پنج‌شنبه 30 رمضان 1447
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
19 مارس 2026

(۳۵۰۱) حکم تعزیه گفتن در مکانی غیر از قبرستان

(۳۵۰۱) سوال: یکی از خطیبان روز جمعه چنین گفت: “تعزیه گفتن به خانواده‌ی میت در جایی غیر از قبرستان جایز نیست و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش این کار را انجام نداده‌اند.” لطفاً توضیح دهید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

چنین توضیح می‌دهیم و می‌گوییم: مقصود برادر خطیب این بوده که اجتماع برای تعزیه امر مشروعی نیست مثل این که خانواده و خویشاوندان میت در خانه‌ای جمع شده و مردم نزد آنان بیایند. این کار مشروع نیست و همان‌طور که خطیب نیز گفت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین چنین نکرده‌اند لذا بعضی از اهل علم گفته‌اند: “نشستن انسان در خانه‌اش برای تعزیه مکروه است” و بعضی دیگر گفته‌اند: “این کار حرام است و جایز نیست” . انسان هر کجا یافته شود تعزیه گفته می‌شود: در مسجد، بازار یا قبرستان. مادامی که مصیبت را از یاد نبرده در هر جایی تعزیه گفته می‌شود اما هرگاه مصیبت را از یاد برده و اثرش از او از بین رود تکرار تعزیه فایده‌ای ندارد زیرا در این حالت تعزیه یادآوری کردن مصیبت برای او است در حالی که مقصود از تعزیه، تقویت بر تحمل مصیبت و صبر کردن در مقابل آن است لذا اگر تعزیه با فراموش کردن مصیبت و گذشت زمان طولانی از شخصی فوت شود شخص مصیبت‌دیده تعزیه گفته نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تكلم أحد خطباء الجمعة فقال: إن التعزية لأهل الميت لا تجوز إلا في المقبرة، وإنها لم يفعلها لا رسول الله صلى الله عليه وسلم ولا صحابته رضي الله عنهم بينوا لنا ذلك مأجورين.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: تبين ذلك بأن نقول: مقصود الأخ الخطيب أن الاجتماع للتعزية أمر ليس بمشروع، مثل أن يجتمع أهل الميت وأقاربه في البيت فيأتي الناس إليهم، فإن هذا ليس بمشروع، وهو كما قال الخطيب، فلم يفعله النبي صلى الله عليه وسلم ولا خلفاؤه الراشدون؛ ولهذا قال بعض أهل العلم: إن جلوس الإنسان للتعزية في بيته مكروه، وبعضهم قال: إنه مُحرَّم فلا يجوز، وإنما يُعَزَّى الإنسان حيث وُجِدَ في المسجد، أو في السوق أو في المقبرة، في أي مكان ما دام لم يَنْسَ المصيبة، أما إذا نَسِيَها وزال أثرُهَا . عنه فإنه لا فائدة من إعادة التعزية؛ لأنها تكون في هذه الحال تذكيرًا له بالمصيبة، والمقصود بالتعزية التقوية على تحمل المصيبة والصبر عليها، فإذا فاتت بنسيانها وطول المدة فإنه لا يُعَزَّى.

مطالب مرتبط:

(۳۵۳۰) حکم حضور در مراسم چهلم با اعمال نوحه‌خوانی

حضور در آن جایز نیست و برای کسی که دعوت می‌شود واجب است که نصیحتشان کند و بگوید: در مورد خودت و میتت تقوای الهی را رعایت کن و سببی برای نوحه خوانی نباش و در مال و وقتت بهره‌ی درست بجوی و از پروردگارت خوف داشته باش ...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۱) آیا عزا مکان مشخصی دارد؟

چیزی که بعضی از مردم در هنگام عزا انجام می‌دهند این که درب را باز می‌گذارند و خانه را چراغانی می‌کنند و صندلی صف می‌دهند و یا غذا می‌آوردند و چه بسا شخصی را برای قرائت قرآن بیاورند و مانند آن همه از چیز‌های هستند که مردم به وجود آورده‌اند و از بدعت‌هایی است که مفاسدی را به دنبال دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۳) آیا اطعام در ایام تعزیه برای روح میت جایز است؟

این عمل ( یعنی جمع کردن این صدقات) صحیح نمی‌باشد ولی اما جمع شدن نزدیکان و دوستان برای تشیع جنازه و همراهی جنازه‌اش اشکالی ندارد و بلکه از سنت است مخصوصا اگر نزدیکانش یا دوستانش و یا غیره از کسانی که حقی بر او دارند، باشد....

ادامه مطلب …

(۳۵۱۸) حکم صرف هزینه برای شام عزاداری و برگزاری هفت جمعه برای میت

این کار جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۵۳۴) نصیحتی به معتقدان به ضرورت برگزاری عزاداری

ماتم از امور بدعی‌ای است که در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش معروف نبوده است و بدانند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: {كل بدعة ضلالة} (هر بدعتی گمراهی است)...

ادامه مطلب …

(۳۵۱۹) حکم قرائت فاتحه برای میت

تخصیص قرائت سوره‌ی فاتحه برای میت در هر وقتی که باشد بدعت است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه