چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۴۵۸) حکم زیارت قبور برای زنان و بررسی اختلاف احادیث

(۳۴۵۸) سوال: لطفاً در مورد زیارت عبور برای زنان برایم توضیح دهید که آیا حلال است یا حرام؟ چرا در برخی احادیث اشاره به حرمت و برخی احادیث اشاره به حلال بودن آن دارد؟ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر امه فزوروها فإنها تذكر الاخرة»[۱] یعنی: (شما را از زیارت  نمودن قبر‌ها نهی می‌نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای زیارت قبر مادرش اجازه داده شد لذا قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد).  همچنین می‌فرماید: «المرأة تزور المقابر لا تشم رائحة الجنة» يعني:‌ (زنی که به زیارت قبر می‌رود بوی بهشت به مشامش نمی‌خورد). اما من مشتاق زیارت قبر مادر شوهرم هستم. لطفاً توضیح دهید. بارک الله فیکم.

جواب:

زیارت  قبر برای زن حرام است بلکه از از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است اما حدیثی که سوال کننده آن را ذکر نمود نمی‌دانم با این لفظ ثابت است یا  خیر اما  به طور کلی برای زن زیارت نمودن قبور جایز نیست اگر این کار را انجام داد گناه‌کار و مرتکب گناه کبیره شده است اما فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «قد كنت نهيتكم عن زيارة القبور فقد أذن لمحمد في زيارة قبر امه فزوروها فإنها تذكر الاخرة»[۱]   یعنی: (شما را از زیارت نمودن قبر‌ها نهی می‌نمودم اما به محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای    زیارت قبر مادرش اجازه داده شد لذا قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد). این مخصوص مردان است و دلیل تخصیص آن فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون لعنت نمودن زنانی است که زیارت قبر انجام می‌دهند. و به این زن می‌گوییم هدف از زیارت قبر‌ها چیست؟ می‌گوید: می‌خواهد برای آن مرده‌ی صاحب قبر دعا کند. به  او می‌گوییم: دعا برای مرده چه در نزد قبر و چه در هر مکانی که باشد جایز است پس برای مرده دعا کن هرچند که در خانه‌ات باشی! این کار تو را از زیارت نمودن آن بی‌نیاز خواهد ساخت.


۱[تخريج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أفيدوني في زيارة القبور للنساء، هل هو حرام أم حلال؟ لأن هناك أحاديث تُحرِّمُ وأحاديث تُحلل، قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «قَدْ كُنتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، فَقَدْ أَذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الْآخِرَةَ». وقال : المرأة التي تزور المقابر لا تشم رائحة الجنة». وأنا أرغب في زيارة والدة زوجي. أفيدوني – بارك الله فيكم ونفع بكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: زيارة المرأة للقبور مُحرَّمة، بل من كبائر الذنوب؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – لعن زائرات القبور. أما الحديث الذي ساقته السائلة فلا أعلمه ثابتا بلفظه وعلى هذا فلا يحل للمرأة أن تزور القبور، فإن فعلت فهي آئمةٌ مرتكبة كبيرة من كبائر الذنوب. وأما قول النبي صلى الله عليه وسلم: ؟«قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الْآخِرَةَ» فهذا خاص بالرجال، ودليل التخصيص أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لعن زائرات القبور. ونقول للمرأة: ماذا تريدين من زيارة القبر؟ سيكون الجواب: أنها تريد أن تَدْعُو للميت صاحب القبر، فنقول لها: الدعاء للميت جائز عند قبره وفي أي مكان، فأنت ادعي للميت ولو في بيتك، ويُغني ذلك عن زيارته.

مطالب مرتبط:

(۳۴۷۳) حکم زیارت میت در روز عید

قرار دادن روز عرفه یا روز عید به عنوان وقتی برای زیارت به صورت همیشگی بدون شک بدعت است، چون پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روزی از روزهای سال یا هفته را برای زیارت قبور تخصیص نداده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۴۵۱) حکم سلام دادن به اهل قبور از پشت حصار قبرستان

من در این‌باره توقف می‌کنم، ولی اگر سلام کرد امیدوارم اشکالی در آن نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۲) حکم سلام دادن به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام ورود به مسجد نبوی

سنت نیست برای انسان که هروقت وارد مسجد شد به سوی قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برود و بر وی سلام کند؛ زیرا این از عادت سلف صالح نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۰) حکم همراهی زنان در زیارت قبور در ایام عید

رفتن به قبرستان در ایام عید بدعت است، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب وارد نشده که آن‌ها ایام عید را برای زیارت قبور تخصیص دهند به همین دلیل انسان از اینکه در ایام عید به زیارت قبور برود از این رو که این کار در این روزها سنت است نهی می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۹) پخش قرآن با بلندگو در عزاداری و حمل میت

میت از این عمل نفع نمی‌برد، سپس اینان که به‌خاطر این تلاوت می‌کنند که چیزی در مقابل به آن‌ها داده شود از اجر محروم هستند؛ زیرا هر انسانی که با عمل اخروی خواستار دنیا باشد، در آخرت بهره‌ای برایش نیست، و نصیبی از اجر ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۰) حکم دفن میت و زیارت قبر آن بعد از چهل روز

این کار اصلی ندارد بلکه انسان می‌تواند قبر خویشاوندان خود را در روز دومِ دفن زیارت کند اما شایسته نیست که انسان هرگاه مرده‌ای از نزدیکان او مُرد قلبش به او وابسته شود و اینکه زیاد به نزد قبرش برود، زیرا ناراحتی‌اش را تازه می‌کند و ذکر الله را از یادش می‌برد و بزرگترین همّش را بودن در کنار قبر قرار می‌دهد و چه بسا مبتلا به وساس و خرافات و افکار بد شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه