جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۳۷۲۱) آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟

(۳۷۲۱) سوال: آیا صدقه دادن به خدمتکار خانه از زکات، جایز است؟ شایان ذکر است که حقوقش را به طور مستمر به وی می‌پردازیم.

جواب:

ایرادی ندارد که شخص، زکات خود را به خدمتکار مرد یا زن که نزد وی کار می‌کند، بپردازد در صورتی که در سرزمین خودش خانواده‌ای نیازمند داشته باشد و حقوقی که می‌گیرد برای رفع نیازهایش کافی نباشد؛ اما اگر حقوقی که می‌گیرد برای خودش و خانواده‌اش کافی باشد، جایز نیست چیزی از زکات به او داده شود؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز زمانی که معاذ بن جبل رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را به يمن می‌فرستاد، به وی فرمود: ««أَعلِمْهُمْ أَنَّ اللَّه افْتَرَضَ عَلَيهمْ صدَقَةً في أموالِهِم تُؤْخذُ مِنْ أَغنيائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرائهم»[۱] : (به آنان خبر بده که الله زکات اموال را بر آنان فرض نموده که از ثروتمندان آنان گرفته شده و به فقرا و نیازمندانشان داده می‌شود).


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الصدقة على الخادمة من الزكاة جائزة؟ علما بأنا نعطيها الراتب باستمرار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أن حرج يعطي الإنسان زكاته الخادم عنده سواء كان رجلا أم امرأة إذا كان عنده عائلة في بلده محتاجة ولا يكفيها الراتب الذي يستلمه، أما إذا كان الراتب يكفيها – أي: يكفي العائلة فإنه لا يجوز أن يُعطى من الزكاة؛ لقول الله -تبارك وتعالى -: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وفي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ الله وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمُ [التوبة: ٦٠] الآية. ولقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لمعاذ بن جبل رضي الله عنه حين بعثه إلى اليمن: «أَعْلِمْهم أن الله افترض عليهم صدقة في أموالهم تؤخذ من أغنيائهم وتُرَدّ على فقرائهم».

مطالب مرتبط:

(۳۷۳۱) آیا پرداخت زکات به خویشاوند جایز است؟

پرداخت زکات به خویشاوند جایز است و پرداخت آن به خویشاوندی که مستحق آن باشد، بهتر از افراد دور و غریبه است....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۵) حكم پرداخت زكات مال به کسی که نماز نمی‌خواند

اگر اصلا نماز نمی‌خواند، زکات به او داده نمی‌شود؛ زیرا کسی که اصلا نماز نمی‌خواند، مرتد (از دین برگشته) و كافر است. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۳) آیا افشای رباخواری همسایه برای دیگران جایز است؟

لازم نیست که به آنان خبر دهی که او رباخوار است مگر این که تو با همسایگانت اتفاق نموده تا او را نصیحت کنید چه بسا که الله او را هدایت کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۱۸) حکم حکم خرید وسایل ضروری از مبلغ زکات

به نظر من پرداخت زکات برای خرید منزل برای فقیر جایز نیست؛ زیرا خرید منزل، هزینه‌ی زیادی می‌طلبد و اگر هدف، برطرف نمودن نیاز فقیر است، می‌توان با مبلغ زکات، جایی را برایش اجاره کرد. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۹) حكم پرداخت زکات به سادات و نوادگان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

قول و دیدگاه صحیح و راجح نزد من این است که مطلقا زکات به آنان داده نمی‌شود اما اگر نیازمند باشند، امکان برطرف کردن نیازهایشان با دیگر اموال شرعی وجود دارد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۳) استفاده از زکات برای نیازهای غیر از غذا

وَرَع و پارسایی مسلمان این است که زکاتی را که به آن نیاز ندارد را ترک کند تا خود را گرفتار شبهه و تغذیه و استفاده از چیزی که مسئولیت در قبال آن، بس مهم و سنگین است، نکند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه