پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۵۱۹) حکم قرائت فاتحه برای میت

(۳۵۱۹) سوال: حکم شرع در نظر شما شیخ محمد در مورد قرائت فاتحه برای میت در شب و یا مغرب و یا نماز صبح چیست؟

جواب:

تخصیص قرائت سوره‌ی فاتحه برای میت در هر وقتی که باشد بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌فرماید: «كل بدعة ضلالة»[۱] یعنی: (هر بدعتی گمراهی است). و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و هیچ یک از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نمی‌شناسم که چنین کاری می‌کردند و یا اثری بر مستحب بودن آن نیز وجود ندارد و بر ما شایسته نیست که کاری را انجام دهیم که سلف صالحمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم آن را انجام نداده‌اند در صورتی که بهترین روش، روش ایشان است که از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهیم ما را از اتباع ایشان قرار دهد.

و باید دانسته شود که برای قبول هر عبادتی دو شرط اساسی لازم است:

اول: این خالص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد یعنی این که انسان آن را برای نگاه مردم یا این که در صحبت‌های دیگران قرار گیرد یا برای  هرچیزی از امور دنیا که باشد، آن عبادت را انجام دهد.

دوم: این در آن عمل از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند.

متابعت در عبادت محقق نمی‌گردد مگر این که در شش امور با شرع موافق باشد:

در سبب، جنس، اندازه، صفت، زمان و مکانش و اگر در یکی از این شش امور با شرع مخالفت کند متابعت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صورت نگرفته است و آن نه صحیح است و نه مقبول اگر قصد تز آن عبادت باشد در واقع او مبتدع گشته است و آن اصلی در شرع ندارد. 


[۱]  [تخريج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع – في نظركم يا شيخ محمد- في قراءة الفاتحة للميت في الليل أو في المغرب أو في صلاة الصبح؟

فأجاب رحمه الله تعالى : تخصيص الفاتحة للقراءة للميت في أي وقت من الأوقات من البدع، وقد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنه قال: «كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ». ولا أعلم عن رسول الله صلى الله عليه وسلم ولا عن أحد من الصحابة ولا في أثر استحباب قراءة الفاتحة للأموات فعلى هذا لا ينبغي لنا أن نفعل ما لم يفعله أسلافنا الصالحون، فإن الخير في هديهم، نسأل الله – تعالى – أن يجعلنا من أتباعهم. ولْيُعْلَمْ أن كل عبادة يُشْتَرَط لقبولها شرطان أساسيان:

الشرط الأول: الإخلاص لله عز وجل فيها، بأن لا يحمل الإنسان على فعلها مراءاة الناس أو سماعهم أو شيء من أمور الدنيا.

والثاني: المتابعة لرسول الله صلى الله عليه وسلم.

ولا تتحقق المتابعة إلا إذا كانت العبادة موافقة للشرع في أمور ستة: موافقة للشرع في سببها، وفي جنسها، وفي قدرها وفي صفتها، وفي زمانها، وفي مكانها. فإن خالفت الشرع في واحد من هذه الأمور الستة لم تكن موافقة له، ولم يتحقق بها اتباع الرسول صلى الله عليه وسلم، وحينئذ لا تكون مقبولة ولا صحيحة، بل تكون مُبْتَدَعَةً إذا قصد الإنسان التعبد لله بها ولم يثبت أصلها في الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۵۰۰) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

تعزیه بدین معنا است که سخنی بگوییم که با آن تقویت شده و از آن برای صبر کردن در مقابل مصیبت کمک جوید. بهترین تعزیه همان است که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده که به یکی از دخترانش در حالی که بچه‌اش در حال جان کندن بود فرمود....

ادامه مطلب …

(۳۵۴۹) حکم خواندن قرآن و انجام حرکات خاص در تعزیه میت

تعزیه از عبادت می‌باشد و عبادت باید بر اساس شریعت باشد و بعضی از اهل بدعت بودن این اجتماع تصریح کرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۸) حکم ذبح حیوانات، اطعام و سوگواری در مراسم عزاء

ما اینها را منکر می‌دانیم و این را ضایع کردن مال می‌بینم و همچنین این اجتماع با حال مرگ و ناراحتی از دو جهت منافات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۷) حکم زنی که قرآن را در بلندگو در ماتم قرائت می‌کند چیست؟

این ماتم بدعت است و مخالف آن چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب و ائمه مسلمین بر آن بوده‌اند و در آن ضایع کردن وقت و مال است و چه بسا این مال از میراث میت گرفته شود و در میان میراث بران افراد ضعیفی باشند و این مال از میراث آن‌ها برداشته شود...

ادامه مطلب …

(۳۵۵۰) حکم اجتماع برای قرائت قرآن در خانه‌ی میت پس از دفن

اجتماع برای قرائت قرآن بعد از دفن میت در خانه‌ی میت یا مسجد یا خانه‌ی کسی دیگر، بدعت است و صحابه چنین کاری را نکرده‌اند بلکه اجتماع اهل میت برای ملاقات با تعزیه کنندگان، نزد اهل علم مکروه می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۱) آیا میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود؟

بله، صحیح است که میت به سبب گریستن خانواده‌اش بر وی دچار عذاب می‌شود زیرا این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است. اما علما پیرامون معنای این حدیث اختلاف نموده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه