سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۴۵۸) حکم زیارت قبور برای زنان و بررسی اختلاف احادیث

(۳۴۵۸) سوال: لطفاً در مورد زیارت عبور برای زنان برایم توضیح دهید که آیا حلال است یا حرام؟ چرا در برخی احادیث اشاره به حرمت و برخی احادیث اشاره به حلال بودن آن دارد؟ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر امه فزوروها فإنها تذكر الاخرة»[۱] یعنی: (شما را از زیارت  نمودن قبر‌ها نهی می‌نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای زیارت قبر مادرش اجازه داده شد لذا قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد).  همچنین می‌فرماید: «المرأة تزور المقابر لا تشم رائحة الجنة» يعني:‌ (زنی که به زیارت قبر می‌رود بوی بهشت به مشامش نمی‌خورد). اما من مشتاق زیارت قبر مادر شوهرم هستم. لطفاً توضیح دهید. بارک الله فیکم.

جواب:

زیارت  قبر برای زن حرام است بلکه از از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است اما حدیثی که سوال کننده آن را ذکر نمود نمی‌دانم با این لفظ ثابت است یا  خیر اما  به طور کلی برای زن زیارت نمودن قبور جایز نیست اگر این کار را انجام داد گناه‌کار و مرتکب گناه کبیره شده است اما فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر امه فزوروها فإنها تذكر الاخرة»[۱]   یعنی: (شما را از زیارت نمودن قبر‌ها نهی می‌نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای    زیارت قبر مادرش اجازه داده شد لذا قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد). این مخصوص مردان است و دلیل تخصیص آن فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون لعنت نمودن زنانی است که زیارت قبر انجام می‌دهند. و به این زن می‌گوییم هدف از زیارت قبر‌ها چیست؟ می‌گوید: می‌خواهد برای آن مرده‌ی صاحب قبر دعا کند. به  او می‌گوییم: دعا برای مرده چه در نزد قبر و چه در هر مکانی که باشد جایز است پس برای مرده دعا کن هرچند که در خانه‌ات باشی! این کار تو را از زیارت نمودن آن بی‌نیاز خواهد ساخت.


۱[تخريج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أفيدوني في زيارة القبور للنساء، هل هو حرام أم حلال؟ لأن هناك أحاديث تُحرِّمُ وأحاديث تُحلل، قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «قَدْ كُنتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، فَقَدْ أَذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الْآخِرَةَ». وقال : المرأة التي تزور المقابر لا تشم رائحة الجنة». وأنا أرغب في زيارة والدة زوجي. أفيدوني – بارك الله فيكم ونفع بكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: زيارة المرأة للقبور مُحرَّمة، بل من كبائر الذنوب؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – لعن زائرات القبور. أما الحديث الذي ساقته السائلة فلا أعلمه ثابتا بلفظه وعلى هذا فلا يحل للمرأة أن تزور القبور، فإن فعلت فهي آئمةٌ مرتكبة كبيرة من كبائر الذنوب. وأما قول النبي صلى الله عليه وسلم: ؟«قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الْآخِرَةَ» فهذا خاص بالرجال، ودليل التخصيص أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لعن زائرات القبور. ونقول للمرأة: ماذا تريدين من زيارة القبر؟ سيكون الجواب: أنها تريد أن تَدْعُو للميت صاحب القبر، فنقول لها: الدعاء للميت جائز عند قبره وفي أي مكان، فأنت ادعي للميت ولو في بيتك، ويُغني ذلك عن زيارته.

مطالب مرتبط:

(۳۴۶۹) حکمت منع زنان از زیارت قبور در اسلام

از جمله‌‌ی آن مفاسد این است که زن بسیار ضعیف و احساساتی است چه بسا هنگام ایستادن بر قبر یکی از خویشاوندانش، مانند: مادر، پدر و غیره تحمل و صبر نکند و زمانی که صبر نکرد چیزهایی مانند گریه و نوحه خوانی و آنچه که بر دین و بدنش به او ضرر می‌‌رساند از او صادر میشود.....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۳) حکم بلند کردن دست هنگام سلام و دعا نزد قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

همانا زیارت قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از جمله امور مستحب است....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۳) حکم قرائت قرآن و دعا برای اموات هنگام عبور از قبرستان

قرائت سوره‌ی فاتحه، اخلاص و دیگر قرآن از بدعت‌ها است، لذا شایسته نیست که این کار را انجام دهی و باید از آن پرهیز نمایی و سلام کردن و دعاهایی که در سنت وارد شده است کافی است.....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۷) آیا خواندن فاتحه بر مردگان جایز است؟

نصی از سنت درباره‌ی خواندن فاتحه بر مردگان نمی‌دانم، و بر همین اساس خوانده نمی‌شود؛ زیرا اصل در عبادات بازداشتن و منع است، تا اینکه بر ثبوت آن و اینکه از شریعت الله است دلیلی اقامه شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۲) حکم زیارت قبور توسط زنان و تبریک عید به میت

این کار از بدعت‌ها است و خاص قرار دادن روزهای عید برای زیارت قبرستان امری بدعت است که از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۴) حکم زیارت قبر فرزند توسط مادر

نصیحتم به این زن که فرزندش را از دست داده این است که زیاد برای او در خانه‌اش دعا و استغفار نماید و اگر الله دعای او را قبول نمود هر چند که نزد قبرش نباشد فرزندش از آن دعا‌ها بهره‌مند می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه