پنج‌شنبه 16 صفر 1448
۸ مرداد ۱۴۰۵
30 جولای 2026

(۳۴۶۳) حکم قرائت قرآن و دعا برای اموات هنگام عبور از قبرستان

(۳۴۶۳) سوال: در مسیر خانه‌ی خانواده‌ام قبرستانی وجود دارد که مادربزرگم در آن دفن شده است و هنگامی که می‌خواهم به خانه‌ی خانواده‌ام بروم از آنجا بدون توقف عبور می‌کنم و سوره‌ی فاتحه، اخلاص و معوذتین را می‌خوانم و به طور کلی بر مردگان سلام می‌کنم و برای آن‌ها دعای مغفرت و رحمت می‌نمایم، آیا بر من در این کار گناهی است؟ با توجه به اینکه من این کار را در هنگام عبور از آنجا بدون نیت زیارت و بدون توقف انجام می‌دهم.

جواب:

بر تو در این کار هنگامی که بر اهل قبور سلام می‌کنی و برای آن‌ها دعای رحمت و مغفرت می‌کنی گناهی نیست همان‌ طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن دستور دادند: «السَّلاَمُ عَلَیْکُمْ دارَ قومٍ مؤمنین، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِکُمْ لاَحِقُوْنَ»[۱] یعنی: (سلام بر شما مومنان که ساکن این دیار هستید، همانا ما نیز ـ إن شاءالله ـ به شما ملحق خواهیم شد«وَیَرْحَمُ اللهُ الْمُسْتَقْدِمِیْنَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِیْنَ»[۲] يعني: (و الله بر گذشتگان و آیندگان ما رحم کند)، «نسْأَلُ اللهَ لَنَا وَلَکُمُ الْعَافِیَةَ»[۳] يعني: (از الله برای خودمان و شما عافیت می‌طلبیم)، «اللهم لا تحرمنا أجرهم و لا تفتنا بعدهم»[۴] یعنی: (بارالها با را از پاداش آن‌ها محروم نساز و بعد از آن‌ها ما را در فتنه نینداز)، «اللهم اغفر لنا و لهم»[۵] یعنی: (بارالها ما و آن‌ها را بیامرز).

اما قرائت سوره‌ی فاتحه، اخلاص و دیگر قرآن از بدعت‌ها است، لذا شایسته نیست که این کار را انجام دهی و باید از آن پرهیز نمایی و سلام کردن و دعاهایی که در سنت وارد شده است کافی است.


۱[تخریج آن گذشت.]

۲[تخریج آن گذشت.]

۳[تخریج آن گذشت.]

۴[تخریج آن گذشت.]

۵[تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: توجد في الطريق إلى بيت أهلي مقبرة وقد دُفنَتْ جدتي فيها، فحينما أُرِيدُ الذهاب إلى بيت أهلي أمر منها مرورا دون الوقوف بها، فأقرأ الفاتحة وسُوَر الإخلاص والْمُعَوِّذَتَيْن، وأُسَلِّمُ على الأموات عموما، وأدعو لهم بالرحمة والمغفرة، فهل عَلَيَّ إثم في ذلك؟ رغم أنني أفعل ذلك أثناء مروري دونها قصد للزيارة ودونها توقف.

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكِ إثمٌ في هذا إذا سلَّمْتِ على أهل القبور، ودعوتِ لهم بالرحمة والمغفرة كما أمر النبي صلى الله عليه وسلم: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ»، «وَيَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ»، «أَسْأَلُ اللهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ»، «اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُمْ، وَلَا تَفْتِنَا بَعْدَهُمْ»، «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَهُمْ». وأما قراءة الفاتحة والإخلاص وغيرها من القرآن فإن هذا من البدع، فلا ينبغي أن تفعلي ذلك واجتنبيه، ويكفي السلام والدعاء الوارد في السنة.

مطالب مرتبط:

(۳۴۸۵) حکم درخواست سلام رساندن به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توسط مسافران مدینه

این از روی خطا و جهل است و بدعت است؛ زیرا سلام کردن عمل بدنی است و وکیل کردن کسی در آن جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۴) حکم زیارت قبرستان بلافاصله پس از نماز عید

این کار غیر مشروع است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در روز عید برای زیارت قبور خارج نمی‌شدند و امتش را به زیارت نمودن قبور در این روز امر نکرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۹) حکم زیارت قبرستان در روز عید و نوحه‌خوانی زنان

اما حکم کار شما بدعت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبرستان را برای زیارت در روز عید خاص قرار نداده است. و شخص نمی‌تواند که وقت و عبادتی را تخصیص دهد مگر اینکه دلیلی از شرع داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۶) حکم زیارت قبر خواهر توسط زنان

زیارت قبور برای زنان از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است و لعنت، دور شدن از رحمت الله است و این وعید است...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۴) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام زائران را می‌شنود؟

چیزی که برای من از دلایل شرعی مشخص است اینست که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام او را بر خودش می‌شنود، و اینکه آن سلام به او می‌رسد، و همین‌طور اهل قبور وقتی بر آن‌ها سلام شد آن‌ها نیز می‌شنوند........

ادامه مطلب …

(۳۴۵۵) حکم دعا برای فردی که نماز نمی‌خوانده و فوت شده است

برای او دعای آمرزش نکن اگر که مرده و نماز نمی‌‌خوانده است زیرا اگر مرده باشد  در حالی که نماز نمی‌‌خوانده بر کفر -پناه بر الله- از دنیا رفته است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه