(۳۵۴۸) سوال: آیا قرائت قرآن برای اموات جایز است  که در ماتم شان قرائت کنند؟ و به مدت سه روز این ماتم ادامه داشته باشد و همچنین از شما می‌خواهم که برای ما واضح سازی که آیا این ماتم‌هایی که برای مرده‌ها گرفته می‌شود جایز است؟

جواب:

کمترین چیزی که در مورد این ماتم‌ها گفته می‌شود این است که مکروه می‌باشد زیرا که بدعتی است که از عادت سلف صالح نبوده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: {كل بدعة ضلالة}[۱] (هر بدعتی گمراهی است)

و آن مالی که در این صرف می‌شود اگر از میراث میت باشد و از میراث بران فرزندان کوچکی باشند جنایت بر آنهاست و خوردن اموالشان به باطل است.

و آن چیزی که از کتاب الله قرائت می‌شود اجری در آن وجود ندارد چونکه غالباً قاریانی که قرائت می‌کنند در مقابل قزائتشان اجرت می‌گیرند و تازمانی که قرآن را در مقابل اجرت قرائت کنند در نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ثوابی ندارند زیرا که این کار را برای دنیا انجام داده‌اند و تا زمانی که ثواب وجود نداشته باشد نفعی به میت نمی‌رسد زیرا که اصلاً اجری وجود ندارد و فقط اتلاف مال می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از ضایع کردن مال نهی فرموده‌اند: {إنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ ثَلَاثًا: قيلَ وَقالَ، وإضَاعَةَ المَالِ، وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ}[۲] (الله سه چیز را برای شما ناپسند دانست: قیل و قال، ضایع کردن مال و سوال کردن زیادی) و حضور این قاری برای این ماتم و اهدا کردن ثوابش خطا است و اقرار بر بدعت می‌باشد.

و اهل علم در این که قرائت زنده بر مرده نفع می‌رساند یا نه اختلاف کرده اند بعضی از آنها می‌گویند نفع می‌رساند و بعضی دیگر می‌گویند نفع نمی‌رساند و نصیحت من برای کسانی که چنین افعالی را در ماتم انجام می‌دهند این است که تقوای الهی را پیشه کنند و از منهج سلف صالح تعدی نکنند زیرا که خیر و خوبی در آن است و جریر بن عبدالله بجلی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌گوید: {كُنَّا نَرَى الِاجْتِمَاعَ إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنْعَةَ الطَّعَامِ مِنْ النِّيَاحَة}[۳]  (ما جمع شدن بر اهل میت و درست کردن غذا را نوحه خوانی حساب می‌کردیم) نوحه خوانی از گناهان کبیره می‌باشد که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که می‌فرماید: {لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّائِحَةَ وَالْمُسْتَمِعَةَ}[۴] (رسول الله کسی که زن نوحه خوان و کسی که به آن گوش می‌دهد را لعنت کرد) بلکه برای ایشان واجب است که راه صبر را پیشه کنند و از الله اجر آن را بخواهند و درب خانه‌هایشان را ببندند و به استقبال تعزیه کنندگان نروند مگر نزدیکان خیلی خاص که برای تعزیت نزد خویشاوندان خود می‌آیند اما باز گذاشتن درب برای مردم از روش سلف صالح نمی‌باشد.

[۱] [تخريج آن گذشت]

[۲] [تخريج آن گذشت]

[۳] [تخريج آن گذشت]

[۴] [تخريج آن گذشت]