(۳۷۱۸) سوال: مرد فقیری وجود دارد که برخی همکارانش تصمیم گرفتند برایش زكات جمع کنند تا خانه‌ای بخرد. آنان زکات را جمع‌آوری نمودند و برایش خانه‌ای خریدند اما مقداری پول باقی مانده است؛ آیا جایز است که با این مبلغ، برخی وسایل ضروری را برایش خریداری کنند؟ شایان ذکر است که صاحبان زکات، برایشان مهم نیست که این مبلغ، برای خرید منزل یا چیز دیگر استفاده شود بلکه هدفشان فقط پرداخت زکات بوده است.

جواب:

به نظر من پرداخت زکات برای خرید منزل برای فقیر جایز نیست؛ زیرا خرید منزل، هزینه‌ی زیادی می‌طلبد و اگر هدف، برطرف نمودن نیاز فقیر است، می‌توان با مبلغ زکات، جایی را برایش اجاره کرد. مثلا می‌توان برای یک فقير با مبلغ ده هزار ریال، خانه‌ای را به مدت ده سال اجاره کرد در حالی ‌که خرید خانه، حداقل به صد تا دویست هزار ریال نیاز دارد لذا جایز نیست که چنین مبلغی را به او بپردازیم و دیگر فقرا و نیازمندان را از زکات، محروم کنیم. بنابراین می‌گوییم: خانه‌ای برای فقیر، اجاره کرده می‌شود و پس از پایان مدت اجاره، اگر همچنان نیازمند بود، دوباره جایی را برایش اجاره می‌کنند؛ اما به نظر من خرید خانه برای وی از مبلغ زکات، جایز نیست، مگر این که یکی از علما فتوای جواز این کار را برایشان صادر نموده باشد زیرا این مسئله، اجتهادی است و اگر هم برایش منزلی خریداری کردند و مبلغی باقی ماند، ایرادی ندارد که وسایل مورد نیازش را خریداری کنند اما باید از فقیر اجازه بگیرند و بگویند: فلان مبلغ از پول خانه باقی مانده است؛ آیا موافق هستی که وسایل مورد نیاز را برایت خریداری کنیم؟ همچنین باید چیزی که قصد خریدش دارند را به او اعلام کنند تا فقیر بگوید: به شما وکالت می‌دهم که فلان چیز را برایم خریداری کنید.