یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۴۷۲) حکم زیارت میت در روز جمعه

(۳۴۷۲) سوال: حکم زیارت میت در روز جمعه و اختصاص دادن آن به این روز چیست؟

جواب:

صحیح این است که زیارت نمودن میت خاص روز جمعه نیست بلکه قبور در هر وقتی که باشد زیارت می‌شوند و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که در شبی از شب‌ها به زیارت قبور رفتند.[۱] و مقصود از زیارت نمودن مردگان و قبور یادآوری مرگ است بنابر فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر أمه فزوروها فإنها تذكر الأخرة» یعنی: (شما را از زیارت نمودن قبور نهی نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زیارت نمودن قبر مادرش اجازه داده شد، لذا قبرها را زیارت نموده زیرا آخرت را یادآور می‌شود). بدین صورت که هرگاه شخص از قبرستان عبور کرد، ببیند که در اینجا کسانی خوابید‌‌ه‌اند که روزی در قصر‌ها ساکن بودند و بر روی زمین راه می‌رفتند اما الان در دل زمین خفته‌ام و توانایی انجام اعمال صالح داشتند و الان نمی‌توانند، می‌توانستند از کارهای بد توبه نمایند اما الان امکان توبه برای آن‌ها وجود ندارد و مثل این امور را به یاد بیاورد سپس  به خودش بگوید آیا من در آینده مثل این‌ها نخواهم شد؟! دیر یا زود این گونه می‌شوم و در حقیقت زود رخ می‌دهد، لذا یادآور شود و بر بگردد و توبه نماید و با این زیارت به سوی الله روی بیاورد.

اما زیارت نمودن قبور به خاطر یاری خواستن و طلب از مردگان یا طلب نمودن از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزد قبور بدعت بزرگی است و برخی از این کارها شرک اکبر است، مانند طلب نمودن و یاری نمودن از مردگان لذا بر مومن واجب است که بین زیارت شرعی و زیارت بدعی و زیارت شرکی فرق قائل شود و زیارت شرعی را انجام دهد و زیارت بدعی یا شرکی را رها کند.


۱[أخرجه مسلم: شماره‌ی (۹۷۴).]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم زيارة الميت يوم الجمعة وتخصيص ذلك اليوم؟ نرجو بذلك إفادة.

فأجاب رحمه الله تعالى-: الصحيح أن الميت لا تخص زيارته بيوم الجمعة، بل تُزار القبور في أي وقت كان، وقد ثبت عن النبي -صلى الله عليه  وعلى آله وسلم- أنه زارها ذات ليلة من الليالي . والمقصود بزيارة الموتى والقبور تذكر الموت؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ القُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الآخِرَةَ». وذلك أن الرجل إذا مر بالمقابر وجد هذه الدور الكثيرة التي سكنها أناس كانوا معه يسكنون القصور، كانوا يمشون على الأرض، والآن هم مُرْتَهَنُونَ في بطن الأرض، كانوا يتمكنون من الأعمال الصالحة والآن لا يتمكنون منها، كان يمكنهم أن يتوبوا إلى الله من سيئ الأعمال والآن لا يمكنهم أن يتوبوا، يتذكر مثل هذه الأمور ثم يقول لنفسه: ألست أنا سأكون مثلهم؟ قد يكون عن قريب أو بعيد، وهو قريب في الواقع، فيتذكر، ويستعتب، ويتوب، ويُقبل إلى الله -عز وجل- بهذه الزيارة.

وأما زيارة المقابر من أجل الاستنجاد بالمقبورين ودعائهم، أو دعاء الله عند قبورهم، كل هذه بِدَعْ عظيمة، ومنها ما يُوَصِّلُ إلى الشرك الأكبر؛ كدعاء المقبورين، والاستنجاد بهم، فالواجب على المؤمن أن يُفَرِّقَ بين الزيارة الشرعية، والزيارة البدعية، والزيارة الشركية، فيقوم بالشرعية، ويَدَعُ البدعية، والشركية.

مطالب مرتبط:

(۳۴۹۱) حکم خواندن سوره فاتحه هنگام عبور از قبرستان

خواندن فاتحه موقع زیارت قبور اصلی ندارد، و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است، و از همین‌رو خواندن آن برای انسان شایسته نیست؛ زیرا نامشروع است، بلکه شایسته است دعایی کند که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۹) پخش قرآن با بلندگو در عزاداری و حمل میت

میت از این عمل نفع نمی‌برد، سپس اینان که به‌خاطر این تلاوت می‌کنند که چیزی در مقابل به آن‌ها داده شود از اجر محروم هستند؛ زیرا هر انسانی که با عمل اخروی خواستار دنیا باشد، در آخرت بهره‌ای برایش نیست، و نصیبی از اجر ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۴۵۸) حکم زیارت قبور برای زنان و بررسی اختلاف احادیث

زیارت  قبر برای زن حرام است بلکه از از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است ...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۶) حکم زیارت قبر خواهر توسط زنان

زیارت قبور برای زنان از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است و لعنت، دور شدن از رحمت الله است و این وعید است...

ادامه مطلب …

(۳۴۴۹) حکم زیارت قبور صالحان و ارتباط آن با توحید

زیارت قبرهای صالحان و سایر قبرهای مسلمانان به دو قسمت تقسیم می‌شود: زیارت شرعی و زیارت بدعی....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۶) حکم خواندن سوره تکاثر و گریه در قبرستان

برای زیارت کننده‌ خواندن آن سنت نمی‌باشد؛ برای اینکه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه