شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۵۳۵) حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه

(۳۵۳۵) سوال: حکم قرائت فاتحه با بلند کردن دست، در یکی از تعزیه‌های نزدیکان چیست؟ و اگر جایز نیست در تعزیه چه گفته می‌شود؟

جواب:

قرائت فاتحه با بلند کردن دست در تعزیه بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هیچ یک از تعزیه‌های اصحابش چنین کاری نکرده‌اند و معنای تعزیه، تقویت است یعنی مصیبت دیده را تقویت کنی تا تحمل آن مصیبت را داشته باشد حال به هر لفظی که در صاحب مصیبت این مقصود حاصل شود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در عزای یکی از دخترانش کسی را فرستاد که این را بگوید: {إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ}[۱] (همانا آنچه را که خداوند گرفت از آن خودش بوده و آنچه را که داده است نیز مال خود او می‌باشد مسلّماً هر چیزی میعاد معینی دارد. لذا باید صبر کنی و امید تواب داشته باشی) پس مثل این کلمات از بهترین چیزی است که در تعزیه می‌توان گفت که انسان در هنگام مصبیبت امر به صبر شده است و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای اجر می‌باشد و برایش بیان کند که مالک همه چیز الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اوست که می‌دهد و می‌گیرد و برای هر چیزی وقتی معین است و عقب و جلو نمی‌شود پس عصبانیت و اندوه و مانند آن چیزی است که با شرع منافات دارد و قضا و مصیبت را از بین نمی‌برد و تغییر نمی‌دهد پس بهترین چیز برای انسان صبر و احتساب اجر کردن است و زیباترین کلمات برای تعزیه همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای دخترش بکار برد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم قراءة الفاتحة مع رفع اليدين عند تعزية أحد أقارب الميت؟ وإذا كان ذلك لا يجوز فماذا يُقَال عند التعزية؟

 فأجاب – رحمه الله تعالى-: قراءة الفاتحة عند التعزية مع رفع اليدين بدعة ولم يكن النبي عليه الصلاة والسلام – يُعَزّي أصحابه بذلك، وإنما التعزية معناها التقوية، أي: تقوية المصاب على تحمل المصيبة، فبأي لفظ عَزَّيْتَ به صاحبك حَصَل المقصود، وقد عزى رسول الله صلى الله عليه وسلم بعض بناته، حيث قال للرسول الذي أرسلته إليه: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلُّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَلْتَصْبرْ، وَلْتَحْتَسِبْ». فمثل هذه الكلمات من أحسن ما يكون عند التعزية أن يُؤْمَرَ الإنسانُ المصاب بالصبر واحتساب الأجر عند الله -عز وجل، وأن يُبيَّن له أن الكل مِلْكُ لله سبحانه وتعالى-: له ما أخذ وله ما أعطى، وأن كل شيء عنده بأجل مسمّى مُعَيَّن، لا يتقدم ولا يتأخر، فالحزن والتسخط ونحو ذلك من الأشياء التي تنافي الشرع لا ترد قضاءً ولا تزيل مصيبة، والأحسن للإنسان أن يصبر ويحتسب، وأحسن ما يُعَزَّى به الإنسان ما عزى به النبي – عليه الصلاة والسلام – ابنته من هذه الكلمات.

مطالب مرتبط:

(۳۵۰۵) حکم اعلام تعزیه در روزنامه‌ها چیست؟

غالباً مقصود از تعزیه در روزنامه‌ها اعلان مرگ شخصی است که به سبب مرگ وی تعزیه گفته می‌شود وگرنه کسی که قصد تعزیه گفتن دارد می‌تواند برای خانواده‌ی میت نامه‌ای بنویسد یا با تلفن با آنان تماس بگیرد و نیازی به این اعلام ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۸) حکم رفتن از شهری به شهر دیگر برای تعزیه گفتن یا نماز خواندن بر میت

اصل بر این است که اشکالی ندارد اما می‌ترسم درِ فخر فروشی بر مردم باز شود و خود و دیگران را خسته کنند زیرا اگر این کار به عادت تبدیل شد کسی که این کار را انجام ندهد در معرض سخن مردم و ریختن آبرویش قرار می‌گیرد.....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۷) حکم شرعی اطعام و ذبح در مراسم هفتم و ختم متوفی

بدعتی که در هنگام مرگ میت ایجاد کرده‌اند این که برای این ماتم، مردم جمع می‌شوند و این برنامه‌ی غذایی که وجود دارد و همچنین قرائت هایی که صورت می‌گیرد همه‌ی این‌ها بدعت‌هایی است نهی کردن و تحذیر از آن واجب است...

ادامه مطلب …

(۳۴۹۹) چه زمانی تعزیه گفته می‌شود؟

از زمانی که میت از دنیا می‌رود بازماندگان و مصیبت‌دیدگان تعزیه گفته می‌شوند زیرا از دنیا منتقل شده و رفته است...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۲) آیا میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می شود؟

منظور از عذاب دادن، دردمند شدن میت در قبرش است، هر چند که عقوبتی بر وی نباشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه