چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۳۵۳۰) حکم حضور در مراسم چهلم با اعمال نوحه‌خوانی

(۳۵۳۰) سوال: در تعزیه بعضی از عادات یافت می‌شود مثل این که بعد از گذشت چهل روز از وفات میت، اهل آن با ذبح و دعوت نزدیکان و خوردن از آن ذبیحه جمع می‌شوند با وجود این که آنهایی که به این ولیمه دعوت می‌شوند نیازی به آن ندارند و همچنین نوعی از انواع نوحه حرام می‌باشد پس آیا با حضور من در این مناسبات گناهی بر من است؟

جواب:

در ابتدا باید بدانیم که حکم این عادات چیست که می‌گوییم: این عادت بدعت و منکر است که در آن اتلاف وقت، ضایع کردن مال، عزت دادن به بدعت و وارد شدن به دایره نوحه است، جریر بن عبدالله بجلی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌فرماید: {كُنَّا نَرَى الِاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنْ النِّيَاحَة}[۱] (ما جمع شدن بر اهل میت و درست کردن غذا را نوحه خوانی حساب می‌کردیم) و واجب است که دست نگه داریم.

و حضور در آن جایز نیست و برای کسی که دعوت می‌شود واجب است که نصیحتشان کند و بگوید: در مورد خودت و میتت تقوای الهی را رعایت کن و سببی برای نوحه خوانی نباش و در مال و وقتت بهره‌ی درست بجوی و از پروردگارت خوف داشته باش که میت مُرد و رفت و بر توست ای برادر مسلمان که آگاه باشی و در دین الله سهل‌انگار نباشی و در عادت‌‌ها شریعت الله را حاکم گردانی و در مورد دین الله به کسی لطف نکن (یعنی کوتاه بیایی) بلکه حق را بگو هرچند تلخ و سخت باشد اما بر آن مفسده‌ای عظیم‌تر مترتب نشود مثل این که شخصی امر به معروف و نهی از منکر بکند ولی خود آن مترتب منکری عظیم‌تر شود پس اینجا حکمت مدارا و از بین بردن کم کم منکر به کار برده می‌شود.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد بعض العادات عند العزاء: فبعد مرور أربعين يوما من الوفاة يقوم أهل الميت بالذبح ودعوة الأقرباء والمعارف والأكل من هذه الذبيحة، مع العلم بأن هؤلاء الذين يُدْعَوْنَ إلى هذه الوليمة ليسوا في حاجة، وأيضًا يُعتبر هذا نوعا من أنواع النياحة المُحَرَّمَة، فهل عليَّ إثم عند حضور مثل هذه المناسبات؟

فأجاب رحمه الله تعالى: في البداية لا بد أن نعرف ما حكم هذه العادة، فنقول: هذه العادة بدعة منكرة، فيها مضيعة للوقت، ومَفْسَدَةٌ للمال، وإعزاز للبدعة، ودخول في النياحة، فقد قال جرير بن عبد الله البجلي رضي اله عنه: «كُنَّا نَرَى الاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنَ النِّيَاحَةِ». والواجب الكف عنها وإماتتها وطيها من الوجود.

وأما حضورها فلا يجوز حضورها والواجب على من دُعِيَ إليها أن ينصح من دعاه ويقول: اتَّقِ الله في نفسك، واتق الله في ميتك، ولا تكن سببا في تعذيبه بالبكاء عليه أو النياحة، ووفّر مالك ووفر وقتك، وخَفْ ربك، والميت مات وقد ذهب، فعليك يا أخي المسلم ألا تُدَاهِنَ في دين الله، وألا تحكم العادة في شريعة الله، وألا تحابي أحدًا في دين الله، بل قُل الحق ولو كان مُرا ما لم يترتب على هذا مَفْسَدَةٌ عظيمة أعظم بكثير، مثل: أن يأمر إنسان بمعروف أو أن ينهى عن منكر ويترتب على فعله منكر أعظم، فهنا تكون الحكمة المداراة، ومحاولة إزالة المنكر شيئًا فشيئًا.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۰) حکم موعظه برای اهل میت در تعزیه

اینکه شخصی در مجلس  تعزیه برای اهل میت و حاضرین موعظه کند، از سنت نمی‌باشد بلکه جمع شدن برای تعزیه مکروه است همانگونه که بسیاری از علما به آن تصریح نموده‌اند و برخی دیگر بدعت را به آن اطلاق کرده‌اند لذا برادرانمان را تشویق می‌کنیم که برای مراسم تعزیه نشینند و به استقبال مردم نروند....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۳) آیا اطعام در ایام تعزیه برای روح میت جایز است؟

این عمل ( یعنی جمع کردن این صدقات) صحیح نمی‌باشد ولی اما جمع شدن نزدیکان و دوستان برای تشیع جنازه و همراهی جنازه‌اش اشکالی ندارد و بلکه از سنت است مخصوصا اگر نزدیکانش یا دوستانش و یا غیره از کسانی که حقی بر او دارند، باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۳) آیا دعا برای میت بعد از مرگش جایز است؟

بله جایز است برای برادر مسلمانت در زندگانی و بعد از مرگش دعا کنی و فرقی ندارد تنها باشی یا در مجلسی از مجالس باشی...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۴) حكم ختم قرآن و دعای ختم از کتاب احمد البراک برای میت

از این کتابی که سوال کننده گفتند چیزی در نزد من نیست و از آن نمی‌دانم اما جمع شدن اهل میت برای عزا به مدت سه روز و قرائت قرآن و اهدای ثواب آن از بدعت می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۴۵) حکم قرائت قرآن و اطعام در خانه میت به نیت صدقه

قرائت بر میت بعد از مرگش بدعت می‌باشد در صورتی که صحابه چنین کاری نمی‌کردند بلکه میتشان را آماده می‌کردند و بر او نماز می‌خوانند و دفنش می‌کردند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه