(۳۵۱۷) سوال: عموی من در جنگ کشته شده است که ما را بسیار اندوهگین ساخت و هر پنجشنبه و جمعه به زیارت قبرش می‌رویم و به مدت سی و پنج روز لباس سیاه پوشیدیم و خانواده‌اش قبر او را از زمین بلندتر کرده‌اند. حکم این کار چیست؟ آیا این صحیح است یا مخالف قرآن و سنت است؟

جواب:

این کارها صحیح نیست و کسی که به مصیبت دچار می‌شود واجب است که صبر کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اجر آن را بخواهد زیرا که غم و اندوه چیزی از تقدیر را تغییر نمی‌دهد و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن می‌فرماید: {وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ  وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ* الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ* أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ  وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ}[۱] ترجمه: (و قطعاً شما را با چیزی از ترس و گرسنگی و کاهش مال‌ها و جان‌ها و میوه‌ها آزمایش می‌کنیم. و مژده بده به صبر کنندگان* آن‌ها که هرگاه مصیبتی به ایشان برسد می‌گویند: ما از آنِ الله هستیم، و به سوی او باز می‌گردیم* این‌ها هستند که درودها و رحمتی از پروردگارشان بر ایشان است و اینانند هدایت یافتگان) و وقتی که طفل یکی از دختران رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  فوت کرده بود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به فرستاده‌ای که دخترش فرستاده بود گفت: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ»[۲] یعنی: (همانا آنچه را که خداوند گرفت از آن خودش بوده و آنچه را که داده است نیز مال خود او می‌باشد مسلّماً هر چیزی میعاد معینی دارد. لذا باید صبر کنی و امید تواب داشته باشی). پس برای شمایی که عزیزتان را از دست داده‌اید واجب است که راه صبر را پیش گیرید و برایشان دعای مغفرت و رحمت کنید اگر که او مسلمان بوده است و همچنین زیارت کردن شما در هر پنجشنبه و جمعه مشروع نمی‌باشد و همچنین پوشیدن لباس سیاه از بدعت‌ها می‌باشد و نوعی اظهار غم و اندوه است و شبیه چاک دادن گریبان و سیلی زدن بر صورت می‌باشد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از کسی که این را می‌کند تبری جسته است زمانی که فرمودند: «لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَطَمَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ»[۳] یعنی: (از ما نیست کسی که بر صورت خود سیلی بزند و گریبان چاک کند و مرده را به نامهایی بخواند که در دوران جاهلیت می‌خواندند). و اما بلند کردن قبر خلاف سنت است و واجب است که مساوی قبر‌های عادی اطراف خود شود چون که علی بن ابی طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ به ابی هیاج اسدی گفت: “أَلَا أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا تَدَعَ تِمْثَالًا إِلَّا طَمَسْتَهُ، وَلَا قَبْرًا مُشْرِفًا إِلَّا سَوَّيْتَهُ”[۴] يعني: (آیا تو را بر آن‌چه که رسول الله مرا بر آن برانگیخت، برانگیزم؟ ایشان فرمود: هیچ تمثالی را به حال خود رها مکن، جز این که آن را نابود کنی و هیچ قبر بلندی را رها مکن، مگر این که آن را هموار گردانی).

[۱] [سوره البقرة: ۱۵۵-۱۵۷]

[۲] [تخريج آن گذشت]

[۳] [رواه البخاری (۱۲۹۴) و مسلم (۱۰۳)]

[۴] [تخریج آن گذشت]