یکشنبه 3 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۵۵۸) کم صدقه دادن آشکار

(۳۵۵۸) سوال: آیا باخبر کردن مردم از آن‌چه انسان صدقه می‌کند یا صدقه دادن در برابر دید مردم، شخص را از اجر و پاداش محروم می‌کند؟ برای مثال: اگر مجموعه‌ای از افراد به توافق برسند و مبلغی را با همکاری یک‌دیگر برای صدقه دادن جمع آوری نمایند.

جواب:

اگر کسی صدقه‌اش را آشکار نماید یا به خاطر جمع‌آوری کمک و… نزد مردم فاش شود، این مسئله از اجر و پاداش وی نمی‌کاهد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسانی که اموالشان را در نهان و آشکار انفاق می‌کنند را مدح و ستایش نموده است بلکه گاهی انفاق و صدقه‌ی آشکار، بهتر از صدقه دادن پنهان است اگر مصلحت یا فایده‌ای همچون الگوبرداری مردم در آن باشد؛ زیرا این کار به منزله‌ی راهنمایی مردم به انجام کارهای خوب و نیک است و هر کس که شخصی را به کار نیکی راهنمایی کند، همانند انجام دهنده‌ی آن است؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من سن في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها إلى يوم القيامة» [۱]: (کسی که عمل نیکی را در اسلام احیا کرده و رواج دهد، تا روز قیامت، پاداش آن عمل و پاداش کسی که آن عمل را انجام دهد نصیبش می‌شود). البته اگر انسان از قلبش آگاه است که هدفش از آشکارا صدقه کردن، ریا است و می‌خواهد مردم وی را ببینند و از او تعریف کنند، این کارش ریا است و واجب است انسان با تمام توانش از آن رهایی جوید و توفیق به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.


۱- صحیح مسلم: كتاب الزكاة، باب الحث على الصدقة ولو بشق تمرة أو كلمة طيبة وأنها حجاب من النار، رقم (۱۰۱۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل إخبار الناس بما يتصدق به الإنسان أو إبرازه أمامهم، مثل: لو كان على سبيل الاتفاق على جمع مبلغ معين من كل شخص من مجموعة ما، فهل مثل هذا يُحرم فاعله من الأجر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا أظهر الإنسان صدقته، أو ظهرت للناس بجمع تبرع أو غيره، فإن ذلك لا يَنْقُص أجره؛ لأن الله مدح الذين ينفقون أموالهم سِرا وعلانية، بل قد تكون العلانية أحيانًا خيرا من الإسرار إذا كان في إعلانه مصلحة، كاقتداء الناس به وفعلهم كما فعل، فيكون هذا من الدال على الخير، ومن دلَّ على خير فكفاعله، و«مَن سَنَّ في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها إلى يوم القيامة». نعم لو كان الإنسان يَعْرِف من قَلْبِه أنه في إظهارها يقصد مراءاة الناس، وأن يروه فيمدحوه على هذه العبادة، فإن هذا من الرياء الذي يجب على الإنسان أن يحاول التخلص منه بقدر ما يستطيع. والله الموفق.

مطالب مرتبط:

(۳۵۷۲) «صدقه‌ی فرد بدهکار، پذیرفته نمی‌شود»، آیا این سخن درست است؟

هر کس مالی داشته باشد که زکاتش واجب است، باید زکاتش را بپردازد حتی اگر بدهکار باشد؛ زیرا زکات، در مال، واجب است....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۹) حکم بخشیدن از اموال پدر بدون اجازه برای صدقه

اگر اطمینان داری که پدرت مانع این صدقه نمی‌شود، جایز است این کار را انجام دهی اما اگر می‌دانی که پدرت مانع می‌شود و به این صدقه رضایت ندارد، جایز نیست که چیزی از مالش را صدقه دهی...

ادامه مطلب …

(۳۵۶۵) حکم صدقه دادن زن از دارایی مشترک بدون رضایت شوهر

زن می‌تواند دارایی مشترک با شوهرش را تقسیم کند؛ مثلا بگوید: این صد ریال برای تو و این صد ریال برای من است که می‌خواهم صدقه بدهم و در این حالت، شوهر نمی‌تواند مانع او شود زیرا وی در دارایی خویش آزاد است.....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۷) صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟

صدقه‌ی نفل، گسترده‌تر است لذا جایز می‌باشد مال را به کسی که نیازمند است صدقه داد حتی اگر فقیر نباشد. ...

ادامه مطلب …

(۳۵۷۱) حکم زکات بر مبلغ قرضی که به خویشاوند داده شده است

پرداخت زکات این مبلغ بر شما واجب نیست زیرا نزد کسی است که توانایی پرداخت بدهی را ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۷۵) حکم زکات در شرایط بدهی سنگین و درآمد کم

اگر اموالی که به دست این شخص می‌رسد پیش از یک سال به اتمام برسد یا آن را خرج کند، زكات ندارد اما اگر یک سال بر آن بگذرد، پرداخت زکاتش واجب است حتی اگر بدهکار باشد؛ زیرا زکات به مال، تعلق می‌گیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه