چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۴۸۰) حکم همراهی زنان در زیارت قبور در ایام عید

(۳۴۸۰) سوال: در ایام عید برای سلام به مردگان‌مان و دعای رحمت بر آن‌ها می‌رویم و برخی از خویشاوندان ما از زنان اصرار برآمدن همراه ما را دارند و می‌گویند شما را به الله قسم می‌دهیم که ما را از کسانی که دوست داشتیم محروم نکنید، با دانستن اینکه آنان نوحه خوانی و بی‌تابی نمی‌کنند، آیا آن‌ها را همراه خود ببریم یا خیر؟ وفقکم الله‌.

جواب:

رفتن به قبرستان در ایام عید بدعت است، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب وارد نشده که آن‌ها ایام عید را برای زیارت قبور تخصیص دهند به همین دلیل انسان از اینکه در ایام عید به زیارت قبور برود از این رو که این کار در این روزها سنت است نهی می‌شود بلکه زیارت قبور در تمام اوقات سنت است حتی در شب همانطور که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که شبی به سوی بقیع رفت و بر اهل بقیع سلام نمود.

اما به نسبت زنان، جایز نیست که به زیارت قبور بروند زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که به زیارت قبور می‌روند و بر قبر مساجد را بنا می‌کنند و آن جا را چراغانی می‌کنند، لعنت نموده است و اینکه زنان به مردان می‌گویند شما را به الله قسم می‌دهیم که ما را از دوستانمان محروم نسازید توجیهی برای اجازه دادن آن‌ها برای آمدن به قبرستان نیست و کسی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شخصی که او را از حرام بازمی‌دارد پناه ببرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را پناه نمی‌دهد، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ظالمین و ستمگران را دوست ندارد و اگر پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از یک چیز واجبی یا از یک چیز حرامی درست بود این کار مخالف تحریم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به نسبت آنچه حرام نموده یا مخالف واجب نمودن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نسبت آنچه واجب نموده است و مقتضای آن این است که انسان آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او حرام نموده را انجام دهد و آنچه بر او واجب نموده را به این وسیله ترک کند، لذا هر کسی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه برد تا اینکه فعل حرامی را انجام دهد به او پناه داده نمی‌شود زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او پناه نمی‌دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نذهب أيام العيد للسلام على موتانا والترحم عليهم، ويُصِرُّ بعض أقاربنا من النساء على الذهاب معنا، ويقلن: نستحلفكم بالله ألا تحرمونا أحبابنا، علما بأنهن لا يَنُحْنَ ولا يَجْزَعْنَ في ذلك، فهل نذهب بهن معنا أم لا؟ وفقكم الله. فأجاب رحمه الله تعالى: الذهاب إلى المقابر أيام الأعياد من البدع؛ فإنه لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم  ولا عن أصحابه أنهم كانوا يخصُّونَ أيام الأعياد بزيارة القبور؛ لذلك يُنْهَى الإنسان أن يزور القبور أيام الأعياد على اعتبار أن ذلك من السنن المقيدة بهذه الأيام، وإنما زيارة القبور مسنونة كل وقت، حتى في الليل كما ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه خرج إلى البقيع ذات ليلة وسلم عليهم.

أما النساء فلا يجوز تمكينهن من الخروج من بيوتهن لزيارة القبور؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لعن زائرات القبور، والمتخذين عليها المساجد والسرج، وكونهن -أي: النساء المذكورات- يقلن للرجال: نستحلفكم بالله ألا تحرمونا أحبابنا، هذا لا يبرر لهم السماح لهن بالذهاب إلى المقبرة، فإن المستجير بالله -عز وجل- إذا استجار بالله من شخص منعه المحرم فإن الله -تعالى- لا يجيره؛ لأن الله لا يحب الظالمين ولا يحب المعتدين، ولو كانت الاستجارة بالله أو الاستعاذة به من أمر واجب أو من فعل محرم سائغة لكان ذلك مخالفًا لتحريم الله -سبحانه وتعالى- لما حرم، أو لإيجابه لما أوجب ولاقتضى أن يفعل الإنسان ما حرم الله عليه، وأن يترك ما أوجب الله عليه بهذه الوسيلة، فكل من استعاذ بالله أو استجار به ليُمَكَّنَ من فعل محرم فإنه لا يُجار؛ لأن الله لا يجيره.

مطالب مرتبط:

(۳۴۷۹) حکم زیارت قبرستان در روز عید و نوحه‌خوانی زنان

اما حکم کار شما بدعت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبرستان را برای زیارت در روز عید خاص قرار نداده است. و شخص نمی‌تواند که وقت و عبادتی را تخصیص دهد مگر اینکه دلیلی از شرع داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۸) حکم عبور زنان از کنار قبور شهدای احد و بقیع و خواندن دعا

بر زن گناهی نیست اگر از کنار قبرستانی عبور کند و بایستد و برای قبور دعا نماید زیرا به قصد زیارت قبرستان نرفته است بلکه به خاطر نیازی از خانه‌اش خارج شده و از قبرستان بدون قصد زیارت عبور کرده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۰) آیا برای زن زیارت قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز است؟

در مورد قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اینگونه می‌گوییم که زن قصد زیارت قبور را نکند اما اگر از کنار مسجد عبور کرد و کنار قبر ایستاد و سلام کرد اشکالی ندارد اما مشروط به این است که ترس فتنه‌ای نباشد و مزاحمتی برای مردان ایجاد نکند...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۴) حکم زیارت قبر فرزند توسط مادر

نصیحتم به این زن که فرزندش را از دست داده این است که زیاد برای او در خانه‌اش دعا و استغفار نماید و اگر الله دعای او را قبول نمود هر چند که نزد قبرش نباشد فرزندش از آن دعا‌ها بهره‌مند می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۷۲) حکم زیارت میت در روز جمعه

صحیح این است که زیارت نمودن میت خاص روز جمعه نیست بلکه قبور در هر وقتی که باشد زیارت می‌شوند....

ادامه مطلب …

(۳۴۹۵) حکم زیارت قبور در روز جمعه

در این‌باره سنتی از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نمی‌دانم که روز جمعه را به زیارت قبرستان خاص کرده باشد، و همچنین روز عید به زیارت قبرستان خاص نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه