سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۵۳۰) حکم حضور در مراسم چهلم با اعمال نوحه‌خوانی

(۳۵۳۰) سوال: در تعزیه بعضی از عادات یافت می‌شود مثل این که بعد از گذشت چهل روز از وفات میت، اهل آن با ذبح و دعوت نزدیکان و خوردن از آن ذبیحه جمع می‌شوند با وجود این که آنهایی که به این ولیمه دعوت می‌شوند نیازی به آن ندارند و همچنین نوعی از انواع نوحه حرام می‌باشد پس آیا با حضور من در این مناسبات گناهی بر من است؟

جواب:

در ابتدا باید بدانیم که حکم این عادات چیست که می‌گوییم: این عادت بدعت و منکر است که در آن اتلاف وقت، ضایع کردن مال، عزت دادن به بدعت و وارد شدن به دایره نوحه است، جریر بن عبدالله بجلی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌فرماید: {كُنَّا نَرَى الِاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنْ النِّيَاحَة}[۱] (ما جمع شدن بر اهل میت و درست کردن غذا را نوحه خوانی حساب می‌کردیم) و واجب است که دست نگه داریم.

و حضور در آن جایز نیست و برای کسی که دعوت می‌شود واجب است که نصیحتشان کند و بگوید: در مورد خودت و میتت تقوای الهی را رعایت کن و سببی برای نوحه خوانی نباش و در مال و وقتت بهره‌ی درست بجوی و از پروردگارت خوف داشته باش که میت مُرد و رفت و بر توست ای برادر مسلمان که آگاه باشی و در دین الله سهل‌انگار نباشی و در عادت‌‌ها شریعت الله را حاکم گردانی و در مورد دین الله به کسی لطف نکن (یعنی کوتاه بیایی) بلکه حق را بگو هرچند تلخ و سخت باشد اما بر آن مفسده‌ای عظیم‌تر مترتب نشود مثل این که شخصی امر به معروف و نهی از منکر بکند ولی خود آن مترتب منکری عظیم‌تر شود پس اینجا حکمت مدارا و از بین بردن کم کم منکر به کار برده می‌شود.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يوجد بعض العادات عند العزاء: فبعد مرور أربعين يوما من الوفاة يقوم أهل الميت بالذبح ودعوة الأقرباء والمعارف والأكل من هذه الذبيحة، مع العلم بأن هؤلاء الذين يُدْعَوْنَ إلى هذه الوليمة ليسوا في حاجة، وأيضًا يُعتبر هذا نوعا من أنواع النياحة المُحَرَّمَة، فهل عليَّ إثم عند حضور مثل هذه المناسبات؟

فأجاب رحمه الله تعالى: في البداية لا بد أن نعرف ما حكم هذه العادة، فنقول: هذه العادة بدعة منكرة، فيها مضيعة للوقت، ومَفْسَدَةٌ للمال، وإعزاز للبدعة، ودخول في النياحة، فقد قال جرير بن عبد الله البجلي رضي اله عنه: «كُنَّا نَرَى الاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنَ النِّيَاحَةِ». والواجب الكف عنها وإماتتها وطيها من الوجود.

وأما حضورها فلا يجوز حضورها والواجب على من دُعِيَ إليها أن ينصح من دعاه ويقول: اتَّقِ الله في نفسك، واتق الله في ميتك، ولا تكن سببا في تعذيبه بالبكاء عليه أو النياحة، ووفّر مالك ووفر وقتك، وخَفْ ربك، والميت مات وقد ذهب، فعليك يا أخي المسلم ألا تُدَاهِنَ في دين الله، وألا تحكم العادة في شريعة الله، وألا تحابي أحدًا في دين الله، بل قُل الحق ولو كان مُرا ما لم يترتب على هذا مَفْسَدَةٌ عظيمة أعظم بكثير، مثل: أن يأمر إنسان بمعروف أو أن ينهى عن منكر ويترتب على فعله منكر أعظم، فهنا تكون الحكمة المداراة، ومحاولة إزالة المنكر شيئًا فشيئًا.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۷) حکم عزاداری طولانی‌مدت برای میت

این کارها صحیح نیست و کسی که به مصیبت دچار می‌شود واجب است که صبر کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اجر آن را بخواهد زیرا که غم و اندوه چیزی از تقدیر را تغییر نمی‌دهد...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۹) حکم سفر از شهری به شهر دیگر برای تعزیه چیست؟

نظرم بر این است که امروزه تعزیه نیازی به سفر کردن ندارد زیرا الحمدلله امکانات نزد ما موجود است، تلفن و فاکس وجود دارد و نیازی به سفر کردن نیست...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۴) حكم ختم قرآن و دعای ختم از کتاب احمد البراک برای میت

از این کتابی که سوال کننده گفتند چیزی در نزد من نیست و از آن نمی‌دانم اما جمع شدن اهل میت برای عزا به مدت سه روز و قرائت قرآن و اهدای ثواب آن از بدعت می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۲) حکم جمع شدن در چادر برای کسی که می‌خواهد تعزیه بگیرد؟

این ماتم که اهل میت بعد از مرگ برایش می‌گیرند از بدعت‌هایی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش معروف نبوده و در آن مفاسدی از جمع شدن آنها و نوحه‌خوانی است و نوحه‌خوانی از امور منکر بلکه از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۳۵۲۸) حکم ذبح حیوانات، اطعام و سوگواری در مراسم عزاء

ما اینها را منکر می‌دانیم و این را ضایع کردن مال می‌بینم و همچنین این اجتماع با حال مرگ و ناراحتی از دو جهت منافات دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه