شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۵۳۶) آیا قرائت سوره‌ی فاتحة در تعزیه جایز است؟

(۳۵۳۶) سوال: آیا قرائت سوره‌ی فاتحة در تعزیه جایز است؟

جواب:

قرائت سوره فاتحه در تعزیه بدعت می‌باشد و اصلی ندارد و معنای تعزیه، تقویت است یعنی تقویت کردن مصیبت دیده بر صبر، هنگامی که انسانی به مصیبت مرگ نزدیکان یا دوستان یا از دست دادن مالی و یا مانند آن دچار شد و دیدی که او از این مصیبت متأثر شده است شایسته می‌باشد که به او تعزیت بگویید یعنی در مقامی مناسب او را بر تحمل این مصیبت و صبر کردن تقویت کنی.

تغذیه الفاظ مخصوصی ندارد و بر حسب موقعیت‌های مختلف متفاوت می‌باشد اما از بهترین تعزیه‌ها آن چیزی است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است که در هنگام از دست دادن یکی از کودکان دخترانش بود که  دخترش به سوی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، شخصی را فرستاد تا به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بگوید که آن‌جا حاضر شود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن شخصی که فرستاده بود گفت: {إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ}[۱] (همانا آنچه را که خداوند گرفت از آن خودش بوده و آنچه را که داده است نیز مال خود او می‌باشد مسلّماً هر چیزی میعاد معینی دارد. لذا باید صبر کنی و امید تواب داشته باشی) و اما التزام به صیغه معینی مثل: (عظم الله اجرك واحسن عزاءك وغفر لميتك) ، اصلی ندارد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل قراءة سورة الفاتحة في التعزية جائزة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قراءة سورة الفاتحة في التعزية بدعة لا أصل لها، وليعلم أن التعزية معناها التقوية أي تقوية المصاب على الصبر، فإذا أُصيب الإنسان بمصيبة بموت قريب أو صديق أو فقد مال أو غير ذلك من المصائب، ورأيته متأثرًا، فإنه ينبغي لك أن تُعَزّيَهُ، أي: أن تُقَوِّيَهُ على تحمل الصبر على هذه المصيبة بما يناسب المقام.

وليس للتعزية ألفاظ مخصوصة، ولكن يكون هذا على حسب المقام، ومن أحسن ما يُعَزَّى به ما جاء عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، وذلك أن إحدى بناته كان عندها طفل أو طفلة، فأرسلت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم رسولا تطلب منه أن يحضر، فقال النبي – عليه الصلاة والسلام – للرسول الذي جاء إليه: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبِرُ، وَلْتَحْتَسِبْ». وأما التزام صيغة مُعيَّنة – وهي قول: عَظَّم الله أجرك، وأحسن عزاءك، وغفر لميتك- فإن هذا لا أصل له.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۱) آیا عزا مکان مشخصی دارد؟

چیزی که بعضی از مردم در هنگام عزا انجام می‌دهند این که درب را باز می‌گذارند و خانه را چراغانی می‌کنند و صندلی صف می‌دهند و یا غذا می‌آوردند و چه بسا شخصی را برای قرائت قرآن بیاورند و مانند آن همه از چیز‌های هستند که مردم به وجود آورده‌اند و از بدعت‌هایی است که مفاسدی را به دنبال دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۶) حکم پرداخت پول برای ختم کامل قرآن به نیت میت

این عمل هم برای کسی که قرآن می‌خواند و هم برای کسی که به او اجرت می‌دهد حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۴۳) آیا گرفتن پول برای قرائت قرآن بر سر قبر جایز است؟

این عمل بدعی می‌باشد و نفعی به مرده و زنده نمی‌رساند...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۳) حکم نوحه‌سرایی، عزاداری‌های افراطی و مراسم چهلم برای میت

این رسم رسمی منکر و بدعتی گمراه است. بر مسلمان واجب است هنگام ابتلا به مصیبت به قضا و قدر الله راضی باشد و بداند هر کاری انجام دهد این مصیبت ناگزیر اتفاق می‌افتد زیرا تقدیر نوشته شده....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۵) حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه

قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هیچ یک از تعزیه‌های اصحابش چنین کاری نکرده‌اند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه