(۳۵۲۴) سوال: پیش ما عادت است که خانواده‌ی میت قبل عزا اسامی کسانی از تعزیه کنندگان که فدیه می‌دهند را می‌نویسند و اینها مالی را به خاطر تسلی اهل میت به آن‌ها می‌دهند. آیا این مال حلال است یا حرام؟

جواب:

این عمل بدعت می‌باشد و در عهد سلف رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم معروف نبوده است و آن چیزی معروف بوده است که در سنت آمده است وقتی خبر وفات جعفر بن ابی طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمد، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «اصنعُوا لآلِ جَعفَرٍ طعامًا؛ فإنه قد أتاهم أمْرٌ يَشْغَلُهم»[۱] یعنی: (برای آل جعفر غذایی درست کنید چون ایشان به امری که به سراغشان آمد مشغول هستند). واگر دانستیم که اهل میت با اندوهی که دچار شده‌اند نمی‌توانند غذای خود را درست کنند پس اشکالی ندارد و بلکه از سنت است که برای ایشان غذا فرستاده شود تا برای آن روز به سبب مشغله و خستگی کفایتشان کند.

و اما این که اسامی تعذیه کنندگان را بنویسند و اینکه بدانند تعزیه کنندگان مالیاتی برای او پرداخت می‌کنند بدعت می‌باشد و وقتی این چنین است مالی که از بدعت بدست آید نیز حلال نیست و جایز نمی‌باشد و بر انسان واجب است که صبر کند و در مقابل مصیبتش کسب اجر بکند پس برای مومن واجب است هنگامی که به این مصیبت یا هر مصیبتی دچار شد آن‌چیزی را بگوید که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گوینده‌ی آن را ستایش نموده است: {الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ}[۲] ترجمه: (آن‌ها که هرگاه مصیبتی به ایشان برسد می‌گویند: ما از آنِ الله هستیم، و به سوی او باز می‌گردیم.) و همان چیزی را بگوید که در حدیث صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ اؤْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا. إِلَّا أَخْلَفَ اللَّهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا»[۳] ترجمه: (بگوید: إنالله و إنا إلیه راجعون؛ و چنین دعا کند: خداوندا! مرا در مصیبتم اجر بده و بهتر از آن را نصیب من گردان).

[۱] [تخریج آن گذشت]

[۲] [سوره البقرة: ۱۵۶]

[۳] [تخریج آن گذشت]