شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۴۵۸) حکم زیارت قبور برای زنان و بررسی اختلاف احادیث

(۳۴۵۸) سوال: لطفاً در مورد زیارت عبور برای زنان برایم توضیح دهید که آیا حلال است یا حرام؟ چرا در برخی احادیث اشاره به حرمت و برخی احادیث اشاره به حلال بودن آن دارد؟ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر امه فزوروها فإنها تذكر الاخرة»[۱] یعنی: (شما را از زیارت  نمودن قبر‌ها نهی می‌نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای زیارت قبر مادرش اجازه داده شد لذا قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد).  همچنین می‌فرماید: «المرأة تزور المقابر لا تشم رائحة الجنة» يعني:‌ (زنی که به زیارت قبر می‌رود بوی بهشت به مشامش نمی‌خورد). اما من مشتاق زیارت قبر مادر شوهرم هستم. لطفاً توضیح دهید. بارک الله فیکم.

جواب:

زیارت  قبر برای زن حرام است بلکه از از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است اما حدیثی که سوال کننده آن را ذکر نمود نمی‌دانم با این لفظ ثابت است یا  خیر اما  به طور کلی برای زن زیارت نمودن قبور جایز نیست اگر این کار را انجام داد گناه‌کار و مرتکب گناه کبیره شده است اما فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر امه فزوروها فإنها تذكر الاخرة»[۱]   یعنی: (شما را از زیارت نمودن قبر‌ها نهی می‌نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای    زیارت قبر مادرش اجازه داده شد لذا قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد). این مخصوص مردان است و دلیل تخصیص آن فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون لعنت نمودن زنانی است که زیارت قبر انجام می‌دهند. و به این زن می‌گوییم هدف از زیارت قبر‌ها چیست؟ می‌گوید: می‌خواهد برای آن مرده‌ی صاحب قبر دعا کند. به  او می‌گوییم: دعا برای مرده چه در نزد قبر و چه در هر مکانی که باشد جایز است پس برای مرده دعا کن هرچند که در خانه‌ات باشی! این کار تو را از زیارت نمودن آن بی‌نیاز خواهد ساخت.


۱[تخريج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أفيدوني في زيارة القبور للنساء، هل هو حرام أم حلال؟ لأن هناك أحاديث تُحرِّمُ وأحاديث تُحلل، قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «قَدْ كُنتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، فَقَدْ أَذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الْآخِرَةَ». وقال : المرأة التي تزور المقابر لا تشم رائحة الجنة». وأنا أرغب في زيارة والدة زوجي. أفيدوني – بارك الله فيكم ونفع بكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: زيارة المرأة للقبور مُحرَّمة، بل من كبائر الذنوب؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – لعن زائرات القبور. أما الحديث الذي ساقته السائلة فلا أعلمه ثابتا بلفظه وعلى هذا فلا يحل للمرأة أن تزور القبور، فإن فعلت فهي آئمةٌ مرتكبة كبيرة من كبائر الذنوب. وأما قول النبي صلى الله عليه وسلم: ؟«قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الْآخِرَةَ» فهذا خاص بالرجال، ودليل التخصيص أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لعن زائرات القبور. ونقول للمرأة: ماذا تريدين من زيارة القبر؟ سيكون الجواب: أنها تريد أن تَدْعُو للميت صاحب القبر، فنقول لها: الدعاء للميت جائز عند قبره وفي أي مكان، فأنت ادعي للميت ولو في بيتك، ويُغني ذلك عن زيارته.

مطالب مرتبط:

(۳۴۵۳) راه‌های نیکی به والدین متوفی از راه دور

برای پدرت دعا کن در هر جایی که باشی چه دور و چه نزدیک باشی و نیازی به زیارت قبرش نیست ولی اگر در همان جا بودی و کار داشتی و به زیارت پدرت رفتی اشکالی ندارد اما اینکه به آن جا به قصد زیارت قبر بروی این کار از آن نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۷۴) حکم زیارت قبرستان بلافاصله پس از نماز عید

این کار غیر مشروع است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در روز عید برای زیارت قبور خارج نمی‌شدند و امتش را به زیارت نمودن قبور در این روز امر نکرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۴۵۵) حکم دعا برای فردی که نماز نمی‌خوانده و فوت شده است

برای او دعای آمرزش نکن اگر که مرده و نماز نمی‌‌خوانده است زیرا اگر مرده باشد  در حالی که نماز نمی‌‌خوانده بر کفر -پناه بر الله- از دنیا رفته است...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۲) حکم زیارت قبور توسط زنان و تبریک عید به میت

این کار از بدعت‌ها است و خاص قرار دادن روزهای عید برای زیارت قبرستان امری بدعت است که از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۷) آیا خواندن فاتحه بر مردگان جایز است؟

نصی از سنت درباره‌ی خواندن فاتحه بر مردگان نمی‌دانم، و بر همین اساس خوانده نمی‌شود؛ زیرا اصل در عبادات بازداشتن و منع است، تا اینکه بر ثبوت آن و اینکه از شریعت الله است دلیلی اقامه شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۵۱) حکم سلام دادن به اهل قبور از پشت حصار قبرستان

من در این‌باره توقف می‌کنم، ولی اگر سلام کرد امیدوارم اشکالی در آن نباشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه