(۳۶۸۳) پرداخت زکات معوقه و نحوه محاسبه آن

(۳۶۸۳ سوال: مبلغی پول دارم که آن را طی چند سال، جمع نموده‌ام و هر سال به آن افزوده می‌شود؛ اما چهار سال است که زکاتش را نپرداخته‌ام. اکنون که قصد پرداخت زکاتش را دارم، آیا زکات سال‌های قبل را نیز بپردازم یا فقط زکات امسال را بپردازم؟ چه مبلغی را باید به عنوان زکات بپردازم؟

جواب:

اگر مبلغ نقدی دارید که چند سال است زکاتش را نپرداخته‌اید، به خاطر تأخیر در پرداخت زکات، مرتکب گناه شده‌اید؛ زیرا بر مسلمان واجب است زکاتش را به طور فوری بپردازد و در پرداخت آن تأخیر نکند زیرا اصل در واجبات چنین است که باید به طور فوری انجام شود. بنابراین به خاطر این تأخیر، گناه‌‎کار هستید لذا واجب است از این گناه به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نمایید و هم‌اکنون برای پرداخت زکات تمام سال‌های گذشته شتاب کنید. چیزی از زکات این سال‌ها از شما ساقط و برداشته نمی‌شود بلکه باید توبه کرده و در پرداخت زکات بشتابید تا گناهتان بیشتر نشود.

سؤال: شیخ بزرگوار! زکات چهار سال‌ را چگونه محاسبه کند؟

جواب: از آن‌جایی که مقدار پولی که هر سال داشته است را می‌داند، زکاتش را محاسبه می‌نماید؛ پوشیده نیست که زکات اموال نقدی یک چهلم است لذا یک چهلم را به عنوان زکات هر سال می‌پردازد. وی باید بنگرد که در پایان سال اول، چه مقدار پول داشته است سپس سال دوم، سوم و چهارم را در نظر بگیرد تا برایش روشن گردد. اگر در مورد مقدار مبلغ در پایان سال تردید دارد، بر اساس احتیاط عمل می‌کند تا مسئولیت از عهده‌ی وی رفع شود.

سؤال: شیخ بزرگوار! آیا هنگام پرداخت زکات یک سال، مقدار مبلغی که به عنوان زکات سال گذشته پرداخته است را از مالش کم ‌می‌کند یا خیر؟

جواب: خیر، مثلا اگر در پایان سال اول، ده هزار ریال داشته است، زكات ده هزار ریال را برای سال اول می‌پردازد. اگر در پایان سال دوم، بیست هزار ریال داشته است، باید زکات بیست هزار ریال را به طور کامل، بپردازد. اگر در پایان سال سوم، سی هزار ریال داشته است، باید زکات تمام سی هزار ریال را بپردازد. اگر در پایان سال چهارم، چهل هزار ریال داشته است، باید زکات چهل هزار ریال را بپردازد و بدین ترتیب مقدار زکاتش را محاسبه می‌نماید.

سؤال: شیخ بزرگوار! منظور این است که اگر مبلغ، ثابت باشد، آیا هر سال مبلغی که سال قبل به عنوان زکات پرداخته است را از آن کم می‌کند؟

جواب: خیر؛ اگر مبلغ، ثابت باشد و زیاد نشود، از مقدار زکاتی که پرداختش بر وی واجب است کم نمی‌کند زیرا صحيح این است که قرض و دَین، مانع وجوب زکات نمی‌شود لذا اگر برای مثال: ده هزار ريال داشته باشد، بر وی واجب است که برای هر چهار سال، زکات همان ده هزار ریال را بپردازد زیرا که زکات، مانع وجوب نمی‌شود.

تعداد بازدید: 70

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندي مبلغ من المال جمعته منذ عدة سنوات، ويتزايد سنة بعد أخرى، ولكني منذ أربع سنوات لم أُزَكه، وأريد الآن تزكيته، فهل أزكي عن السنوات الماضية، أم عن السنة الحالية فقط؟ وكم أخرج للزكاة منه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان عندك نَقْد مضى عليه عدة سنوات لم تزكه فإنك آثم في تأخير الزكاة؛ لأن الواجب على المرء أن يؤدي الزكاة فور وجوبها ولا يؤخرها؛ لأن الواجبات الأصل وجوب القيام بها فورا، وعلى هذا فإنك آثم بهذا التأخير، فعليك أن تتوب إلى الله -عز وجل- من هذه المعصية، وعليك أن تبادر الآن بإخراج الزكاة عن كل ما مضى من السنوات، ولا يسقط عنك شيء من هذه الزكاة، بل عليك أن تتوب وتبادر بالإخراج حتى لا تزداد إنما بالتأخير.

فضيلة الشيخ: كيف يُقدِّر الزكاة في الأربع السنوات؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يُقدِّرها بحيث يعرف كم كان ماله كل سنة، ومعلوم أن الأموال النقدية فيها ربع العشر، فيخرج ربع العشر من المال عن كل سنة، وهو يرجع إلى ما مضى كم كان ماله عند الحول الأول؟ وعند الحول الثاني؟ وعند الحول الثالث؟ وعند الحول الرابع ؟ حتى يتبين له، وإذا كان في شك من هذا الأمر فإنه يتحرى ويحتاط في إبراء ذمته.

فضيلة الشيخ: إذا في المال الذي يثبت عنده في الحول المتأخر هل يَنْقُص منه ما أخرجه في الحول الذي قبله؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا مثلا إذا كان عنده عند الحول الأول عشرة آلاف، يخرج زكاة عشرة آلاف عن الحول الأول، وعند تمام الحول الثاني صار عشرين ألفًا، فإنه يخرج عن العشرين ألفا كلها، وعند الحول الثالث صار ثلاثين ألفا، يخرج عن ثلاثين ألفا، وعند الحول الرابع صار أربعين ألفا، يخرج عن أربعين ألفا، وهكذا.

فضيلة الشيخ: لكن نقصد إذا كان المبلغ ثابتاً بعدد معين فهل في كل سنة يَنقُص الذي أخرجه في التي قبله؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: لا ، إذا كان ثابتاً لا يزيد فإنه لا يَنقُص مقدار الزكاة التي تجب عليه؛ لأن الصحيح أن الدين لا يمنع وجوب الزكاة، هو مثلا إذا كان عنده عشرة آلاف ريال فإنه يجب عليه أن يزكيها كل سنة عن أربع سنوات نفس العشرة؛ لأن الزكاة لا تمنع الوجوب.