سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۵۳۶) آیا قرائت سوره‌ی فاتحة در تعزیه جایز است؟

(۳۵۳۶) سوال: آیا قرائت سوره‌ی فاتحة در تعزیه جایز است؟

جواب:

قرائت سوره فاتحه در تعزیه بدعت می‌باشد و اصلی ندارد و معنای تعزیه، تقویت است یعنی تقویت کردن مصیبت دیده بر صبر، هنگامی که انسانی به مصیبت مرگ نزدیکان یا دوستان یا از دست دادن مالی و یا مانند آن دچار شد و دیدی که او از این مصیبت متأثر شده است شایسته می‌باشد که به او تعزیت بگویید یعنی در مقامی مناسب او را بر تحمل این مصیبت و صبر کردن تقویت کنی.

تغذیه الفاظ مخصوصی ندارد و بر حسب موقعیت‌های مختلف متفاوت می‌باشد اما از بهترین تعزیه‌ها آن چیزی است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است که در هنگام از دست دادن یکی از کودکان دخترانش بود که  دخترش به سوی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، شخصی را فرستاد تا به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بگوید که آن‌جا حاضر شود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن شخصی که فرستاده بود گفت: {إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ}[۱] (همانا آنچه را که خداوند گرفت از آن خودش بوده و آنچه را که داده است نیز مال خود او می‌باشد مسلّماً هر چیزی میعاد معینی دارد. لذا باید صبر کنی و امید تواب داشته باشی) و اما التزام به صیغه معینی مثل: (عظم الله اجرك واحسن عزاءك وغفر لميتك) ، اصلی ندارد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل قراءة سورة الفاتحة في التعزية جائزة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قراءة سورة الفاتحة في التعزية بدعة لا أصل لها، وليعلم أن التعزية معناها التقوية أي تقوية المصاب على الصبر، فإذا أُصيب الإنسان بمصيبة بموت قريب أو صديق أو فقد مال أو غير ذلك من المصائب، ورأيته متأثرًا، فإنه ينبغي لك أن تُعَزّيَهُ، أي: أن تُقَوِّيَهُ على تحمل الصبر على هذه المصيبة بما يناسب المقام.

وليس للتعزية ألفاظ مخصوصة، ولكن يكون هذا على حسب المقام، ومن أحسن ما يُعَزَّى به ما جاء عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، وذلك أن إحدى بناته كان عندها طفل أو طفلة، فأرسلت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم رسولا تطلب منه أن يحضر، فقال النبي – عليه الصلاة والسلام – للرسول الذي جاء إليه: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبِرُ، وَلْتَحْتَسِبْ». وأما التزام صيغة مُعيَّنة – وهي قول: عَظَّم الله أجرك، وأحسن عزاءك، وغفر لميتك- فإن هذا لا أصل له.

مطالب مرتبط:

(۳۵۲۵) حکم دریافت فدیه از تعزیه‌کنندگان برای تسلی بازماندگان

این عمل بدعت می‌باشد و در عهد سلف معروف نبوده است....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۸) حکم ذبح حیوانات، اطعام و سوگواری در مراسم عزاء

ما اینها را منکر می‌دانیم و این را ضایع کردن مال می‌بینم و همچنین این اجتماع با حال مرگ و ناراحتی از دو جهت منافات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۴) حکم اعلان مجالس تعزیه در روزنامه‌ها و مجلات

شکی نیست که اعلام کردن در این‌جا مکروه یا حرام است بنابر قول به این که اجتماع برای تعزیه مکروه یا حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۹) حکم قرائت فاتحه برای میت

تخصیص قرائت سوره‌ی فاتحه برای میت در هر وقتی که باشد بدعت است....

ادامه مطلب …

(۳۵۰۸) حکم رفتن از شهری به شهر دیگر برای تعزیه گفتن یا نماز خواندن بر میت

اصل بر این است که اشکالی ندارد اما می‌ترسم درِ فخر فروشی بر مردم باز شود و خود و دیگران را خسته کنند زیرا اگر این کار به عادت تبدیل شد کسی که این کار را انجام ندهد در معرض سخن مردم و ریختن آبرویش قرار می‌گیرد.....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۷) حکم عزاداری طولانی‌مدت برای میت

این کارها صحیح نیست و کسی که به مصیبت دچار می‌شود واجب است که صبر کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اجر آن را بخواهد زیرا که غم و اندوه چیزی از تقدیر را تغییر نمی‌دهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه