نیازهایش کافی نباشد؛ اما اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز زمانی که معاذ بن جبل رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را به يمن می‌فرستاد، به وی فرمود: ««أَعلِمْهُمْ أَنَّ اللَّه افْتَرَضَ عَلَيهمْ صدَقَةً في أموالِهِم تُؤْخذُ مِنْ أَغنيائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرائهم»[۱] : (به آنان خبر بده که الله زکات اموال را بر آنان فرض نموده که از ثروتمندان آنان گرفته شده و به فقرا و نیازمندانشان داده می‌شود).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الصدقة على الخادمة من الزكاة جائزة؟ علما بأنا نعطيها الراتب باستمرار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أن حرج يعطي الإنسان زكاته الخادم عنده سواء كان رجلا أم امرأة إذا كان عنده عائلة في بلده محتاجة ولا يكفيها الراتب الذي يستلمه، أما إذا كان الراتب يكفيها – أي: يكفي العائلة فإنه لا يجوز أن يُعطى من الزكاة؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وفي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمُ [التوبة: ٦٠] الآية. ولقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لمعاذ بن جبل رضي الله عنه حين بعثه إلى اليمن: «أَعْلِمْهم أن الله افترض عليهم صدقة في أموالهم تؤخذ من أغنيائهم وتُرَدّ على فقرائهم».

مطالب مرتبط:

(۳۷۲۳) استفاده از زکات برای نیازهای غیر از غذا

وَرَع و پارسایی مسلمان این است که زکاتی را که به آن نیاز ندارد را ترک کند تا خود را گرفتار شبهه و تغذیه و استفاده از چیزی که مسئولیت در قبال آن، بس مهم و سنگین است، نکند....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۷) حکم پرداخت زکات به شوهر

پرداخت زکات به شوهر اگر برای پرداخت بدهی، نیازمند باشد جایز است و ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۹) حكم پرداخت زکات به سادات و نوادگان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

قول و دیدگاه صحیح و راجح نزد من این است که مطلقا زکات به آنان داده نمی‌شود اما اگر نیازمند باشند، امکان برطرف کردن نیازهایشان با دیگر اموال شرعی وجود دارد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۹) آیا کمک برای ساخت یا ترمیم مساجد و مؤسسه‌ها و مدارس دینی، جزو مصارف زکات است؟

کمک به کارهای نیک عام النفعه مانند ساخت مساجد، مدارس و مؤسسه‌ها، اصلاح راه‌ها، خوابگاه‌ها برای طلاب علم و... شامل اقسام زکات نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۴) اهل زکات و مستحقان آن چه کسانی هستند؟

 فقرا و مساکین، زکات را به خاطر نیازی که دارند، دریافت می‌کنند اما فقیر، نیازمندتر از مسکین است. ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه