سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۷۱۱) پرداخت زکات فطر با پول بهتر است یا طعام؟

(۳۷۱۱) سوال: اگر در روستای کوچکی باشم که فقرا و نیازمندان در آن وجود نداشته باشند، آیا می‌توانم (برای پرداخت زکات) به روستای دیگری بروم که نیازمند داشته باشد؟ پرداخت زکات با پول بهتر است یا طعام؟

جواب:

اگر در محل زندگی‌تان فقرا وجود نداشته باشند، زکات ‌را به نزدیک‌ترین سرزمینی که در آن فقرا وجود دارند بفرستید و این کار، ایرادی ندارد. همچنین درباره‌ی پرداخت زکات پرسیدی که به صورت پول یا خوراک باشد؛ اگر منظورت از زکات، زکات فطر است (همان یک صاع طعام که در پایان رمضان و هنگام فطر از آن داده می‌شود) باید گفت که پرداخت پول، پذیرفته نیست و باید خوراک داده شود؛ به دلیل حدیث ابو سعيد خدری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که می‌گفت: «كنا نخرجها (یقصد صدقة الفطر) على عهد النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صاعاً من طعام»[۱] : (زکات فطر را در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت طعام، پرداخت می‌نمودیم). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز می‌گفت: «فرض رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زكاة الفطر صاعاً من تمرٍ أو صاعاً من شعير»[۲] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زکات فطر را یک صاع خرما یا یک صاع جو فرض نمود) تا آخر حدیث؛ چنان‌چه در حدیث ابو سعید رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده است در آن زمان از جو به عنوان غذا استفاده می‌شده است لذا جایز نیست که زکات را با چیزی جز طعام که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تعیین نموده است، بپردازی.


۱-تخریج آن گذشت.

۲- تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كنت في قرية صغيرة ولا يوجد فيها فقراء أو مساكين، هل لي أن أذهب إلى قرية أخرى يوجد فيها فقراء؟ وما الأفضل: هل تُدفَع فلوسًا أم طعامًا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا لم يكن في بلدك فقراء فإنك تنقلها إلى أقرب البلاد التي فيها الفقراء، وهذا لا بأس به. وكونك تسأل هل توزعها طعاما أو دراهم؟ إن كنت تعني بذلك زكاة الفطر – وهو الصاع الذي يُدفع عند الفطر من رمضان – فإنه لا يُجزئ عنه الدراهم، بل لا بد أن يكون طعاما؛ لحديث أبي سعيد الخدري رضي الله عنه: «كنا نخرجها – يَقْصِد صَدَقة الفطر على عهد النبي صلى الله عليه وسلم صاعا من طعام». وقال ابن عمر رضي الله عنهما: «فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم صدقة الفطر صاعا من تمر أو صاعا من شعير» إلى آخر الحديث، وكان الشعير يومئذ طعاما لهم كما في حديث أبي سعيد رضي الله عنه. وعلى هذا فلا يجوز لك أن تَدْفَع صدقة الفطر إلا من الطعام الذي عينه رسول الله صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۶۸۹) حکم زکات بر ارثیه فرزندان

قول صحیح از میان اقوال اهل علم این است که مال کودک و شخص دیوانه نیز زکات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۹۹) حکم دریافت گوشت قربانی نیازمندان توسط افراد غیر مستحق

اگر این شخص ثروتمند به صراحت گفته است که این مال صدقه‌ برای نیازمندان است، جایز نیست که شخص بی‌نیاز از آن بگیرد و استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۵) زکات فطر و زکات اموال: تفاوت‌ها و احکام مربوطه

زکات چهارپایان (گاو، گوسفند و شتر) اگر یک سال کامل یا بیشتر سال را در چراگاه چریده باشد و برای تجارت نباشد، زكات غلات و میوه‌ها را باید از ذات آن‌ چهارپایان، غلات و میوه‌ها پرداخت....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۳) پرداخت زکات معوقه و نحوه محاسبه آن

اگر مبلغ نقدی دارید که چند سال است زکاتش را نپرداخته‌اید، به خاطر تأخیر در پرداخت زکات، مرتکب گناه شده‌اید؛ زیرا بر مسلمان واجب است زکاتش را به طور فوری بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۸۴) حکم تأخیر در پرداخت زکات مال تا بازگشت به وطن

پرداخت زکات، واجب است به طور فوری انجام شود اما اگر با پرداخت فوری آن دچار ضرر و آسیب می‌شود، ایرادی ندارد که آن ‌را به تأخیر بیاندازد تا به سرزمین خویش بازگردد...

ادامه مطلب …

(۳۷۱۰) حکم تأخیر در پرداخت زکات

شایسته نیست زکاتش را به تأخیر بیاندازد؛ بلکه وقتی می‌داند که فقیر مستحق زکات نزد وی نیست، زکاتش را به نزدیک‌ترین مکان از خودش بفرستد که در آن فقیر و نیازمند وجود دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه