شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۵۰۱) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

(۳۵۰۱) سوال: یکی از خطیبان روز جمعه چنین گفت: “تعزیه گفتن به خانواده‌ی میت در جایی غیر از قبرستان جایز نیست و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش این کار را انجام نداده‌اند.” لطفاً توضیح دهید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

چنین توضیح می‌دهیم و می‌گوییم: مقصود برادر خطیب این بوده که اجتماع برای تعزیه امر مشروعی نیست مثل این که خانواده و خویشاوندان میت در خانه‌ای جمع شده و مردم نزد آنان بیایند. این کار مشروع نیست و همان‌طور که خطیب نیز گفت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین چنین نکرده‌اند لذا بعضی از اهل علم گفته‌اند: “نشستن انسان در خانه‌اش برای تعزیه مکروه است” و بعضی دیگر گفته‌اند: “این کار حرام است و جایز نیست” . انسان هر کجا یافته شود تعزیه گفته می‌شود: در مسجد، بازار یا قبرستان. مادامی که مصیبت را از یاد نبرده در هر جایی تعزیه گفته می‌شود اما هرگاه مصیبت را از یاد برده و اثرش از او از بین رود تکرار تعزیه فایده‌ای ندارد زیرا در این حالت تعزیه یادآوری کردن مصیبت برای او است در حالی که مقصود از تعزیه، تقویت بر تحمل مصیبت و صبر کردن در مقابل آن است لذا اگر تعزیه با فراموش کردن مصیبت و گذشت زمان طولانی از شخصی فوت شود شخص مصیبت‌دیده تعزیه گفته نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تكلم أحد خطباء الجمعة فقال: إن التعزية لأهل الميت لا تجوز إلا في المقبرة، وإنها لم يفعلها لا رسول الله صلى الله عليه وسلم ولا صحابته رضي الله عنهم بينوا لنا ذلك مأجورين.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: تبين ذلك بأن نقول: مقصود الأخ الخطيب أن الاجتماع للتعزية أمر ليس بمشروع، مثل أن يجتمع أهل الميت وأقاربه في البيت فيأتي الناس إليهم، فإن هذا ليس بمشروع، وهو كما قال الخطيب، فلم يفعله النبي صلى الله عليه وسلم ولا خلفاؤه الراشدون؛ ولهذا قال بعض أهل العلم: إن جلوس الإنسان للتعزية في بيته مكروه، وبعضهم قال: إنه مُحرَّم فلا يجوز، وإنما يُعَزَّى الإنسان حيث وُجِدَ في المسجد، أو في السوق أو في المقبرة، في أي مكان ما دام لم يَنْسَ المصيبة، أما إذا نَسِيَها وزال أثرُهَا . عنه فإنه لا فائدة من إعادة التعزية؛ لأنها تكون في هذه الحال تذكيرًا له بالمصيبة، والمقصود بالتعزية التقوية على تحمل المصيبة والصبر عليها، فإذا فاتت بنسيانها وطول المدة فإنه لا يُعَزَّى.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۱) بدعت پانزده شب یا چهل شب ماتم گرفتن برای میت صحیح است یا خیر؟

ماتم گرفتن کلش بدعت است و فرقی بین سه روز و یک هفته و چهل روز ندارد زیرا از سلف صالح چنین چیزی روایت نشده و اگر در آن خیری بود ایشان از ما سبقت می‌گرفتند...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۲) حکم جمع شدن در چادر برای کسی که می‌خواهد تعزیه بگیرد؟

این ماتم که اهل میت بعد از مرگ برایش می‌گیرند از بدعت‌هایی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش معروف نبوده و در آن مفاسدی از جمع شدن آنها و نوحه‌خوانی است و نوحه‌خوانی از امور منکر بلکه از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۳۵۲۷) حکم شرعی اطعام و ذبح در مراسم هفتم و ختم متوفی

بدعتی که در هنگام مرگ میت ایجاد کرده‌اند این که برای این ماتم، مردم جمع می‌شوند و این برنامه‌ی غذایی که وجود دارد و همچنین قرائت هایی که صورت می‌گیرد همه‌ی این‌ها بدعت‌هایی است نهی کردن و تحذیر از آن واجب است...

ادامه مطلب …

(۳۵۲۲) چگونه بین غذا دادن برای میت و صدقه فرق بگذاریم؟

شام دادن برای میت در روز اول یا دوم یا سوم از مرگش و یا با گذشت یک هفته و یا گذشت یک سال و مانند آن، همه‌اش بدعت است ....

ادامه مطلب …

(۳۵۴۲) حکم قرائت قرآن به مدت یک روز در منزل میت و ذبح در روز وفات

این از بدعت و ضایع کردن مال است و همچنین تجدید غم و اندوه می‌باشد و این از عادت سلف نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۵۲۸) حکم ذبح حیوانات، اطعام و سوگواری در مراسم عزاء

ما اینها را منکر می‌دانیم و این را ضایع کردن مال می‌بینم و همچنین این اجتماع با حال مرگ و ناراحتی از دو جهت منافات دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه