(۳۴۸۸) سوال: اخيراً رسمى  نزد ما پديد آمده است كه مى‌توان آن را بدعت ناميد، و آن عبارت است از اینکه: وقتی میتی می‌میرد، صدای تلاوت قرآن را با بلندگو در خانه‌ای که عزاست بلند می‌کنند، و وقتی او را با ماشین حمل مردگان به قبرستان می‌برند، صدای تلاوت را نیز اغلب با بلندگو بلند می‌کنند، تاجایی‌که فرد با شنیدن قرآن اولین چیزی که به ذهنش می‌آید اینست که میتی آنجاست، درنتیجه از شنیدن قرآن بدبین می‌شود (و فال بد می‌زند)، و بلکه طوری شده که قرآن فقط موقع مرگ انسانی خوانده می‌شود. جناب شیخ محمد، حکم این پدیده عجیب چیست؟ و آیا سخن خوبی دارید که بتوانید در این زمینه به مردم بگویید؟ تا مردم بیش از پیش از قرآن کریم دور نشوند؟

جواب:

جواب اینست که می‌گوییم: همانا این عمل بدون شک بدعت است، چرا که نه در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و نه در زمان صحابه بوده است، و با قرآن ناراحتی‌ها کم می‌شود چنانچه انسان خودش بین خود و نفسش بخواند، نه وقتی‌که بر بلندگوها اعلان می‌شود که هر انسانی آن را می‌شنود، حتی افراد مشغول به لهو در لهو (و سرگرمی) خود، حتی کسانی را می‌یابی که از آهنگ و ابزار لهو استفاده می‌کنند، -حال- موقعی که قرآن خوانده می‌شود، پس قرآن شنیده می‌شود و این ابزارها نیز شنیده می‌شود، و مثل اینست که در این قرآن جنجال می‌کنند (و سخن بیهوده می‌گویند)، و آن را مسخره می‌کنند.

سپس همانا اجتماع اهل میت برای استقبال از تسلیت کنندگان نیز از اموری‌ست که معروف نبوده تا جایی که برخی علما گفته‌اند: بدعت است. و برای همین می‌بینیم (و براین نظر هستیم) که اهل میت برای دریافت تسلیت جمع نشوند، بلکه درهایشان را ببندند، و وقتی کسی در بازار با آن‌ها برخورد کرد، یا یکی از آشناهایشان بدون اینکه برای این ملاقات تدارکی دیده باشند آمد، و بدون اینکه در را باز کنند -بیاید-، این اشکالی ندارد، و اما اجتماعشان و باز گذاشتن درها برای استقبال مردم، چیزی‌ست که در زمان رسول‌ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم معروف نبوده است، حتی صحابه جمع شدن اهل میت و درست کردن غذا را از نوحه‌ خوانی به حساب می‌آوردند [تقدم تخريجه]، و نوحه خوانی همان‌طور که معروف است از گناهان کبیره است؛ از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که: «أنَّهُ لَعَنَ النّائِحَةَ والمُسْتَمِعَةَ» [تقدم تخريجه] (ایشان زنان نوحه‌ خوان و زنان شنونده‌ی آن را نفرین کرده است)، و فرمودند: «النّائِحَةُ إذا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِها تُقامُ يَوْمَ القِيامَةِ وعَلَيْها سِرْبالٌ مِن قَطِرانٍ ودِرْعٌ مِن جَرَبٍ» [تقدم تخريجه] (اگر زنِ نوحه‌ خوان پیش از مرگش توبه نكند، روز قيامت در حالی برخواهد خاست كه بر تن او جامه‌ای از قير و لباسی پوستين خواهد بود) از الله عافیت می‌خواهیم، پس نصیحت من به برادران مسلمانم اینست که این امور نوپیدا را ترک کنند، که در نزد الله برای آن‌ها سزاوارتر است، و به نسبت میت نیز سزاوارتر است؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «إنَّ المَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكاءِ أهْلِهِ عَلَيْهِ» [تقدم تخريجه] (قطعاً مرده به واسطه‌ی گریه‌ی نزدیکانش مورد عذاب قرار می‌گیرد)، و معنا: اینست که وی از این گریه و از این نوحه خوانی رنج می‌برد، هرچند به مثل عقوبت انجام دهنده عقوبت نمی‌شود؛ برای اینکه الله -تعالی-می‌فرماید: ﴿أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ﴾ [النجم: ۳۸] (که هیچ‌کس بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد). و عذاب عقوبت نیست، پیامبر -عليه الصلاة والسلام- فرموده است: «إنَّ السَّفَرَ قِطْعَةٌ مِنَ العَذابِ» [تقدم تخريجه] (سفر پاره‌ای از عذاب است). بلکه رنج و ناراحتی و مانند آن، عذاب محسوب می‌شود، و از جمله سخنان مردم این است که می‌گویند: عذاب وجدان گرفتم، چنانچه ناراحتی و اندوه بسیاری بر او چیره شد، و خلاصه اینکه برادران خود را نصیحت می‌کنم به دور بودن از این‌گونه عادت‌هایی که تنها بر دوری آن‌ها از الله می‌افزاید، و بر عذاب میتشان افزون می‌کند.