سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۳۶۸۴) حکم تأخیر در پرداخت زکات مال تا بازگشت به وطن

(۳۶۸۴) سوال: شخصی برای کسب علم، وطن و سرزمین خویش را رها کرده و به سرزمین دیگری رفته است. وی از طرف برخی افراد نیکوکار و برخی کمک‌ها مقداری مال، جمع کرده است. اکنون می‌خواهد به وطنش برگردد و یک سال بر این اموال گذشته است. اگر زکات این مال را بپردازد، چه بسا این مبلغ برای بازگشت به سرزمینش کم باشد و کفایت نکند. اگر پرداخت زکات را به تأخیر بیاندازد تا آن را پس از رسیدن به وطن بپردازد، چه حکمی دارد؟

جواب:

پرداخت زکات، واجب است به طور فوری انجام شود اما اگر با پرداخت فوری آن دچار ضرر و آسیب می‌شود، ایرادی ندارد که آن ‌را به تأخیر بیاندازد تا به سرزمین خویش بازگردد؛ البته در صورتی که بازگشت وی پس از زمان اندکی مانند یک یا دو ماه باشد اما اگر بازگشت وی طول می‌کشد، زکات پولی که در دست دارد را می‌پردازد. اگر پولش تمام شد و برای بازگشت کفایت نکرد، می‌تواند مبلغی را به عنوان زکات بگیرد زیرا وی با این شرایط، مستحق زکات و از جمله در راه ماندگان به شمار می‌رود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل شخص ترك بلده إلى بلد آخر طلبا للعلم، وقد جمع مالا من المحسنين ومن بعض المكافآت والمساعدات التي تلقاها، ويريد العودة إلى بلاده وقد حال الحول على هذا المال، ولو أخرج زكاته ربما لا يكفيه الباقي للعودة إلى بلده، فما الحكم لو أجَّل الزكاة إلى ما بعد وصوله إلى بلده؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: وجوب إخراج الزكاة على الفور، ولكنه إذا كان يتضرر بإخراجه على الفور فلا حرج عليه أن يؤخره حتى يَقْدَم إلى بلده إذا كان قدومه إلى بلده يتأخر تأخرًا يسيرًا كالشهر والشهرين، أما إذا كان يتأخر لمدة طويلة فإنه يخرج الزكاة عما في يده من المال، وهو إذا نَفِدَ ما عنده فلا يمكنه أن يصل إلى بلده فيستطيع أن يأخذ باسم الزكاة ما يوصله إلى بلده؛ لأنه يكون حينئذ من أبناء السبيل.

مطالب مرتبط:

(۳۶۹۹) حکم دریافت گوشت قربانی نیازمندان توسط افراد غیر مستحق

اگر این شخص ثروتمند به صراحت گفته است که این مال صدقه‌ برای نیازمندان است، جایز نیست که شخص بی‌نیاز از آن بگیرد و استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۳۶۹۴) حکم دادن وکالت به شخص دیگر برای پرداخت زکات

اگر کسی را برای پرداخت زکاتش وکیل کند، واضح است که موكّل هنگام تحویل مبلغ زکات، نیت می‌کند که این مبلغ، زکات او است و همین نیت، کافی می‌باشد‌ اما وکیل هنگام پرداخت زکات، باید نیت کند که این مبلغ، زکات فلانی است که مرا وکیل خود قرار داده است....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۵) زکات فطر و زکات اموال: تفاوت‌ها و احکام مربوطه

زکات چهارپایان (گاو، گوسفند و شتر) اگر یک سال کامل یا بیشتر سال را در چراگاه چریده باشد و برای تجارت نباشد، زكات غلات و میوه‌ها را باید از ذات آن‌ چهارپایان، غلات و میوه‌ها پرداخت....

ادامه مطلب …

(۳۷۰۹) آیا جایز است که زکات را به برخی سرزمین‌های نیازمند بفرستیم؟

بله، جایز است؛ اگر مسلمان در سرزمینی زندگی می‌کند که نیازمندی که گرفتن زکات برایش حلال باشد وجود ندارد، زکات به دیگر کشورها فرستاده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۶۸۳) پرداخت زکات معوقه و نحوه محاسبه آن

اگر مبلغ نقدی دارید که چند سال است زکاتش را نپرداخته‌اید، به خاطر تأخیر در پرداخت زکات، مرتکب گناه شده‌اید؛ زیرا بر مسلمان واجب است زکاتش را به طور فوری بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۱) پرداخت زکات فطر با پول بهتر است یا طعام؟

جایز نیست که زکات را با چیزی جز طعام که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تعیین نموده است، بپردازی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه